| YouTube Channel

अष्टाचत्वारिंशत् (aSTAcatvAriMzat)

 
Spoken Sanskrit
English
अष्टाचत्वारिंशत् aSTAcatvAriMzat
f.
forty-eight
अष्टाचत्वारिंशक aSTAcatvAriMzaka
adj.
lasting forty-eight years
अष्टाचत्वारिंश aSTAcatvAriMza
adj.
consisting of forty-eight verses
अष्टाचत्वारिंशदक्षर aSTAcatvAriMzadakSara
adj.
consisting of forty-eight syllables
अष्टाचत्वारिंशदिष्टक aSTAcatvAriMzadiSTaka
adj.
consisting of forty-eight bricks or blocks
अष्टाचत्वारिंशिन् aSTAcatvAriMzin
adj.
performing a vow that lasts forty-eight years
अष्टचत्वारिंश aSTacatvAriMza
adj.
the forty-eighth
अष्टाचत्वारिंश aSTAcatvAriMza
adj.
the forty-eighth
आनन्द Ananda
m.
n.
name of the forty-eighth year of the cycle of Jupiter
Monier Williams Cologne
English
अष्टा॑—चत्वारिंशत् (अष्टा॑-),
f.
forty-eight,
ŚBr.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अष्ट(ष्टा)चत्वारिंशत् स्त्री अष्टाधिका चत्वारिंशत् शा० त०आत्वम् (आटचल्लिश) संख्यायां तत्संख्येये ।“अष्टचत्वारिंशत्संस्कारैः संस्कृत” इति मिताक्ष० गौत० ।तत्र गौतमेन चत्वारिंशदेव संस्काराः अष्टौ गुणाश्च ब्राह्मण्य-हेतुवो दर्शिताः चत्वारिंशत् संस्काराः गुणसहिताअष्टचत्वारिंशदित्येके ते “गर्भाधानपुंसवनसीमन्तो-न्नयनजातकर्मनामकरणान्नप्राशनचौडोपनयनम् चत्वारिवेदव्रतानि स्नानं सहधर्मचारिणीसंयोगः पञ्चानां यज्ञाना-मनुष्ठानं देवपितृमनुष्यभूतब्रह्मणामेतेषाञ्चाष्टकान्वकापा-र्व्वंणश्राद्ध्वश्रावण्याग्रहायणीचैत्र्याश्वयुजीति सप्त पाकयज्ञ-संस्था, अग्न्याधेयमग्निहोत्रदर्शपौर्णमासावग्रयणं चातुर्मा-स्यनिरूढपशुबन्धसौत्रामणीति सप्त हविर्यज्ञसंस्था अग्निष्टो-मोऽत्यग्निष्टोम उक्थः षोडशी वाजपेयोऽतिरात्रोऽप्तो-र्य्याम इति सप्त सोमसंस्था इत्येते चत्वारिंशत् संस्काराः ।अथाष्टावात्मगुणा दया सर्वभूतेषु क्षान्तिरनसूया शौचम-नायासोमङ्गलमकार्पण्यमस्पृहेति यस्यैते चत्वारिंशत्संस्कारा नवाष्टावात्मगुणा ब्राह्मणः सायुज्यं सालो-क्यञ्च गच्छति यस्य तु खलु संस्काराणामेकदेशोऽप्य-ष्टावात्मगुणा अथ ब्राह्मणः सायुज्यं सालोक्यञ्च गच्छतिअधिकं संस्कारशब्दे वक्ष्यते” गौ० संहितायां तु चत्वा-रिंशत्संस्कारैः संस्कृत इत्येव पाठः मिताक्षराकृद्धृतपाठस्तु उक्तरीत्या समर्थितः