| YouTube Channel

अष्टचत्वारिंशत् (aSTacatvAriMzat)

 
Monier Williams Cologne
English
अष्ट—चत्वारिंशत्
f.
=
 अष्टा॑-चत्व्°, q.v.,
Pāṇ.
 vi, 3, 49.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अष्टचत्वारिंशत्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಲವತ್ತೆಂಟು
व्युत्पत्तिः - > अष्टभिरधिका चत्वारिंशत्
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अष्टचत्वारिंशत्
adjective
अष्टाधिकं चत्वारिंशत् अभिधेया।
"उत्सवे अष्टचत्वारिंशत् जनाः आगताः।"
Synonyms:
 अष्टचत्वारिंशत्
noun
चत्वारिंशत् इत्यस्याः सङ्ख्यायाः अष्ट इत्यस्याश्च सङ्ख्यायाः योजनेन प्राप्ता सङ्ख्या।
"विंशतेः अष्टाविंशतेः च योजनफलम् अष्टचत्वारिंशत् इति।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अष्ट(ष्टा)चत्वारिंशत् स्त्री अष्टाधिका चत्वारिंशत् शा० त०आत्वम् । (आटचल्लिश) १ संख्यायां २ तत्संख्येये च ।“अष्टचत्वारिंशत्संस्कारैः संस्कृत” इति मिताक्ष० गौत० ।तत्र गौतमेन चत्वारिंशदेव संस्काराः अष्टौ गुणाश्च ब्राह्मण्य-हेतुवो दर्शिताः चत्वारिंशत् संस्काराः गुणसहिताअष्टचत्वारिंशदित्येके । ते च “गर्भाधानपुंसवनसीमन्तो-न्नयनजातकर्मनामकरणान्नप्राशनचौडोपनयनम् । चत्वारिवेदव्रतानि स्नानं सहधर्मचारिणीसंयोगः पञ्चानां यज्ञाना-मनुष्ठानं देवपितृमनुष्यभूतब्रह्मणामेतेषाञ्चाष्टकान्वकापा-र्व्वंणश्राद्ध्वश्रावण्याग्रहायणीचैत्र्याश्वयुजीति सप्त पाकयज्ञ-संस्था, अग्न्याधेयमग्निहोत्रदर्शपौर्णमासावग्रयणं चातुर्मा-स्यनिरूढपशुबन्धसौत्रामणीति सप्त हविर्यज्ञसंस्था अग्निष्टो-मोऽत्यग्निष्टोम उक्थः षोडशी वाजपेयोऽतिरात्रोऽप्तो-र्य्याम इति सप्त सोमसंस्था इत्येते चत्वारिंशत् संस्काराः ।अथाष्टावात्मगुणा दया सर्वभूतेषु क्षान्तिरनसूया शौचम-नायासोमङ्गलमकार्पण्यमस्पृहेति यस्यैते न चत्वारिंशत्संस्कारा नवाष्टावात्मगुणा न स ब्राह्मणः सायुज्यं सालो-क्यञ्च गच्छति । यस्य तु खलु संस्काराणामेकदेशोऽप्य-ष्टावात्मगुणा अथ स ब्राह्मणः सायुज्यं सालोक्यञ्च गच्छतिअधिकं संस्कारशब्दे वक्ष्यते” गौ० संहितायां तु चत्वा-रिंशत्संस्कारैः संस्कृत इत्येव पाठः । मिताक्षराकृद्धृतपाठस्तु उक्तरीत्या समर्थितः ।