| YouTube Channel

अश्वयुज् (azvayuj)

 
शब्दसागरः
English
अश्वयुज्
f.
 (-युक्) The first lunar mansion: see अश्विनी.
m.
 (-युक् or -युजः)
The month Aswin, (Sept.-Oct.) See आश्वयुज.
E.
 अश्व, युज to join,
affix क्विप्
also with अ added in the last sense.
Capeller Eng
English
अश्वयु॑ज्
a.
 yoking or being yoked with horses
f.
 sg. &
du.
 a lunar mansion.
Yates
English
अश्व-युज् (क्) 5.
f.
 First lunar man-
sion.
m.
 month
Aswin (Sept.-Oct.)
Spoken Sanskrit
English
अश्वयुज् - azvayuj -
m.
 - month Azvina
अश्वयुज - azvayuja -
m.
 - month Azvina
ईष - ISa -
m.
 - month Azvina iSa
कौमुदीचार - kaumudIcAra -
n.
 - day of full moon in month Azvina
जीमूताष्टमी - jImUtASTamI -
f.
 - 8th day in the dark half of Azvina
अश्वत्था - azvatthA -
f.
 - day of full moon in the month Azvina
कौमुदी - kaumudI -
f.
 - day of full moon in the month Azvina
भूतपूर्णिमा - bhUtapUrNimA -
f.
 - day of full moon in the month Azvina
रङ्गभूति - raGgabhUti -
f.
 - night of full moon in the month Azvina
शतपर्वा - zataparvA -
f.
 - night of full moon in the month Azvina
पत्त्रिकाप्रवेश - pattrikApraveza -
m.
 - festival on the 7th day of the month Azvina
आश्वयुज - Azvayuja -
adj.
 - belonging to or occurring in the month Azvina
पुत्रसप्तमी - putrasaptamI -
f.
 - 7th day in the light half of the month Azvina
महानवमी - mahAnavamI -
f.
 - 9th day in the light half of the month Azvina
महारात्रि - mahArAtri -
f.
 - 8th day in the light half of the month Azvina
महाष्टमी - mahASTamI -
f.
 - 8th day in the light half of the month Azvina
विजयदशमी - vijayadazamI -
f.
 - 10th day of the light half of the month Azvina
करकचतुर्थी - karakacaturthI -
f.
 - fourth day in the dark half of the month Azvina
ललितापञ्चमी - lalitApaJcamI -
f.
 - 5th day of the moon's increase in the month Azvina
नवरात्र - navarAtra -
n.
 - 9 days from the Ist of the light half of month Azvina to the 9th
सायमधिवास - sAyamadhivAsa -
m.
 - decorating an image of durgA on the fifth day of the month Azvina
यमतर्पण - yamatarpaNa -
n.
 - presenting libations to yama on the 14th day of the dark half of the month Azvina
दिपाली - dipAlI -
f.
 - festival with illuminations on the day of new moon in the month Azvina or kArttika
यमदंष्ट्रा - yamadaMSTrA -
f.
 - last 8 days of the month Azvina and the whole of kArttika considered as a period of general sickness
अश्वयुज् azvayuj
adj.
 having horses put to
अश्वयुज् azvayuj
adj.
 born under the constellation azvayuj
अश्वयुज् azvayuj
adj.
 harnessing horses
अश्वयुज् azvayuj
f.
 name of a constellation [ sg. ]
अश्वयुज् azvayuj
m.
 month Azvina
Wilson
English
अश्वयुज्
f.
 (-युक्) The first lunar mansion: see अश्विनी.
m.
(-युक् or -युजः) The month Aśvin, (Sept.-Oct.) see आश्वयुज.
E.
 अश्व, युज to join, affix क्विप्
also with अ added in the last
sense.
Monier Williams Cologne
English
अश्व—यु॑ज्
mfn.
 harnessing horses,
RV.
 v, 54, 2
having horses put to (as a carriage),
R.
 v, 27, 14
born under the constellation Aśvayuj,
Pāṇ.
 iv, 3, 36 (cf. आश्वयुज)
अश्व—यु॑ज् (क्),
f.
 sg.
N.
 of a constellation (the head of Aries),
Pāṇ.
 iv, 3, 36
VarBṛS.
 iv, 3, 36
VarBṛS.
&c.
अश्व—यु॑ज् (-यु॑जौ),
f.
du.
 id.,
AV.
 xix, 7, 5
TBr.
अश्व—यु॑ज् (क्),
m.
 the month Āśvina (Sept.-Oct.),
VarBṛS.
Benfey
English
अश्वयुज् अश्व-युज्,
adj.
 On which
horses are put, Rām. 5, 27, 14.
Apte Hindi
Hindi
अश्वयुज्
वि* अश्वः-युज् -
जिसमें घोड़े जुते हुए हों
अश्वयुज्
स्त्री*
 अश्वः-युज् -
"एक नक्षत्रपुञ्ज, अश्विनी नक्षत्र"
अश्वयुज्
स्त्री*
 अश्वः-युज् -
मेष राशि
अश्वयुज्
स्त्री*
 अश्वः-युज् -
आश्विन मास
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अश्वयुज्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ವಿನೀ ನಕ್ಷತ್ರ
निष्पत्तिः - > युजिर् (योगे) - "क्विप्" (३-२-६१)
व्युत्पत्तिः - > अश्वं युनक्ति
अश्वयुज्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ವಯುಜ ಮಾಸ
निष्पत्तिः - > अधि० "क्विप्"
व्युत्पत्तिः - > अश्वेन श्वाकारतया नक्षत्रेन युज्यते पौर्णमास्यत्र
अश्वयुज्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುದುರೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಥ
अश्वयुज्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ವಿನೀನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१६) । वा लुक् ।
व्युत्पत्तिः - > अश्वयुजि जातः
अश्वयुज्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಥಕ್ಕೆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ
L R Vaidya
English
aSva-yuj {% f. %} 1. the first lunar mansion
2. the month of Āśvina.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नक्षत्रं तारका ताराज्योतिषी भमुडु ग्रहः ॥ १०७ ॥
धिष्ण्यमृक्षमथाश्विन्यश्वकिनी दस्रदेवता ।
अश्वयुग्वालिनी चाथ भरणी यमदेवता ॥ १०८ ॥
-wordlist-
नक्षत्र (क्ली), तारका (त्रि), तारा (पुंस्त्री), ज्योतिस् (क्ली), भ (क्ली), उडु (स्त्रीक्ली), ग्रह (पुं), धिष्ण्य (क्ली), ऋक्ष (क्ली), अश्विनी (स्त्री), अश्वकिनी (स्त्री), दस्रदेवता (स्त्री), अश्वयुज् (स्त्री), बालिनी (स्त्री), भरणी (स्त्री), यमदेवता (स्त्री)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अश्वयुज् स्त्री अश्वेन हयमुखाकारेण युज्यते युज--क्विप् ।१ अश्विनीनक्षत्रे तस्य तथाकारत्वमश्लेषाशब्दे उक्तम् ।अश्वयुजि जातः अण् तस्य वा लुक् । अश्वयुक् २ तन्न-ज्ञत्रजाते
त्रि०
 लुगभावे आश्वयुजः स्त्रियां ङीप् । अश्वेनहयाकारवता नक्षत्रेण युज्यते पौर्ण्णमास्यस्मिन् मासेआधारे क्विप् । ३ चान्द्राश्विनमासे “अश्वयुक्कृष्णपक्षस्यश्राद्धं कुर्य्याद्दिनेदिने” स्मृतिः । अश्वेन नक्षत्रेणयुक् पौर्ण्ण-मासी अस्त्यस्य अर्श० अच् । अश्वयुजोऽप्यत्र रत्नमाला०अश्वयुजा युक्ता पौर्ण्णमास्यस्मिन् प्रज्ञा० अण् आश्वयुजोऽ-प्यत्र । कर्म्मणि क्विप् । अश्वेन युक्ते ४ रथादौ । अश्वेन युन-क्ति रथम् कर्त्तरि क्विप् । रथादौ ५ अश्वयोजके
त्रि०
 ।“वयोवृघो अश्वयुजः परिज्रयः” ऋ० भा० ५, ५४, २ ।
Capeller
German
अश्वयु॑ज्
m.
 Pferde anschrrend o. mit
Pferden bespannt
f.
 Sing. u. Du. N.
eines Mondhauses.
Grassman
German
aśva-yúj, a., Rosse anschirrend.
-újas [A.] {408, 2} párijrayas.
Burnouf
French
अश्वयुज् अश्वयुज्
f.
 1ᵉʳ astérisme lunaire. Cf.
अश्वकिनी et अश्विनी।