| YouTube Channel

अश्वमेधीय (azvamedhIya)

 
शब्दसागरः
English
अश्वमेधीय
m.
 (-यः) A horse fit for an Aswamedha.
E.
 अश्वमेध and छ
aff.
Yates
English
अश्व-मेधीय or अश्वमेधीक (यः) 1.
m.
 A
horse fit for an ashwamedha.
Wilson
English
अश्वमेधीय
m.
 (-यः) A horse fit for an Aśvamedha.
E.
 अश्वमेध and छ
aff.
Monier Williams Cologne
English
अश्व—मेधीय
m.
=
 -मेधिक (q.v.)
m.
 ,
L.
Apte Hindi
Hindi
अश्वमेधीय
वि* अश्वः-मेधीय -
अश्वमेध के उपयुक्त घोड़ा
अश्वमेधीयः
पुं*
 अश्वः-मेधीयः -
अश्वमेध के उपयुक्त घोड़ा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अश्वमेधीय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದ ಕುದುರೆ
निष्पत्तिः - > "छः" (५-१-५)
व्युत्पत्तिः - > अश्वमेधाय हितः
L R Vaidya
English
aSva-meDIya {% (I) a. %} relating to the horse sacrifice.
aSva-meDIya {% (II) m. %} a horse fit for the Aśvamedha sacrifice.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
ययुरश्वोऽश्वमेधीयः प्रोथमश्वस्य नासिका ॥ १२४३ ॥
-wordlist-
ययु (पुं), अश्वमेधीय (पुं), प्रोथ (पुंक्ली), अश्वनासिका (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अश्वमेधीयः,
पुं,
 (अश्वमेधाय हितः । अश्वमेध +छ ।) अश्वमेधयज्ञीयाश्वः । तत्पर्य्यायः ययुः २ ।इत्यमरः ॥
तस्य लक्षणम् ।“कालाम्भोधरसङ्काशः स्वर्णवर्णमुखो बली ।यस्य पार्श्वावुभावर्द्धचन्द्राकारौ सुशोभनौ ॥
पुच्छं विद्युत्प्रतीकाशमुदरं कुन्दसन्निभं ।पादाश्चैव हरिद्वर्णाः कर्णौ सिन्दूरसन्निभौ ॥
ज्वलदग्निनिभा जिह्वा चक्षुषी भास्करोपमे ।विराजितो रोमराज्या सानुलोमविलोमया ॥
विचित्रैर्विविधैर्वर्णैश्चित्रो रजतविन्दुभिः ।यो वेगे वायुतुल्यः स्यादुच्चैरुच्चैःश्रवा यथा ॥
यस्य गात्रोद्भवो गन्धो गन्धर्ब्बमपि मोहयेत् ।एवं लक्षणसंयुक्तो यज्ञीयः पशुरुच्यते ॥
अश्वस्य पालकश्चातिबलवान् पुत्त्र उच्यते ।पुत्त्रतुल्यः सुहृद्वापि बहुविघ्नः क्रतूत्तमः” ॥
इति वाशिष्ठरामायणम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अश्वमेधीय
पु०
 अश्वमेधाय हितः “अश्वमेधाच्छ च” पा० छ ।अश्वमेधयोग्ये पशौ तल्लक्षणम् अश्वमेधशब्दे उक्तम् । चात्ठन् । अश्वमेधिकोऽप्युक्तार्थे ।