| YouTube Channel

अशित्वा (azitvA)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
अश् (अ꣡शूँ॒ व्याप्तौ सङ्घाते - स्वादिः - वेट्)
ल्युट् = अशनम्
अनीयर् = अशनीयः - अशनीया
ण्वुल् = आशकः - आशिका
तुमुँन् = अशितुम् / अष्टुम्
तव्य = अशितव्यः / अष्टव्यः - अशितव्या / अष्टव्या
तृच् = अशिता / अष्टा - अशित्री / अष्ट्री
क्त्वा = अशित्वा / अष्ट्वा
ल्यप् = प्राश्य
क्तवतुँ = अष्टवान् - अष्टवती
क्त = अष्टः - अष्टा
शानच् = अश्नुवानः - अश्नुवाना
अश् (अ꣡शँ꣡ भोजने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = अशनम्
अनीयर् = अशनीयः - अशनीया
ण्वुल् = आशकः - आशिका
तुमुँन् = अशितुम्
तव्य = अशितव्यः - अशितव्या
तृच् = अशिता - अशित्री
क्त्वा = अशित्वा
ल्यप् = प्राश्य
क्तवतुँ = अशितवान् - अशितवती
क्त = अशितः - अशिता
शतृँ = अश्नन् - अश्नती
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अश भोजने”@} 2 ‘व्याप्तावश्नुत इत्याहुः, अश्नातीति तु भोजने।’ 3 इति देवः।
आशकः-आशकः-शिका, अशिशिषकः-षिका, 4 अशाशकः-शिका, अशिता-त्री, आशयिता-त्री, अशिशिषिता-त्री, अशाशिता-त्री
5 6 अश्नन्-ती, 7शयन्-न्ती, अशिशिषन्-न्ती
-- अशिष्यन्-न्ती-ती, आशयिष्यन्-न्ती-ती, अशिशिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अशाश्यमानः, अशाशिष्यमाणः 8 अट्-अशौ-अशः
-- -- 9 अशितम्- 10 तः, आशितम्-तः, अशिशिषितम्, अशाशितः-तवान्
अशः, आशः, 11 अन्नाशः, कुण्डाशी, 12 नराशी, 13 14 फलाशी, अशि 15 शिषुः
अना 16 श्वान्
अशितव्यम्, आशयितव्यम्, अशिशिषितव्यम्, अशाशितव्यम्
अश 17 नीयम्, आशनीयम्, अशिशिषणीयम्, अशाशनीयम्
आश्यम्, आश्यम्, अशिशिष्यम्, अशाश्यम्
ईषदशः-दुरशः-स्वशः
-- -- अश्यमानः, आश्यमानः, अशिशिष्यमाणः, अशाश्यमानः
आशः, आशः
अशिशिषः, अशाशः
अशितुम्, आशयितुम्, अशिशिषितुम्, अशाशितुम्
18 19 अष्टिः, आशना, अशिशिषा, आशिशयिषा, अशाशा, 20 अशनाया
21 अशनम्, आशनम्, अशिशिषणम्
अशाशनम्
अशित्वा, आशयित्वा, अशिशिषित्वा, अशाशित्वा
समश्य, प्राश्य, समशिशिष्य, समशाश्य
आशम् २, अशित्वा २, आशम् २, आशयित्वा २, अशिशिषम् २, अशिशिषित्वा २, अशाशम्
अशाशित्वा।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(४८)
02
=>
(९-क्र्यादिः-१५२३। सक। से-पर-)
03
=>
(१६६)
04
=>
[[६। ‘सूचिपूत्रिभूव्यट्यर्त्यशूर्णोतिभ्यो यङ् वाच्यः’ (वा। ३-१-२२) इति यङ्।]]
05
=>
[पृष्ठम्००४६+ ४१]
06
=>
[[१। ‘क्र्यादिभ्यः--’ (३-१-८१।) इति श्ना- विकरणप्रत्ययः। ‘श्नाऽभ्यस्तयोरातः’ (६-४-१११) इति आलोपः।]]
07
=>
[[२। ‘निगरणचलना--’ (१-३-८७) इति ण्यन्तात् परस्मैपदमेव।]]
08
=>
[[३। ‘व्रश्चभ्रस्ज--’ (८-२-३६) इति षत्वम्। तस्य जश्त्वेन डः।]]
09
=>
[[३। ‘क्तोऽधिकरणे ध्रौव्यगतिप्रत्य- वसानार्थेभ्यः’ (३-४-७६) इति अधिकरणे क्तः।]]
10
=>
[[आ। ‘सदोद्गारसुगन्धीनां फलानामलमा- शिताः’ भ। का। (७-३८) आङ्-- पूर्वात् ‘आदिकर्मणिक्तः’--(३-४-७१) इति कर्तरि क्तः।]]
11
=>
[[४। ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्।]]
12
=>
[[५। ‘सुप्यजातौ णिनिः--’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]
13
=>
[[B। ‘परस्त्रीभोगहरणं धर्म एव नरा- शिनाम्। मुखमस्तीत्यभाषिष्ठाः का मे साशङ्कता त्वयि’ भ। का। (९-१२२)]]
14
=>
[[C। ‘फलाशिनो निर्झरकुञ्जभाजः दिव्याङ्गनाऽनङ्गरसानभिज्ञाः।’ भ। का। (१२-४९)]]
15
=>
[[ड्। ‘लोकानशिशिषोस्तुल्यः कृतान्तस्य विपर्यये। वने चिकरिषोर्वृक्षान् बलं जिगरिषुः कपेः।।’ भ। का। (३-५४)]]
16
=>
[[६। ‘उपेयिवान्--’ (३-२-१०९) इति नञ्- पूर्वकादस्मात् क्वसन्तो निपातितः।]]
17
=>
[[E। ‘अशनीयमिवाशंसुर्महानायाद- शोभनः, भ। का। (७-७९)]]
18
=>
[पृष्ठम्००४७+ ४२]
19
=>
[[१। षत्वम् ष्टुत्वम्। ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इति नेट्।]]
20
=>
[[२। ‘अ प्रत्ययात्’ (३-३-१०२) इत्य- प्रत्ययः।]]
21
=>
[[३। अशनमात्मन इच्छतीत्यर्थे क्यचि, ‘अशनायोदन्यधनाया बुभुक्षापि- पासागर्धेषु’ (७-४-३४) इति निपा- तनादीत्वाभावः। स्त्रियां क्यजन्तादकारप्रत्ययः।]]
1 {@“अशू व्याप्तौ सङ्घाते च”@} 2 ‘व्याप्तावश्नुत इत्याहुरश्नातीति तु भोजने।’ इति देवः 3 आशकः-शिका, आशकः-शिका, 4 अशिशिषकः-षिका, 5 अशाशकः-शिका
6 अष्टा-ष्ट्री, अशिता-त्री, आशयिता-त्री, अशिशिषिता-त्री, अशाशिता-त्री
-- आशयन्-न्ती, आशयिष्यन्-न्ती-ती
7 अश्नुवानः, 8 आशयमानः, 9 अशिशिषमाणः, अशाश्यमानः
अशिष्यमाणः आशयिष्यमाणः, अशिशिषिष्यमाणः, अशाशिष्यमाणः अक्ष्यमाणः आशयिष्यमाणः, अशिशिषिष्यमाणः, अशाशिष्यमाणः अट्-अशौ-अशः
-- -- -- 10 अष्टम्-ष्टः-ष्टवान् 11 आशितम्-तः, अशिशिषितः, अशाशितः-तवान्
अशः, आशः, अशिशिषुः, आशिशयिषुः, अशाशः 12
13 अशितव्यम्, आशयितव्यम्, अशिशिषितव्यम्, अशाशितव्यम्
अष्टव्यम्, आशयितव्यम्, अशिशिषितव्यम्, अशाशितव्यम्
अशनीयम्, आशनीयम्, अशिशिषणीयम्, अशाशनीयम्
आश्यम्, आश्यम्, अशिशिष्यम्, अशाश्यम्
ईषदशः-दुरशः-स्वशः, -- -- अश्यमानः, आश्यमानः, अशिशिष्यमाणः, अशाश्यमानः
आशः, आशः, अशिशिषः, अशाशः
अशितुम्, आशयितुम्, अशिशिषितुम्, अशाशितुम्
अष्टुम्, आशयितुम्, अशिशिषितुम्, अशाशितुम्
अष्टिः, आशना, अशिशिषा, आशिशयिषा, अशाशा 14
अशनम्, आशनम्, अशिशिषणम्, अशाशनम्
अशित्वा, आशयित्वा, अशिशिषित्वा, अशाशित्वा
अष्ट्वा, आशयित्वा, अशिशिषित्वा, अशाशित्वा
समश्य, प्राश्य, प्राशिशिष्य, समशाश्य, आशम् २, अशित्वा २, अष्ट्वा २, आशम् २, आशयित्वा २, अशिशिषम् २, अशिशिषित्वा २, अशाशम् २, अशाशित्वा २, 15 अश्वः, 16 अशनिः, 17 अश्मा, 18 अक्षः, 19 अक्षरम्, -- इमे औणादिकाः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(४९)
02
=>
(५-स्वादिः-१२६४-सक-वेट्-आ)
03
=>
(१६६)
04
=>
[[४। ‘स्मिपूङ्रञ्ज्वशां--’ (७-२-७४) इति नित्यमिट्।]]
05
=>
[[५। ‘सूचिसूत्रि--’ (वा। ३-१-२२।) इति यङ्। ‘दीर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इत्यभ्यासस्य दीर्घः।]]
06
=>
[[६। ‘स्वरतिसूति--’ (७-२-४४) इति वा इट्।]]
07
=>
[[७। ‘स्वादिभ्यः--’ ३। इति श्नुविक- रणप्रत्ययः। ‘अचि श्नुधातु--’ (६-४-७७) इत्युवङ्।]]
08
=>
[[आ। “शक्त्यृष्टिपरिघप्रासगदामुद्गरपाणयः। व्यश्नुवाना दिशः प्रायुः वनं दृष्टि- विषोपमाः” भ। का। (९। ४।)]]
09
=>
[[८। ‘पूर्ववत् सनः’ (१-३-६२) इति शानच्।]]
10
=>
[[९। ऊदित्त्वात् इड्विकल्पः ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इति इण्णिषेधः।]]
11
=>
[[७। ‘स्वादिभ्यः--’ ३। इति श्नुविक- रणप्रत्ययः। ‘अचि श्नुधातु--’ (६-४-७७) इत्युवङ्।]]
12
=>
[[१०। पचाद्यच् (३-१-१३४।) ‘यङोऽचि च’ (२-४-७४।) इति यङो लुक्।]]
13
=>
[पृष्ठम्००४८+ २४]
14
=>
[[१। ‘अ प्रत्ययात्’ (३-३-१०२)। इति यङन्तात् अकारप्रत्ययः।]]
15
=>
[[२। क्वन्प्रत्ययः (द। उ। ८-१२५)।]]
16
=>
[[३। अनिप्रत्ययः (द। उ। १-१।)।]]
17
=>
[[४। मनिन् (द। उ। ६-७५) प्रत्ययः।]]
18
=>
[[५। सः प्रत्ययः (द। उ। ९। २४।)।]]
19
=>
[[६। ‘अशेः सरन्’ (द। उ। ८। ५०) इति सरन्प्रत्ययः।]]