अशनि (azani)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English अशनि azani flash of lightning
अशनि azani tip of a missile
अशनि azani subdivision of the phenomena called ulkAs
अशनि azani one of the nine names of rudra
अशनि azani hail-stone
अशनि azani thunderbolt
Wilson
EnglishApte
Englishअशनिः [aśaniḥ], , [अश्नुते संहति, अश् अनि 2.11]
Indra's thunderbolt
शक्रस्य महाशनिध्वजम् 3.56.
Flash of lightning
अनुवनमशनिर्गतः Sk.
अशनिः कल्पित एष वेधसा 8.47
अशनेरमृतस्य चोभयोर्वशिनश्चाम्बुधराश्च योनयः 4.43.
A missile. अष्टचक्रां महाघोरामशनिं रुद्रनिर्मिताम् * 7.175.96.
The tip of a missile.
A sacrificial rite (अनुयाज) to kill an enemy.
A master.Comp. -दण्डः The thunderbolt. निर्भिद्याशनिदण्डचण्डतरया चञ्चूवाधुना वक्षसि Nāg.4.27. -नि
Indra.
Fire.
Fire produced from lightning.
Apte 1890
Englishअशनिः m. f. [अश्नुते संहति, अश् अनि Uṇ. 2. 101] 1 Indra's thunderbolt
शक्रस्य महाशनिध्वजं R. 3. 56.
2 Flash of lightning
अनुवनमशनिर्गतः Sk.
अशनिः कल्पित एष वेधसा R. 8. 47
अशनेरमृतस्य चोभयोर्वशिनश्चांबुधराश्च योनयः Ku. 4. 43.
3 A missile.
4 The tip of a missile.
5 A sacrificial rite (अनुयाज) to kill an enemy.
6 A master.
निः m. 1 Indra.
2 Fire.
3 Fire produced from lightning.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiअशनिः
- अश्नुते संहति - अश्+अनि
इन्द्र का वज्र
अशनिः
- अश्नुते संहति - अश्+अनि
बिजली की चमक
अशनिः
- अश्नुते संहति - अश्+अनि
फेंक कर मारेजाने वाला अस्त्र
अशनिः
- अश्नुते संहति - अश्+अनि
अस्त्र की नोक
अशनिः
- -
इन्द्र
अशनिः
- -
अग्नि
अशनिः
- -
बिजली से पैदा हुई आग
Shabdartha Kaustubha
Kannadaअशनि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಜ್ರಾಯುಧ
निष्पत्तिः - > अश (भोजने) - "अनिः" (उ० २-१०२)
प्रयोगाः - > "अशनिरिव कठोरः शीतमाल्भोदपङ्क्तौ"
उल्लेखाः - > चं० रा०
अशनि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಿಡಿಲು
अशनि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿದ್ಯುತ್ತು
विस्तारः - > "वज्रे विद्युति चाशनिः" - त्रिकाण्ड० ।
अशनि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಂದ್ರ
अशनि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಹ್ನಿ /ಬೆಂಕಿ
अशनि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶತ್ರುವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಅನುಯಾಜವೆಂಬ ಯಾಗ
L R Vaidya
EnglishSanskrit Tibetan
Tibetanglog
१) अशनि २) आकालिंका ३) आवर्त ४) चञ्चला ५) चपला ६) चला ७) तडित् ८) विद्युत् ६) विद्युक्कता १०) शतावर्त ११) स्फूर्जथु १२) ह्रादिनी
lce 'bab
अशनि
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritदीर्घर्ज्वैरावतं वज्रं त्वशनिर्ह्रादिनी स्वरुः ।
शतकोटिः पविः शम्बो दम्भोलिर्भिदुरं भिदुः ॥ १८० ॥
व्याधामः कुलिशोऽस्यार्चिरतिभीः स्फूर्जथुर्ध्वनिः ।
ऐरावत (क्ली), वज्र (पुंक्ली), अशनि (पुंस्त्री), ह्रादिनी (स्त्री), स्वरु (पुं), शतकोटि (पुं), पवि (पुं), शम्ब (पुं), दम्भोलि (पुं), भिदुर (क्ली), भिदु (पुं), व्याधाम (पुं), कुलिश (पुंक्ली), वर्जार्चिस् (स्त्री), अतिभी (स्त्री), वज्रध्वनि (पुं), स्फूर्जथु (पुं)
तडिदैरावती विद्युच्चला शम्पाचिरप्रभा ॥ ११०४ ॥
आकालिकी शतह्रदा चञ्चला चपलाशनिः ।
सौदामनी क्षणिका च ह्रादिनी जलवालिका ॥ ११०५ ॥
तडित् (स्त्री), ऐरावती (स्त्री), विद्युत् (स्त्री), चला (स्त्री), शम्पा (स्त्री), अचिरप्रभा (स्त्री), आकालिकी (स्त्री), शतह्रदा (स्त्री), चञ्चला (स्त्री), चपला (स्त्री), अशनि (पुंस्त्री), सौदामनी (स्त्री), क्षणिका (स्त्री), ह्रादिनी (स्त्री), जलवालिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritपवि
पवि, अशनि, शतधार, वज्र, कुलिश, दम्भोलि, गो, भिदुर, व्याधाम, स्वरु, इन्द्रप्रहरण, शम्ब
पविरशनिः शतधारं वज्रं कुलिशं च भवति दम्भोलिः ।
गौर्भिदुरं व्याधामः स्वरुरिन्द्रप्रहरणं तथा शम्बः ॥ ५६ ॥
verse 1.1.1.56
page 0008
नाममाला
Sanskritनिर्घात, अशनि, वज्र, उल्का
घनाघनो घनो मेघो जीमूतोऽभ्रं बलाहकः ।
पर्जन्यो मिहिरो नभ्राट् शम्पा सौदामिनी तडित् ॥ १८ ॥
आकालिकी क्षणरुचिर्विद्युत् तत्पतिरम्बुदः ।
निर्घातमशनिर्वज्रमुल्काशब्दं च योजयेत् ॥ १९ ॥
verse 0.1.1.18
page 0010
पुराणम्
Englishअशनि / AŚANI. A holy hermit. While śrī kṛṣṇa was going to hastināpura this hermit met him on the way. (M.B., Udyoga Parva, Chapter 83).
Vedic Reference
EnglishAśani. — Zimmer^1 cites this word from the Rigveda^2 as
denoting a sling stone, and compares a similar use of Adri.^3
In either case, however, the weapons are mythical, being used
in descriptions of Indra's deeds. Schrader^4 also cites aśan in this
sense, but no Vedic passage requires this sense.
1) Altindisches Leben, 301.
2) vi. 6, 5. Cf. 1, 121, 9.
3) i. 51, 3.
4) Prehistoric Antiquities, 221.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritअशनि स्त्री अश्नुते संहन्ति अश--अनि । १ मेघोत्पन्ने१ ज्योतिषि २ इन्द्रे “स्तनयित्नुरेवेन्द्रो यज्ञः प्रजापतिःकतमः स्तनयित्नुरशनिः” शत० ब्रा० शत्रु घातके ३ अनुयाजे“अशनिरेव प्रथमोऽनुयाज” इत्युपक्रम्य “अशनि-रिन्द्रोऽवहन्ति” शत० ब्रा० ४ इन्द्रास्त्रे वज्रे, प्रस्तरवर्षिणि५ उल्काविशेषे, ६ विद्युति च । “अशनेरमृतस्य चोभयो-र्वशिनश्चाम्बुघराश्च योनयः कुमा० ७ अग्नौ ८ विद्युदग्नौ“तमब्रवीदशनिरसीति तद्यदस्य तन्नामाकरोद्विद्युत्तद्रू-पमभवद्विद्युद्वा अशनिस्तस्माद्यं विद्युद्धन्त्यशनिरबधीदि-त्याहुः” शत० ब्रा० । वज्रं च वृत्तासुरबधार्थमिन्द्रेणदधीचोऽस्थीनि गृहीत्वा विश्वकर्म्मणा कारितमितिभाग० ६ स्क० । “मघवन्! याहि भद्रं वोदध्यञ्चमृषि-सत्तमम् । विद्याब्रततपःसारं गात्रं याचत मा चिरम् ।स वा अधिगतो दध्यङ्ङश्विभ्यां ब्रह्म निष्कलम् ।यद्वा अश्वविरोनाम तयोरमरतां व्यधात् । दध्य-ङ्ङाथर्व्वणस्त्वष्ट्रे वर्म्माभेद्यं मदात्मकम् । विश्वरूपाय-यत् प्रादात्त्वष्टा यत्त्वमधास्ततः । युष्मभ्यं याचितोऽश्विभ्यांधर्मज्ञोऽङ्गं स दास्यति” । ततस्तैरायुधश्रेष्ठो विश्वकर्मविनि-र्म्मितः । येन वृत्रशिरो हर्त्ता मत्तेजौपवृंहितः” । इतिविष्णुनोक्तेनेन्द्रेण तथा कृते स आह “तथाभियाचितोदेवैरृषिरायर्वणो सहान् । मोदमान उवाचेदंप्रहसन्निव भारत! । अपि वृन्दारकायूयं न जानीत शरी-रिणाम् । संस्थायां यस्त्वभिद्रोहो दुःसहश्चेतनापहः ।जिजीविषूणां जीवानामात्मा प्रेष्ठैहेप्सितः । कौत्सहेततं दातुं भिक्षमाणाय जिष्णवे” इति दधीचोक्ते देवैःपुनरुक्तम् यथा “किं नु तद्दुस्त्यजं ब्रह्मन्! पुंसां भूतानुकम्पिनाम् । भवद्विधानां महतां पुण्यश्लोकैककर्मणाम् ।नूनं स्वार्थपरोलोको न वेद परसङ्कटम् । यदि वेद नयाचेत नेति नाह यदीश्वरः । इत्युक्ते दधीचोक्तम् “धर्मंवःश्रोतुकामेन यूयंमे प्रत्युदाहृताः । एष वः प्रियमात्मानंदुस्त्यजं सन्त्यजाम्यहम् । योऽध्रुवेणात्मना नाथा! न धर्भंन यशः पुमान् । ईहेत भूतदयया स शोच्यः स्थावरैरपि ।एतावानव्ययोधर्म्मः पुण्यश्लौकैरुपासितः । योभूतशोक-हर्षाभ्यामात्मा शोचति हृष्यति आ अहो दैन्यमहोकष्टंपारक्यैः क्षणमङ्गुरैः । यन्नोपकुर्य्यादस्वार्थैर्मर्त्यः स्वज्ञाति-विग्रहैः । श्रीवादरायणिरुवाच । “एवं कृतव्यवसितोदध्यङङाथर्व्वणस्तनुम् । परे भगवति ब्रह्मन्ना-त्मानं सन्नयन् जहौ । गताक्षासुमनोबुद्धिस्तत्त्वदृग्ध्वस्तबन्धनः । आस्थितः परमं योगं न देहं बुबुधे-प्सितम् । अथेन्द्रो वज्रमुद्यम्य निर्म्मितं विश्वक-र्म्मणा । मुनेः शक्तिभिरुत्सिक्तं भगवत्तेजसान्वितम्” ।
Grassman
Germanaśáni, f., ursprünglich „Stein“ [Aufr. Ku. 〔5, 136〕]
im RV 1〉 der Donnerkeil, als Schleuderstein aufgefasst [von 3. aś siehe aśman]
2〉 die auf dem Geschosse (śalyá) befestigte (steinerne) Spitze. Vgl. tigmá, hiṃsrá, gábhasti.
-is 1〉 {143, 5}
{176, 3}
{312, 17}
{447, 5}
{459, 10}
{647, 18}
{913, 5}.
-im 1〉 {54, 4}
{80, 13}
{264, 16}
{620, 20}. _{620, 25}.
-yā 1〉 {205, 2}.
-ibhis 2〉 {913, 4}.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.