| YouTube Channel

अशनाया (azanAyA)

 
शब्दसागरः
English
अशनाया
f.
 (-या) Hunger.
E.
 अशन food, क्यच् affix, अ and टाप् added, and
the penultimate made long: wishing for food.
Capeller Eng
English
अशनाया॑
f.
 hunger.
अशना॑या
f.
 hunger.
Spoken Sanskrit
English
अशनाया azanAyA
f.
 hunger
अशनाया azanAyA
f.
 desire of eating or consuming
Wilson
English
अशनाया
f.
 (-या) Hunger.
E.
 अशन food, क्यच् affix, अ and टाप् added, and the penultimate
made long: wishing for food.
Apte
English
अशनाया [aśanāyā], [अशनमिच्छति अशन-क्यच् स्त्रियां भावे अ] Hunger
अशनाययाशनाया हि मृत्युः Bṛi.
Up.*
 1.2.1. च्युताश- नायः फलवद्विभूत्या
Bk.*
 3.4
अन्नाद्वा$शनाया निवर्तते पानात्पिपासा Śat. Br.
Apte 1890
English
अशनाया [अशनमिच्छति अशन-क्यच् स्त्रियां भावे अ] Hunger
च्युताशनायः फलवद्विभूत्या Bk. 3. 40
अन्नाद्वाऽशनाया निवर्तते पानात्पिपासा Śat. Br.
Monier Williams Cologne
English
अशनाया॑ or अशना॑या
f.
 desire of eating or consuming, hunger,
ŚBr.
AitBr.
&c.
Monier Williams 1872
English
अशनाया, f. hunger.
Macdonell
English
अशनाया aśanā́yā (or ā́),
f.
 hunger
-vat,
a.
 🞄hungry.
Apte Hindi
Hindi
अशनाया
स्त्री*
 - अशन मिच्छति - अशन+क्यच् स्त्रियां भावे अ
भूख
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अशनाया
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೋಜನದ ಅಪೇಕ್ಷೆ
निष्पत्तिः - > अशन - "क्यच्" (३-१-८) । "अः" (३-३-१०३)
व्युत्पत्तिः - > अशनस्येच्छा
L R Vaidya
English
aSanAyA {% f. %} Hunger, च्युताशनायः फलवद्विभूत्या, or अन्नाद्वा अशनाया निवर्तते Sat.Br.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अशनस्य इच्छा । अशन + क्यच् । ‘सुप आत्मनः क्यच्’ (३.१.७) । (स्त्रियां भावे अः) । ‘गुरोश्च हलः’ (३.३.१०३) । भोजनेच्छा, बुभुक्षा । ‘अन्नाद्वा अशनाया निवर्तते, पानात् पिपासा’ शत०ब्रा० ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अशनाया, क्षुधा, बुभुक्षा
noun
भोजनस्य इच्छा।
"अहम् अशनायाः उपशमनाय प्रयत्नं करोमि स्म।"
Synonyms:
 क्षुधा, अशनाया, बुभुक्षा, क्षुत्, जिघत्सा
noun
भोजनेच्छा।
"मातरं दृष्ट्वा बालकस्य क्षुधा वर्धिता।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
बुभुक्षायामशनाया जिघत्सा रोचको रुचिः ।
-wordlist-
बुभुक्षा (स्त्री), अशनाया (स्त्री), जिघत्सा (स्त्री), रोचक (पुंक्ली), रुचि (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अशनाया
अशनाया, बुभुक्षा, प्सा, जिघत्सा, क्षुद्, क्षुधा
अशनाया बुभुक्षा प्सा जिघत्साक्षुत्क्षुधाः समाः ।
verse 2.1.1.361
page 0043
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अशनाया,
स्त्री,
 (अशन + क्यच् ।) भोजनेच्छा ।क्षुधा । इत्यमरः ॥
(“अन्नाद्वा अशनाया निवर्त्तते पानात्पिपासा” ।इति शतपथब्राह्मणे । “च्युताशनायः फलवद्वि-भूत्या” । इति भट्टौ ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अशनाया स्त्री अशनमिच्छति अशन + क्यच्--स्त्रियाम् भावे अ ।भोजनेच्छायाम् । “च्युताशनायः फलवद्विभूत्या” भट्टिः“अन्नाद्वा अशनाया निवर्त्तते पानात् पिपासा” शत०ब्रा० । “अशनाययाशनाया हि मृत्युस्तन्मनोऽकुरुत” वृ० उ० ।
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अश भोजने”@} 2 ‘व्याप्तावश्नुत इत्याहुः, अश्नातीति तु भोजने।’ 3 इति देवः।
आशकः-आशकः-शिका, अशिशिषकः-षिका, 4 अशाशकः-शिका, अशिता-त्री, आशयिता-त्री, अशिशिषिता-त्री, अशाशिता-त्री
5 6 अश्नन्-ती, आ 7शयन्-न्ती, अशिशिषन्-न्ती
-- अशिष्यन्-न्ती-ती, आशयिष्यन्-न्ती-ती, अशिशिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अशाश्यमानः, अशाशिष्यमाणः 8 अट्-अशौ-अशः
-- -- 9 अशितम्- 10 तः, आशितम्-तः, अशिशिषितम्, अशाशितः-तवान्
अशः, आशः, 11 अन्नाशः, कुण्डाशी, 12 नराशी, 13 14 फलाशी, अशि 15 शिषुः
अना 16 श्वान्
अशितव्यम्, आशयितव्यम्, अशिशिषितव्यम्, अशाशितव्यम्
अश 17 नीयम्, आशनीयम्, अशिशिषणीयम्, अशाशनीयम्
आश्यम्, आश्यम्, अशिशिष्यम्, अशाश्यम्
ईषदशः-दुरशः-स्वशः
-- -- अश्यमानः, आश्यमानः, अशिशिष्यमाणः, अशाश्यमानः
आशः, आशः
अशिशिषः, अशाशः
अशितुम्, आशयितुम्, अशिशिषितुम्, अशाशितुम्
18 19 अष्टिः, आशना, अशिशिषा, आशिशयिषा, अशाशा, 20 अशनाया
21 अशनम्, आशनम्, अशिशिषणम्
अशाशनम्
अशित्वा, आशयित्वा, अशिशिषित्वा, अशाशित्वा
समश्य, प्राश्य, समशिशिष्य, समशाश्य
आशम् २, अशित्वा २, आशम् २, आशयित्वा २, अशिशिषम् २, अशिशिषित्वा २, अशाशम् २
अशाशित्वा।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४८)
02
=>
 (९-क्र्यादिः-१५२३। सक। से-पर-)
03
=>
 (१६६)
04
=>
 [[६। ‘सूचिपूत्रिभूव्यट्यर्त्यशूर्णोतिभ्यो यङ् वाच्यः’ (वा। ३-१-२२) इति यङ्।]]
05
=>
 [पृष्ठम्००४६+ ४१]
06
=>
 [[१। ‘क्र्यादिभ्यः--’ (३-१-८१।) इति श्ना- विकरणप्रत्ययः। ‘श्नाऽभ्यस्तयोरातः’ (६-४-१११) इति आलोपः।]]
07
=>
 [[२। ‘निगरणचलना--’ (१-३-८७) इति ण्यन्तात् परस्मैपदमेव।]]
08
=>
 [[३। ‘व्रश्चभ्रस्ज--’ (८-२-३६) इति षत्वम्। तस्य जश्त्वेन डः।]]
09
=>
 [[३। आ ‘क्तोऽधिकरणे च ध्रौव्यगतिप्रत्य- वसानार्थेभ्यः’ (३-४-७६) इति अधिकरणे क्तः।]]
10
=>
 [[आ। ‘सदोद्गारसुगन्धीनां फलानामलमा- शिताः’ भ। का। (७-३८) आङ्-- पूर्वात् ‘आदिकर्मणिक्तः’--(३-४-७१) इति कर्तरि क्तः।]]
11
=>
 [[४। ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्।]]
12
=>
 [[५। ‘सुप्यजातौ णिनिः--’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]
13
=>
 [[B। ‘परस्त्रीभोगहरणं धर्म एव नरा- शिनाम्। मुखमस्तीत्यभाषिष्ठाः का मे साशङ्कता त्वयि’ भ। का। (९-१२२)]]
14
=>
 [[C। ‘फलाशिनो निर्झरकुञ्जभाजः दिव्याङ्गनाऽनङ्गरसानभिज्ञाः।’ भ। का। (१२-४९)]]
15
=>
 [[ड्। ‘लोकानशिशिषोस्तुल्यः कृतान्तस्य विपर्यये। वने चिकरिषोर्वृक्षान् बलं जिगरिषुः कपेः।।’ भ। का। (३-५४)]]
16
=>
 [[६। ‘उपेयिवान्--’ (३-२-१०९) इति नञ्- पूर्वकादस्मात् क्वसन्तो निपातितः।]]
17
=>
 [[E। ‘अशनीयमिवाशंसुर्महानायाद- शोभनः, भ। का। (७-७९)]]
18
=>
 [पृष्ठम्००४७+ ४२]
19
=>
 [[१। षत्वम् ष्टुत्वम्। ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इति नेट्।]]
20
=>
 [[२। ‘अ प्रत्ययात्’ (३-३-१०२) इत्य- प्रत्ययः।]]
21
=>
 [[३। अशनमात्मन इच्छतीत्यर्थे क्यचि, ‘अशनायोदन्यधनाया बुभुक्षापि- पासागर्धेषु’ (७-४-३४) इति निपा- तनादीत्वाभावः। स्त्रियां क्यजन्तादकारप्रत्ययः।]]
Capeller
German
अशनाया॑ u. अशना॑या
f.
 Hunger.
Stchoupak
French
अशनाया-
f.
 faim
-वन्त्- a. qui a faim.
°पिपासा- du.
f.
 faim et soif.