| YouTube Channel

अशन (azana)

 
शब्दसागरः
English
अशन
m.
 (-नः) A plant, (Pentaptera tomentosa, Rox.)
n.
 (-नं)
1. Food.
2. Eating: also असन.
E.
 अश to eat, ल्युट्
aff.
Capeller Eng
English
अ॑शन
n.
 eating, food.
Yates
English
अशन (नः)
m.
 A plant.
n.
 Food.
Spoken Sanskrit
English
अशन azana
adj.
 reaching
अशन azana
adj.
 reaching across
अशन azana
n.
 food
अशन azana
n.
 eating
Wilson
English
अशन
m.
 (-नः) A plant, (Pentaptera tomentosa, Rox.)
n.
 (-नं)
1 Food.
2 Eating: also असन.
E.
 अश to eat, ल्युट्
aff.
Apte
English
अशन [aśana], [अश्-ल्युट्]
a.
 Reaching, reaching across. -नः
N.
 of a tree
=
 असन q. v. (Mar. आसणा).
नम् Pervasion, penetration.
The act of eating, feeding.
Tasting, enjoying.
Food
अशनं धात्रा मरुकल्पितं व्यालानाम्
Bh.*
 3.1
मांसाशनं च नाश्नीयुः
Ms.*
 5.73
यज्ञशिष्ट˚ 3.118
फलमूलाशनैः 5.54
oft
 . at the end of adjective
comp.
 in the sense of 'eating', 'one whose food is'
&c.
फलमूलाशन, हुताशन, पवनाशन
&c.
Comp.
 -कृत्
a.
Ved.
 preparing food
यदशनकृतं ह्वयन्ति हविष्कृतमेव तद्ध्वयन्ति
Av.*
 9.6.13. -पतिः lord of food. -पर्णी a kind of tree. (Mar. गोकर्णी ?)
Apte 1890
English
अशन a. [अश्-ल्युट्] Reaching, reaching across.
नः N. of a tree = असन q. v.
नं 1 Pervasion, penetration.
2 The act of eating, feeding.
3 Tasting, enjoying.
4 Food
अशनं धात्रा मरुत्कल्पितं व्यालानां Bh. 3. 10
मांसाशनं च नाश्नीयुः Ms. 5. 73
यज्ञशिष्ट° 3. 118
फलमूलाशनैः 5. 54
oft. at the end of adjective comp. in the sense of ‘eating’, ‘one whose food is’ &c.
फलमूलाशन, हुताशन, पवनाशन &c.
Comp.
कृत् a. Ved. preparing food.
पतिः lord of food.
पर्णी a kind of tree.
Monier Williams Cologne
English
1. अशन
mfn.
 reaching, reaching across,
Nir.
2. अ॑शन
n.
 eating,
ŚBr.
&c.
food,
ŚBr.
&c.
 (often ifc. , e.g. मूल-फलाशन mf(आ)n. having roots and fruit for food,
Mn.
&c.
 )
अशन a See √ 1. and √ 2. अश्.
3. अशन for 2. असन, q.v.
Monier Williams 1872
English
1. अशन, अस्, आ, अम्, reaching, reaching across.
2. अशन, अम्, n. eating, feeding
food (often at the
end of compounds, e. g. मूल-फलाशन, अस्, आ, अम्,
having roots and fruit for food).
—अशन-कृत्, त्, त्, त्,
Ved. preparing food.
—अशन-पति, इस्, m., Ved. lord
of food.
—अशन-वत्, आन्, अती, अत्, Ved. possessed
of food.
अशन 3. अशन, अस्, m. = असन, N. of the
tree Terminalia Tomentosa W. and A.
—अशन-
पर्णी or असन-पर्णी, f., N. of a plant.
अशन, अशनि। See under 1. अश्, 2. अश्।
Macdonell
English
अशन aś-aná,
n.
 eating
food
—°,
a.
 feeding 🞄on
-kriyā,
f.
 taking of food
-anaśaná,
n.
 eating and fasting.
Benfey
English
अशन 2. अश् + अन,
n.
1. Eating,
Pañc. 236, 22.
2. Food, Man. 3, 59.
--
Comp.
अति-,
n.
 excess of eating, Man.
2, 56.
अधि-,
n.
 Eating too often. अन्-,
I.
adj.
 consisting in abstinence,
Bhāg. P. 2, 6, 20.
II.
n.
 1. hunger, Daśak.
in Chr. 181, 9. 2. fasting, Rājat. 5, 428
(plur.).
निस्-,
adj.
 abstaining from
food, Hariv. 2539.
मूल-फल-,
n.
feeding on roots and fruits, Man. 6, 75.
पिशित-,
n.
 eating flesh, Śāk. d. 75.
स-,
adj.
 consisting of nourishment,
Bhāg. P. 2, 6, 30.
हविस्-,
m.
 fire. हुत- (vb. कु),
m.
 1. fire. 2. the deity of fire. 3. Śiva.
Hindi
Hindi
भोजन
Apte Hindi
Hindi
अशनम्
नपुं*
 - अश्+ल्युट्
"व्याप्ति, प्रवेशन"
अशनम्
नपुं*
 - अश्+ल्युट्
"खाना, खिलाना"
अशनम्
नपुं*
 - अश्+ल्युट्
"स्वाद लेना, रस लेना"
अशनम्
नपुं*
 - अश्+ल्युट्
आहार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೋಜನ /ಅಶನ
निष्पत्तिः - > अश (भोजने) - "ल्युट्" (३-३-११५)
अशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಹಾರ /ಅನ್ನ
निष्पत्तिः - > अश - कर्म० "ल्युट्" (३-३-११७)
अशन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಾಪನೆ /ಹರಡುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > अशू (व्याप्तौ) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
L R Vaidya
English
aSana {% n. %} 1. Eating, feeding
2. enjoying
3. pervasion
4. food, यज्ञशिष्टाशनं ह्येतत् सतामन्नं विधीयते M.iii.118, v.73.
Bopp
Latin
अशन (r. अश् s. अन) qui edit, in fine comp.) N. 13. 56.
H. 4. 2.
Lanman
English
aśaná, n. food. [√2aś.]
Kridanta Forms
Sanskrit
अश् (अ꣡शूँ॒ व्याप्तौ सङ्घाते च - स्वादिः - वेट्)
ल्युट् = अशनम्
अनीयर् = अशनीयः - अशनीया
ण्वुल् = आशकः - आशिका
तुमुँन् = अशितुम् / अष्टुम्
तव्य = अशितव्यः / अष्टव्यः - अशितव्या / अष्टव्या
तृच् = अशिता / अष्टा - अशित्री / अष्ट्री
क्त्वा = अशित्वा / अष्ट्वा
ल्यप् = प्राश्य
क्तवतुँ = अष्टवान् - अष्टवती
क्त = अष्टः - अष्टा
शानच् = अश्नुवानः - अश्नुवाना
अश् (अ꣡शँ꣡ भोजने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = अशनम्
अनीयर् = अशनीयः - अशनीया
ण्वुल् = आशकः - आशिका
तुमुँन् = अशितुम्
तव्य = अशितव्यः - अशितव्या
तृच् = अशिता - अशित्री
क्त्वा = अशित्वा
ल्यप् = प्राश्य
क्तवतुँ = अशितवान् - अशितवती
क्त = अशितः - अशिता
शतृँ = अश्नन् - अश्नती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अशन m. ° = असन (Terminalia tomentosa), S I, 543, 11 v.u. (Ko.). 2. अ꣡सन, so zu akzentuieren.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kha zas
१) अन्न २) अशन ३) आहार ४) उपभजन ५) जेमन ६) भक्त ७) भोजन ८) सुभोजन
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भक्तमन्नं कूरमन्धो भित्सा दीदिविरोदनः ।
अशनं जीवनकं च याजो वाजः प्रसादनम् ॥ ३९५ ॥
-wordlist-
भक्त (क्ली), अन्न (क्ली), कूर (क्ली), अन्धस् (क्ली), भित्सा (स्त्री), दीदिवि (पुं), ओदन (पुं), अशन (क्ली), जीवनक (क्ली), याज (पुं), वाज (पुं), प्रसादन (क्ली)
--source--
न्यादः स्वदनं खादनमशनं निघसो वल्भनमभ्यवहारः ।
जग्धिर्जक्षणभक्षणलेहाः प्रत्यवसानं घसिराहारः ॥ ४२३ ॥
प्सानावष्वाणविष्वाणा भोजनं जेमनादने ।
-wordlist-
न्याद (पुं), स्वदन (क्ली), खादन (क्ली), अशन (क्ली), निघस (क्ली), वल्भन (क्ली), अभ्यवहार (पुं), जग्धि (स्त्री), जक्षण (क्ली), भक्षण (क्ली), लेह (पुं), प्रत्यवसान (क्ली), घसि (पुं), आहार (पुं), प्सान (क्ली), अवष्वाण (पुं), विष्वाण (पुं), भोजन (क्ली), जेमन (क्ली), अदन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अशन
अशन, आहार
अशनं स्यादाहारः पूपापूपौ च पूपलिका ॥ ३१९ ॥
verse 2.1.1.319
page 0038
वल्भन
वल्भन, अभ्यवहार, प्रत्यवसान, जेमन, जग्धि, खादन, अशन, भक्षण, आहार, भोजन, स्वदन
वल्भनमभ्यवहारः प्रत्यवसानं च जेमनं जग्धिः ।
खादनमशनं भक्षणमाहारो भोजनं स्वदनम् ॥ ३२५ ॥
verse 2.1.1.325
page 0039
इरा
इरा, भू, वाक्, अशन, अम्भस्
इराशब्दो बुधैर्ज्ञेयो भुवि वाच्यशनेऽम्भसि ।
verse 5.1.1.869
page 0099
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अशनं,
क्ली,
 (अश + ल्युट् ।) भक्षणं । अन्नं । इतिहेमचन्द्रः ॥
(“शीतं निर्झरवारि पानमशनं कन्दाःसहाया मृगाः ॥
” इति नागानन्दे ॥
“विशिष्टमिष्टसंस्कारैः पथ्यैरिष्टैरसादिभिः ।मनोज्ञं शुचि नात्युष्णं प्रत्यग्रमशनं हितं” ॥
इति सुश्रुतः ॥
)
अशनः,
पुं,
 असनवृक्षः । पीतशालवृक्षः । इतिरायमुकुटः ॥
(असनशब्देऽस्य विशेषो ज्ञातव्यः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अशन
न०
पु०
 अश्नुते व्याप्नोति अश--ल्यु । १ पीतसालवृक्षेदन्त्यमध्योऽप्ययमत्रार्थे । भावे ल्युट् । २ व्याप्तौ, ३ भोजने च“मुनिभिर्द्धिरशनं प्रोक्त विप्राणां मर्त्यवासिनां नित्यम्”ति० त० स्मृ० । कर्म्मणि ल्युट् । ४ भोज्ये अन्ने
न०
 “पूजयेदशनं नित्यमद्याच्चैतदकुत्सयन् । दृष्ट्वा हृष्येत्प्रसीदेच्च प्रतिनन्देच्च सर्व्वशः । पूजितंह्यशनं नित्यं बल-मूर्जञ्च यच्छति । अपूजित च तद्भुक्तम्” मनुः । “एवंप्रयत्नं कुर्व्वीत यानशय्यासनाशनैः” मनुः “अशन-पते! अशनस्य नोदेहि” शत० ब्रा० ।
Capeller
German
अ॑शन
n.
 das Essen, die Speise.
Burnouf
French
अशन अशन
n.
 (अश्) aliment. -- M. terminalia alata
tomentosa. -- En compos. qui mange: हुलाशन qui consomme l
offrande, c-à-d. le feu.
अशनपर्णी
f.
 espèce de plante.
अशनाया
f.
 faim.
अशनायामि dénomin. avoir faim. -- Pp. अशनायित
affamé.
Stchoupak
French
अशन-
nt. fait de manger
nourriture
ag. ifc. qui mange
-आ-
f.
faim.