अविशुद्धि (avizuddhi)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte
Englishअविशुद्धिः [aviśuddhiḥ], Impurity.
Wordnet
Sanskrit मलिनता, मालिन्यम्, अपवित्रता, अशुद्धि, अस्वच्छता, अशुचिता, आशौच, अविशुद्धि, अशुचित्व
मलिनस्य अवस्था भावो वा।
"तस्य मनसः मलिनता दूरीकर्तुं न शक्यते।"
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
वाचस्पत्यम्
Sanskritअविशुद्धि स्त्री विरोधे त० । शुद्धिविपरीते दोषे “सह्य-विशुद्धिक्षयातिशययक्तः” सां० का० । अविशुद्धिर्हिंसा-दोषसाधनता यथोक्तम् “अविशुद्धिः सोमादियागस्य पशुवी-जादिबधसाधनता यथाह स्म भगवान् पञ्चशिखाचार्य्यः“स्वल्पसङ्करः सपरिहारः सप्रत्यवमर्ष” इति । स्वल्पसङ्करःज्योतिष्टोमादिजन्मनः प्राधानापूर्वस्य स्वल्पेन पशुहिंसा-दिजन्मनानथेहेतुना अपूर्वेण सङ्करः । सपरिहारः कियतापिप्रायश्चित्तेन परिहर्त्तुं शक्यः । अथ प्रमादतः प्रायश्चित्त-मपि नाचरितं प्रधानकर्म्मविपाकसमये च पच्यते तथापियावदसावनर्थं सूते तावत् सप्रत्यवमर्षः प्रत्यवमर्षेण सहि-ष्णुतया सह वर्त्तत इति । मृष्यन्ते हि पुण्यसम्भारोपनीतस्व-र्गसुधामहाह्रदावगाहिनः कुशलाः पापमात्रोपपादितांदुःखवह्निकणिकाम् । न च “मा हिंस्यात् सर्व्वाभूतानीतिसामान्यशास्त्रं विशेषशास्त्रेण “अग्नीषोमीयं पशुमालभेते-त्यनेन” बाध्यत इति युक्तं विरोधाभावात् विरोधे हिबलीयसा दुर्बलं बाध्यते । न चेहास्ति कश्चित् विरोधःभिन्नविधयत्वांत् । तथा हि “मा हिंस्यादिति” निषेधेनहिंसाया अनर्थहेतुभावो ज्ञाप्यते न त्वक्रत्वर्थत्वमपि “अ-ग्नीषोमीयं पशुमालभेत” इत्यनेन तु पशुहिंसायाः क्रत्वर्थत्व-मुच्यते न त्वनर्थहेतुत्वाभावस्तथा सति वाक्यभेदप्रसङ्गात् नचानर्थहेतुत्वक्रतूपकारकत्वयोः कश्चिदस्ति विरोधः । हिंसाहि पुरुषस्य दोषमावक्ष्यति क्रतोश्चोपरिकरिष्यति” सा० कौ० ।इति सांख्या मन्यन्ते मीमांसका वेदान्तिनश्च वैधहिंसायाअनर्थहेतुत्वं निराचक्रुः तच्च शा० सूत्रे तद्भाष्ये च प्रपञ्चे-नोक्तम् तत्तु ४४३ पृष्ठे उदाहृतम् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.