अवारणीय (avAraNIya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
English अवारणीय avAraNIya incurable i.e. treating of incurable sicknesses
मर्क marka demon presiding over various sicknesses of childhood
Apte
Englishअवारणीय [avāraṇīya],
Unable to be warded off (as enemies).
Treating of incurable diseases.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishShabdartha Kaustubha
Kannadaअवारणीय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಡೆಯಲಾಗದ /ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲಾಗದ
व्युत्पत्तिः - > न वारयितुं शक्यः
अवारणीय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಶಕ್ಯವಿಲ್ಲದ
Wordnet
Sanskrit अबाध्य, अप्रतिबन्ध, अवारणीय, दुर्धर, दुराधर
यस्य अवरोधनम् अशक्यम्।
"अबाध्यः मृत्युः कस्य वशंगतः।"
वाचस्पत्यम्
Sanskritअवारणीय न वारणीयः वारयितुमशक्यः । वारयि-तुमशक्ये १ रिपुप्रभृतौ २ रोगादौ च । अवारणीयाश्चरोगाः सुश्रुते दर्शिता यथा “अथातोऽवारणीयमध्यायंव्यांख्यास्यामः । उपद्रवैस्तु ये जुष्टा व्याधयो यान्त्यवा-र्य्यताम् । रसायनाद्विना वत्स! तान् शृण्वेकमनामम ॥
वातव्याधिः प्रमेहश्च कुष्ठमर्शोभगन्दरः । अश्मरीमूढगर्भश्च तथैवोदरमष्टमम् ॥
अष्टावेते प्रकृत्यैव दुश्चि-कित्स्या महागदाः ॥
प्राणमांसक्षयश्वासतृष्णाशोषवमि-ज्वरैः ॥
मूर्च्छातिसारहिक्कामिः पुनश्चैतैरुपद्रुताः ।वर्ज्जनीया विशेषेण भिषजा सिद्धिमिच्छता ॥
शूलं सुप्तत्वचंभग्नं कम्पाध्माननिपीडितम् । नरं रुजार्त्तिमन्तञ्च वातव्या-धिर्व्विनाशयेत् ॥
यथोक्तोपद्रवाविष्टमतिप्रस्रुतमेव वा ।पिडकापीडितं गाढं प्रमेहो हन्ति मानवम् ॥
प्रभिन्नं प्र-स्रुताङ्गञ्च रक्तनेत्रं हतस्वरम् । पञ्चकर्मगुणातीतं कुष्ठं ह-न्तीह कुष्ठिनम् ॥
तृष्णारोचकशूलार्त्तमतिप्रस्रुतशोणितम् ।शोफातिसारसंयुक्तमर्शोव्याधिर्व्विनाशयेत् ॥
वातमूत्रपुरी-षाणि क्रिमयः शुक्रमेव च । भगन्दरात् प्रस्रवन्ति यस्य तंपरिवर्ज्जयेत् ॥
प्रशूननाभिवृषणं रुद्धमूत्रं रुगन्वितम् ।अश्मरी क्षपयत्याशु सिकताशर्करान्विता ॥
गर्भकोष-परासङ्गो मक्कल्लो योनिसंवृतिः । हन्यात् स्त्रियं मूढ-गर्भेयथोक्ताश्चाप्युपद्रबाः ॥
पार्श्वभङ्गान्नविद्वेषशोफातिसार-पीडितम् । विरिक्तं पूर्य्यमाणञ्च वर्ज्जयेदुदरार्दितम् ।यस्ताम्यति विसंज्ञश्च शेते निपतितोऽपि वा । शीतार्दितोऽ-न्तरुष्णश्च ज्वरेण म्रियते नरः ॥
यो हृष्टरोमा रूक्षाक्षोहृदि संघातशूलवान् । नित्यं वक्त्रेण चोच्छस्येत् तं ज्वरोहन्ति मानवम् ॥
हिक्काश्वासपिपासार्त्तं मूढं विभ्रान्तलोच-नम् । सन्ततोच्छ्वासिनं क्षीणं नरं क्षपयति ज्वरः ॥
आविलाक्षं प्रताम्यन्तं निद्रायुक्तमतीव च । क्षीणशोणित-मांसञ्च नरं क्षपयति ज्वरः ॥
श्वासशूलपिपासार्त्तंक्षीणं ज्वरनिपीडितम् । विशेषेण नरं वृद्धमतीसारोविनाशयेत् ॥
शुक्लाक्षमन्नद्वेष्टारमूर्द्ध्वश्वासनिपीडितम् ।कृच्छ्रेण बहु मेहन्तं यक्ष्मा हन्तीह मानवम् ॥
श्वासशूल-पिपासान्नविद्वेषग्रन्थिमूढताः । भवन्ति दुर्बलत्वञ्च गुल्मि-नोमृत्युमेष्यतः ॥
आध्मानं बद्धनिष्यन्दं छर्दिहिक्कातृड-न्वितम् । रुजाश्वाससमाविष्टं विद्रधिर्न्*आशयेन्नरम् ॥
पाण्डु-दन्तनखो यश्च पाण्डुनेत्रश्च मानवः । पाण्डुसङ्घातदर्शीच पाण्डुरोगी विनश्यति ॥
लोहितं छर्दयेद्यश्च बहुशो-लोहितेक्षणः । रक्तानाञ्च दिशां द्रष्टा रक्तपित्ती विनश्यति ॥
अवाङ्मुखस्तून्मुखो वा क्षीणमांसबलो नरः । जागरिष्णु-रसन्देहमुन्मादेन विनश्यति ॥
बहुशोऽपस्मरन्तन्तु प्रक्षीणंचलितभ्रुवम् । नेत्राभ्याञ्चविकुर्व्वाणमपस्मारो विनाशयेत्” ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.