| YouTube Channel

अवाच्य (avAcya)

 
शब्दसागरः
English
अवाच्य
mfn.
(-च्यः-च्या-च्यं)
1. Vile, bad.
2. Improper to be uttered.
3.
Southern, southerly.
E.
neg. and वाच्य to be spoken, or अवाच् and
यत् added.
Capeller Eng
English
अवाच्य
a.
unspeakable, not to be spoken to.
Yates
English
अ-वाच्य (च्यं)
n.
Blameable discourse.
a. Vile, improper to be said.
Spoken Sanskrit
English
अवाच्य avAcya
adj.
southern
अवाच्य avAcya
adj.
what should not be said
अवाच्य avAcya
adj.
southerly
अवाच्य avAcya
adj.
not to be addressed
अवाच्य avAcya
adj.
not deserving censure
अवाच्य avAcya
adj.
improper to be uttered
अवाच्य avAcya
adj.
unblamable or irreproachable
अवाच्य avAcya
adj.
not distinctly expressed
अवाच्य avAcya
adj.
unspeakable
Wilson
English
अवाच्य
mfn.
(-च्यः-च्या-च्यं)
1 Vile, bad.
2 Improper to be uttered.
3 Southern, southerly.
E.
neg. and वाच्य to be spoken, or अवाच् and यत् added.
Apte
English
अवाच्य [avācya],
a.
Not proper to be addressed
अवाच्यो दीक्षितो नाम्ना यवीयानपि यो भवेत्
Ms.*
2.128.
Improper to be uttered
vile, bad
अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं पतिता तव Rām.
˚वादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः
Bg.*
2. 36.
Not distinctly expressed, not expressible in words
˚ता, ˚त्वम् impropriety
reproach, calumny
दुर्लभा सत्स्ववाच्यता
Ki.*
11.53.
Comp.
-देशः 'the unspeakable place', the vulva (योनि).
अवाच्य [avācya],
a.
Southern, southernly.
cf.
Śiva. B.6.65.
Apte 1890
English
अवाच्य a. 1 Not proper to be addressed
अवाच्यो दीक्षितो नाम्ना यवीयानपि यो भवेत् Ms. 2. 128.
2 Improper to be uttered
vile, bad
अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं पतिता तव Rām.
°वादांश्च बहून् वदिष्यंति तवाहिताः Bg. 2. 36.
3 Not distinctly expressed, not expressible in words
°ता, °त्वं impropriety
reproach, calumny.
Comp.
देशः ‘the unspeakable place, the vulva (योनि).
अवाच्य a. Southern, southerly.
Monier Williams Cologne
English
1. अ-वाच्य
mfn.
not to be addressed,
Mn.
ii, 128
improper to be uttered,
R.
Kathās.
(अ वाच्यं कर्म मैथुनम्) Comm. on
ŚBr.
not deserving censure, unblamable irreproachable, Mṛcch.
‘not distinctly expressed’, See -त्व.
2. अवाच्य
mfn.
southern, southerly,
L.
Monier Williams 1872
English
1. अ-वाच्य, अस्, आ, अम्, not to be addressed
im-
proper to be uttered
vile, bad
not distinctly
expressed.
—अवाच्य-ता, f. or अवाच्य-त्व, अम्, n.
impropriety
reproach, calumny.
—अवाच्य-देश, अस्,
m. unmentionable region, the vulva.
2. अवाच्य, अस्, आ, अम्, southern, southerly.
Macdonell
English
अवाच्य a-vāc-ya, fp. not to be addressed
🞄not to be uttered
not directly expressed
🞄-tā,
f.
abuse, invective.
Hindi
Hindi
निर्दयी
Apte Hindi
Hindi
अवाच्य
"वि*, न* त* " - -
जिसे संबोधित करना उचित हो
अवाच्य
"वि*, न* त* " - -
"बोले जाने के अयोग्य, निकृष्ट, दुष्ट"
अवाच्य
"वि*, न* त* " - -
"अस्पष्ट उक्ति, शब्दों द्वारा अकथनीय"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अवाच्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆಟ್ಟ ಮಾತು
निष्पत्तिः - > वच (परिभाषणे० - "ण्यत्" (३-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > वक्तुं योग्यम्
प्रयोगाः - > "अवाच्यं वदतो जिह्वां कथं पतिता तव"
उल्लेखाः - > रामा०
अवाच्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೇಳಲು ಅನರ್ಹವಾದ
अवाच्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೇಳಲು ಅಶಕ್ಯವಾದ
अवाच्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಭಿಧಾವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತಿಳಿಸಲು ಆಗದ
L R Vaidya
English
avAcya {% a. (f. च्या) %} 1. Improper to be addressed, e.g. अवाच्यो दीक्षितो नाम्ना यवीयानपि यो भवेत्
2. vile, bad, अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहताः Bg.ii.36
3. what cannot be expressed in words.
Lanman
English
a-vācya, a. not to be spoken to.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अवाच्य 4. keinen Tadel verdienend.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अवाच्य, अवचनीय, अकथनीय, अकथ्य, अवद्य, असंभाष्य, असम्भाष्य
adjective
यद् कथनीयं नास्ति।
"मम केचित् अनुभवाः अवाच्याः।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
brjod bya bral
अवाच्य
brjod bya med pa
अवाच्य
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
लुप्तवर्णपदं ग्रस्तमवाच्यं स्यादनक्षरम् २६६
-wordlist-
लुप्तवर्णपद (क्ली), ग्रस्त (क्ली), अवाच्य (क्ली), अनक्षर (क्ली)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: अवाच्यः
Root: अवाच्य
Gender: पुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Inarticulate
without letters
Shloka(s):
2|4|16|2 सान्त्वं स्यान्मधुरं वाक्यं स्यादवाच्यमनक्षरम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
2|4|16|2 अवाच्यः (अवाच्य) (पुं) Inarticulate
without letters
2|4|16|2 अवाच्या (अवाच्य) (स्त्री) Inarticulate
without letters
2|4|16|2 अवाच्यम् (अवाच्य) (नपुं) Inarticulate
without letters
2|4|16|2 अनक्षरः (अनक्षर) (पुं) Inarticulate
2|4|16|2 अनक्षरा (अनक्षर) (स्त्री) Inarticulate
2|4|16|2 अनक्षरम् (अनक्षर) (नपुं) Inarticulate
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवाच्यं,
क्ली,
(न + वच + ण्यत् ।) दुर्व्वाक्यं तत्प-र्य्यायः अनक्षरं इत्यमरः
वचनानर्हं अ-नक्षरं गालि प्रभृति इति मधुः निन्दितान्य-क्षराणि अत्र अनक्षरं अव्ययानामनेकार्थत्वात्नञ् निन्दायां एवमवाच्यं वक्तुमयोग्यं वच्लौवाचि हसृष्वासोरिति घ्यण भुजवचेति क-निषेधः
इति भरतः
(“वाच्यावाच्ये हि कुपितो विजानाति कर्हिचित्” ।इति भारते ।“अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं पतिता तव” ।इति रामायणे ।)
अवाच्यः, त्रि, (अवाच् + भवार्थे यत् ।) अनिन्दितः ।इति स्मृतिः
अवक्तव्यः वचनानर्हः यथा, --“अनक्षरमवाच्यन्तु वचनार्हं यद्भवेत् ।एष बन्ध्यासुतो याति खपुष्पकृतशेखरः
मृगतृष्णाम्भसि स्नातः शशशृङ्गधनुर्द्धरः” ।इति शब्दरत्नावली
(अवरदेशकालादौ भवः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अवाच्य
न०
वच--ण्यत् कुत्वम्
न०
त० दुष्टवचने, “अवा-च्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः” गीता वचना-नर्हे, निन्दनीये
त्रि०
अकथनीये “अवाच्यो दीक्षितोनाम्ना यवीवानपि योभवेत्” मनुः अवाच् + भवार्थे यत् ।४ अवरकालादौ भवे
त्रि०
अभिधावृत्त्या बोधयितुमशक्ये “अवाच्यत्वादिकं तस्य वक्ष्ये व्यञ्जनरूपणे”सा० द० यमुदिश्य कथ्यते तद्भिन्ने
Capeller
German
अवाच्य nicht anzureden
unaussprechlich.
Burnouf
French
अवाच्य अवाच्य a. (वच्) qu'on ne doit pas dire ou
nommer.
अवाच्यदेश
m.
(देश) parties honteuses.
Stchoupak
French
अ-वाच्य-
a. v. qu'on ne doit pas interpeller
inapte à être
prononcé
irréprochable
dont on ne peut parler
-ता-
f.
reproche,
calomnie.
°वचन-युद्ध- nt. rivalité à dire des inconvenances.