| YouTube Channel

अवसानं (avasAnaM)

 
Apte 1890
English
अवसानं [अव-सो-ल्युट्] 1 Stopping.
2 Conclusion, termination, cessation, end
दोहावसाने पुनरेव दोग्ध्रीं R. 2. 23, 45
तच्छिष्याध्ययननिवोदितावसानां 1. 95
इत्येतदवसानं कथायाः M. 5 thus ends the story
°विरसे K. 180
आत्मनः सुखावसानेन V. 3 at the sacrifice of
(at the end of comp.) ending with, terminating at
स चायमंगुलीयकदर्शनावसानः Ś. 7
यत्खलु दुःखावसानमेव दुःखं K. 328.
3 Death, decease
अवसानेंऽगराजस्य योद्धव्यं भवता किल Ve. 5. 38
मूलपुरुषावसाने संपदः परमुपतिष्ठंति Ś. 6.
4 Boundary, limit
विलोकिता दर्शनीयानामवसानभूमिः K. 124 furthest or highest limit.
5 (In gram.) The last part of a word or period (opp. आदि)
आदिमध्यावसानेषु यरता यांति लाघवं
अनीकपदावसानं देवादि नाम R. 18. 10 (i. e. देवानीक)
वर्णानामभावोऽवसानसंज्ञः स्यात् P. I. 4. 110
VIII. 3. 15.
6 A pause.
7 The end of a verse, or the verse itself
एकावसाना-द्व्यवसाना-ऋक्.
8 A place of dismounting from a horse.
9 A place (स्थान)
resting place, residence
°दर्श a. looking at one's place of destination.
पुराणम्
English
अवसानम् / AVASĀNAM. An ancient Bath in bhārata. One could attain the merits of Sahasragodāna (giving a thousand cows as alms) by bathing in this holy bath. (M.B., Vana Parva, Chapter 82, Stanza 128).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवसानं,
क्ली,
 (अव + सो + ल्युट् ।) क्रियासमाप्तिः ।शेषः । तत्पर्य्यायः । सातिः २ । इत्यमरः ॥
विरामः३ । इति जटाधरः ॥
मृत्युः ।(“पुंसोऽवसानं व्रजतोऽपि निष्ठुरै-रिष्टैर्धनैः पञ्चपदीनमुच्यते” ।इति पञ्चतन्त्रे ।) सीमा । इति हेमचन्द्रः ॥