अवसान (avasAna)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अवसान n.
  (-नं)
	 1. Conclusion,  termination,  cessation. 
	 2. Death.
	 3.
Boundary,  limit.
	 4. (In grammar, ) Disjunction of letters.
 E.
  अव,  षो
to finish,  ल्युट् affix
 ओ is changed to आ.

Capeller Eng

English

 अवसा॑न n.
  resting-place,  rest,  end,  death.

Yates

English

 अव-सान (नं) 1.
n.
  Conclusion
 limit.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अवसान 	-	 avasAna 	-	 adj.
  	-	  not dressed
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  limit
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  construction site
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  termination
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  place chosen or selected for being built upon
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  building site
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  end of a word
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  closure
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  cessation
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  lot  [ building ]
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  last part of a compound or period
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  where the horses are unharnessed
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  ending
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  death
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  site  [ building ]
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  conclusion
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  end of a phrase
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  resting-place
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  finish
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  boundary
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  plot  [ building ]
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  stopping
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  end of the line of a verse or the line of a verse itself
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  residence
अवसान 	-	 avasAna 	-	 n.
  	-	  end

Wilson

English

 अवसान
n.
  (-नं)
1 Conclusion,  termination,  cessation. 
2 Death.
3 Boundary,  limit.
4 In grammar,  disjunction of letters.
E.
  अव,  षो to finish,  ल्युट् affix
 ओ is changed to आ.

Apte

English

अवसानम् [avasānam],  [अव-सो-ल्युट्]

Stopping.

Conclusion,  termination,  cessation,  end
 दोहावसाने पुनरेव दोग्ध्रीम् R.*
  2. 23, 45
 तच्छिष्याध्ययननिवेदितावसानाम् 1.95
 इत्येतदवसानं कथायाः M.*
  5 thus ends the story
 ˚विरसे K.*
  18
 आत्मनः सुखा- वसानेन V.*
  3 at the sacrifice of
 (at the end of comp.
 ) ending with,  terminating at
 स चायमङ्गुलीयकदर्शनावसानः Ś.*
  7
 यत्खलु दुःखावसानमेव दुःखम् K.*
  328.

Death,  decease
 अवसाने$ङ्गराजस्य योद्धव्यं भवता किल Ve.*
  5.39
 मूलपुरुषावसाने संपदः परमुपतिष्ठन्ति Ś.*
  6.

boundary,  limit
 विलोकिता दर्शनीयानामवसानभूमिः K.*
  124 furthest or highest limit.

(In gram.
  ) The last part of a word or period (opp.  आदि)
 आदिमध्यावसानेषु यरता यान्ति लाघवम्
 अनीकपदाव- सानं देवादि नाम R.*
  18.1 (i. e.  देवीनाक) विरामो$वसानम्,  वर्णानामभावो$वसानसंज्ञः स्यात् P.
 I.4.11
 रवरवसानयोर्विसर्जनीयः VIII.3.15.

A pause.

The end of a verse,  or the verse itself
 एकावसानाद्व्यवसाना-ऋक्.

A place of dismounting from a horse.

A place (स्थान)
 resting place,  residence
 यमो ददात्यवसानमस्मै Rv.*
  1.14.9. अवसानं भवत्वत्र Mb.
 *  5.31.19 ˚दर्श a.
  looking at one's place of destination.  श्येनो नृचक्षा अवसानदर्शः Av.*
  7.41.1.

Apte 1890

English

 अवसानं [अव-सो-ल्युट्] 1 Stopping. 
2 Conclusion,  termination,  cessation,  end
 दोहावसाने पुनरेव दोग्ध्रीं R. 2. 23,  45
 तच्छिष्याध्ययननिवोदितावसानां 1. 95
 इत्येतदवसानं कथायाः M. 5 thus ends the story
 °विरसे K. 180
 आत्मनः सुखावसानेन V. 3 at the sacrifice of
 (at the end of comp.) ending with,  terminating at
 स चायमंगुलीयकदर्शनावसानः Ś. 7
 यत्खलु दुःखावसानमेव दुःखं K. 328. 
3 Death,  decease
 अवसानेंऽगराजस्य योद्धव्यं भवता किल Ve. 5. 38
 मूलपुरुषावसाने संपदः परमुपतिष्ठंति Ś. 6. 
4 Boundary,  limit
 विलोकिता दर्शनीयानामवसानभूमिः K. 124 furthest or highest limit. 
5 (In gram.) The last part of a word or period (opp. आदि)
 आदिमध्यावसानेषु यरता यांति लाघवं
 अनीकपदावसानं देवादि नाम R. 18. 10 (i. e. देवानीक)
 वर्णानामभावोऽवसानसंज्ञः स्यात् P. I. 4. 110
 VIII. 3. 15. 
6 A pause. 
7 The end of a verse,  or the verse itself
 एकावसाना-द्व्यवसाना-ऋक्. 
8 A place of dismounting from a horse. 
9 A place (स्थान)
 resting place,  residence
 °दर्श a. looking at one's place of destination. 

Monier Williams Cologne

English

 1. अ॑-वसान mfn.
   (√ वस्),  not dressed,  RV.
   iii,  1,  6.

 अव-सा॑न 2a &c.
   See अव-√ सो.

 2. अव-सा॑न n.
  (cf.   अव-मोचन) ‘where the horses are unharnessed’,  stopping,  resting-place,  residence,  RV.
   x,  14,  9
 AV.
  
 ŚBr.
  
 MBh.
  

 a place chosen or selected for being built upon,  MānGṛ.
 

 (ifc.  f(आ). ,  Ragh.
  i,  95) conclusion,  termination,  cessation,  Mn.
   ii,  71
 Śak.
  &c.
  

 death,  Śak.
 
 Pañcat.

 boundary,  limit,  L.
 

 end of a word,  last part of a compound or period,  end of a phrase,  Prāt.
 
 Pāṇ.

 the end of the line of a verse or the line of a verse itself,  AV.
  Anukr.
 
 VPrāt.
  
 KātyŚr.

 N.
  of a place,  (g. तक्षशिलादि,  q.v.)

Monier Williams 1872

English

 अवसान 1. अ-वसान,  अस्,  आ,  अम् (rt. 2. वस्), 
Ved. not dressing. (For 2. अव-सान,  see under अव-
सो next col.)

 2. अव-सान,  अम्,  n. place of dismounting from a
horse or alighting from a carriage,  stopping,  resting-
place,  residence
 conclusion,  termination,  cessation
death
 boundary,  limit
 (in gram.) the last part of a
word or period,  disjunction of letters
 a pause
 the
end of a verse or the verse itself: (for 1. अ-वसान, 
see last col.)
—अवसान-दर्श,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. look-
ing at one's place of destination or residence.

Benfey

English

 अवसान अवसान,  i. e. अव-सो + अन, 
n.
 
 1. Termination,  end,  Śiś. 9,  19
 Da-
śak. in Chr. 201,  4.
 2. Death,  Pañc.
ii. d. 123.

Apte Hindi

Hindi

अवसानम्
नपुं*
   - अव+सो+ल्युट्
ठहरना

अवसानम्
नपुं*
   - अव+सो+ल्युट्
"उपसंहार,  समाप्ति,  अन्त"

अवसानम्
नपुं*
   - अव+सो+ल्युट्
"मृत्यु,  रोग "

अवसानम्
नपुं*
   - अव+सो+ल्युट्
"सीमा,  मर्यदा"

अवसानम्
नपुं*
   - अव+सो+ल्युट्
किसी शब्द या अवधि का अन्तिम अंश

अवसानम्
नपुं*
   - अव+सो+ल्युट्
विराम

अवसानम्
नपुं*
   - अव+सो+ल्युट्
"स्थान,  विश्रामस्थल,  आवासस्थान"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अवसान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿರಾಮ /ನಿಲ್ಲಿಸುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > अव + षो (अन्तकर्मणि) - "ल्युट्" (३-३-११५)
अवसान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊನೆ /ಸಮಾಪ್ತಿ
प्रयोगाः - > "दोहावसाने पुनरेव दोग्ध्रीं भेजे भुजोच्छिन्नरिपुर्निषण्णाम्"
उल्लेखाः - > रघु० २-२३
अवसान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಗಿಸುವಿಕೆ
अवसान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೃತ್ಯು /ಮರಣ
विस्तारः - > "दिष्टान्तोऽस्तं कालधर्मोऽवसानम्" - अभि० चि० ।
अवसान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಮೆ /ಎಲ್ಲೆ /ಗಡಿ
विस्तारः - > "अन्तोऽवसानं सीमा च मर्यादाऽपि च सीमनि" - अभि० चि० ।

L R Vaidya

English

 avasAna {% n. %} 1. End,  termination,  cessation,  तच्छिष्याध्ययन निवेशितावसानाम् R.i.95,  ii.23,  45,  xviii.10
a pause
death,  मूलपुरुषावसाने सम्पदः परमुपतिष्ठन्ति Sak.vi.
boundary,  limit
residence.

Bopp

Latin

 अवसान n. (r. सो finire s. अन) finis,  obitus. UR. 5. 15.
37. 4. 47. 6. infr. SAK. 59. 7.

Lanman

English

 avasā́na,  n. place of rest. [√sā + ava.]

Abhyankara Grammar

English

अवसान  pause,  cessation,  termination
 cf. विरामोऽवसानम् । वर्णानामभावः अवसान- संज्ञः स्यात् S. K. on P.1.4.110.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mjug
१) अन्त २) अवसान ३) पृष्ठ ४) शेष

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मृतिः संस्था मृत्युकालौ परलोकगमोऽत्ययः ॥ ३२३ ॥
पञ्चत्वं निधनं नाशो दीर्घनिद्रा निमीलनम् ।
दिष्टान्तोऽस्तं कालधर्मोऽवसानं सा तु सर्वगा ॥ ३२४ ॥
-wordlist-
 
मृति (स्त्री),  संस्था (स्त्री),  मृत्यु (पुंस्त्री),  काल (पुं),  परलोकगम (पुं),  अत्यय (पुं),  पञ्चत्व (क्ली),  निधन (पुंक्ली),  नाश (पुं),  दीर्घनिद्रा (स्त्री),  निमीलन (क्ली),  दिष्टान्त (पुं),  अस्त (क्ली),  कालधर्म (पुं),  अवसान (पुं)

--source--
 
पाटकस्तु तदर्धे स्यादाघाटस्तु घटोऽवधिः ।
अन्तोऽवसानं सीमा च मर्यादापि च सीमनि ॥ ९६२ ॥
-wordlist-
 
पाटक (पुं),  आघाट (पुं),  घट (पुं),  अवधि (पुं),  अन्त (पुं),  अवसान (क्ली),  सीमा (स्त्री),  मर्यादा (स्त्री),  सीमन् (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

निदान
निदान,  अवसान
निदानमवसानेऽपि स्वामिन्यपि भवेदिनः ।
verse 5.1.1.825
page 0095

निष्ठा
निष्ठा,  क्लेश,  अवसान,  व्यवस्था,  उत्कर्ष,  व्रत
निष्ठा क्लेशेऽवसाने च व्यवस्थोत्कर्षयोर्व्रते ।
verse 5.1.1.853
page 0097

नाममाला

Sanskrit

क्षाम,  शान्त,  कृश,  क्षीण,  हीन,  जीर्ण,  शीर्ण,  अवसान,  दून
क्षामं शान्तं कृशं क्षीणं हीनं जीर्णं च वैरिणाम् ।
शीर्णावसानं दूनं च धैर्यं शौर्यं च पौरुषे ॥ १७१ ॥
verse 0.1.1.171
page 0083

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अवसानं,  क्ली,
   (अव + सो + ल्युट् ।) क्रियासमाप्तिः ।शेषः । तत्पर्य्यायः । सातिः २ । इत्यमरः ॥
 विरामः३ । इति जटाधरः ॥
 मृत्युः ।(“पुंसोऽवसानं व्रजतोऽपि निष्ठुरै-रिष्टैर्धनैः पञ्चपदीनमुच्यते” ।इति पञ्चतन्त्रे ।) सीमा । इति हेमचन्द्रः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अवसान न०
  अव + सो--ल्युट् । १ विरामे,  २ समाप्तौ,  ३ सीमायां, ४ समापने ५ मृत्यौ च । “न योषिद्भ्यः पृथग्दद्यादवसानदिनादृते” उ० त० स्मृतिः । “विरामोऽवसानम्” पा०“होमावसाने कृततूर्य्यनादः” हेमा० दा० स्व० पुरा० ।“दोहावसाने पुनरेव दोग्ध्रीम्” “तच्छिष्याध्ययननिवे-दितावसानाम्” । “दिनावसानोत्सुकबालवत्साम्” इतिच रघुः “व्रह्मारम्भेऽवसाने च पादौ ग्राह्यौ गुरोःसदा” मनुः । “दिवावसानच्छायेव” शकु० अवस्यति स्थाप्य-तेऽस्मिन् “आघारे ल्युट् । ६ स्थाने । “अदाद्यमोऽवसानंपृथिव्याः य० १२,  ४५,  “अवसानं स्थानमिति” वेददी० ।

Capeller

German

 अवसा॑न n.
  das Aufhören,  Ruhe,  Ende, 
Tod
 Pause,  Satz-,  Versauslaut.

Grassman

German

 ava-sā́na,  n.,  Ort der Einkehr,  Ruheort [von 2. sā mit áva].
-am {840, 9}.

 á-vasāna,  a.,  nicht bekleidet [vásāna s. 2. vas].
-ās [A. p. f.] yahvī́s {235, 6}.

Stchoupak

French

 १ अव-सान-
 nt. pause,  fin de mot ou de phrase 
 limite 
 conclusion 
mort 
 résidence.
°भूमि- f.
  limite extrême.

 २ अ-वसान-
 partic. non vêtu.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.