| YouTube Channel

अवलम्ब् (avalamb)

 
Apte
English
अवलम्ब् [avalamb], 1
A.
(a) To hang, slip or glide down, hang down, be suspended
कनकशृङ्खलावलम्बिनी
Mu.*
 2 suspended by a golden chain
स्तनवदवलम्बते यः कण्ठे$- जानां मणिः स विज्ञेयः Bṛi.S.* 65.3
शाखायां मृतकमवलम्बितमास्ते Vet. (b) To rest, recline, sink down, remain
यस्य वचनात्तत्रावलम्बिताः
H.*
 1.
To catch hold of, hold, cling to, throw or support onself on, lean on, rest on
ययौ तदीयामवलम्ब्य चाङ्गुलिम्
R.*
 3.25
उर्वशी राजानमवलम्बते
V.*
 1
दण्डकाष्ठमवलम्ब्य स्थितः
Ś.*
 2
चित्रलेखाहस्तावलम्बिता
V.*
 1 leaning on, supported by
K.*
 17.185.
To hold up, bear up, support, sustain, take up
अवलम्ब्यतां पुत्रः
Ś.*
 7
हस्तेनावलम्ब्योर्वशीम्
V.*
 3
हृदयमवललम्बे रात्रिसंभोगलक्ष्मीः
Ki.*
 9.78
अधिकारानवलम्ब्य
Ku.*
 2.18
हृदयं न त्ववलम्बितुं क्षमाः
R.*
 8.6
नात्मनैवावलम्बे
Me.*
 111
हस्तेन तस्थाववलम्ब्य वासः
R.*
 7.9
Ku.*
 3.55, 6
68
7.58
तदर्हस्याजीवितमवलम्बितुम् &Sacute.3
Dk.*
 162
Ve.*
 4
M.*
 3
V.*
 2
Mu.*
 5
K.*
 163.
To depend on or upon, hang or hinge on
सर्वो$यं जनस्त्वामवलम्बते
Bk.*
 18.41
व्यवहारो$यं चारुदत्तमवलम्बते, वसन्तसेनामातरमवलम्बते
Mk.*
 9
Bhāṣa
P.*
 167.
To have recourse to, resort to
नैराश्यमवलम्बितम्
H.*
 1
व्यथाम्
Bk.*
 7.71
वैक्लव्यम्
Māl.
 8 to give way to despair
घैर्यमवलम्ब to summon or pluck up courage, not to despair
माध्यस्थ्यमिष्टे$प्यवलम्बते$र्थे
Ku.*
 1.52
दाक्षिण्यमवलम्ब्य
M.*
 2 politely
K.*
 155
Ki.*
 2.15
K.*
 22
आशाम् to cherish hopes
किं स्वातन्त्र्यमवलम्बसे
Ś.*
 5 act wantonly, quite independently
अवलम्ब्योत्तरां दिशम्
Ks.*
 37.33 taking the northern direction.
To be slow or tardy, be late.Caus.
To cause to hang down, suspend
तं कलशं नाग- दन्ते$वलम्ब्य
Pt.*
 4.
To make one rest upon or catch hold of.
Apte 1890
English
अवलंब् {c1c} A. 1 (a) To hang, slip or glide down, hang down, be suspended
कनकशृंखलावलंबिनी Mu. 2 suspended by a golden chain
स्तनवदवलंबतेः यः कंठेऽजानां मणिः स विज्ञेयः Bṛ. S. 65. 3
शाखायां मृतकमवलंबितमास्ते Vet. (b) To rest, recline, sink down, remain
यस्य वचनात्तत्रावलंबिताः H. 1.
2 To catch hold of, hold, cling to, throw or support oneself on, lean on, rest on
ययौ तदीयामवलंब्य चांगुलिं R. 3. 25
उर्वशी राजानमवलंबते V. 1
दंडकाष्ठमवलब्यं स्थितः Ś. 2
चित्रलेखाहस्तावलंबिता V. 1 leaning on, supported by
K. 17, 185.
3 To hold up, bear up, support, sustain, take up
अवलंब्यतां पुत्रः Ś. 7
हस्तेनावलंब्योर्वशीं V. 3
हृदयमवललंबे रात्रिसंभोगलक्ष्मीः Ki. 9. 78
अधीकारानवलंब्य Ku. 2. 18
हृदयं न त्ववलंबितुं क्षमाः R. 8. 60
नात्मनैवावलंबे Me. 109
हस्तेन तस्थाववलंब्य वासः R. 7. 9
Ku. 3. 55, 6. 68
7. 58
तदर्हस्या जीवितमवलंबितुं Ś. 3
Dk. 162
Ve. 4
M. 3
V. 2
Mu. 5
K. 163.
4 To depend on or upon, hang or hinge on
सर्वोऽयं जनस्त्वामवलंबते Bk. 18. 41
व्यवहारोयं चारुदत्तमवलंबते, वसंतसेनामातरमवलंबते Mk. 9
Bhāṣā P. 167.
5 To have recourse to, resort to
नैराश्यमवलंबितं H. 1
व्यथां Bk. 7. 71
वैक्लव्यं Māl. 8 to give way to despair
धैर्यमवलंब् to summon or pluck up courage, not to despair
माध्यस्थ्यमिष्टेऽ प्यवलंबतेऽर्थे Ku. 1. 52
दाक्षिण्यमवलंब्य M. 2 politely
K. 155
Ki. 2. 15
K. 220
आशां to cherish hopes
किं स्वातंत्र्यमवलंबसे Ś. 5 act wantonly, quite independently
अवलंब्योत्तरां दिशं Ks. 37. 33 taking the northern direction.
6 To be slow or tardy, be late.
Caus. 1 To cause to hang down, suspend
तं कलशं नागदंतेऽवलंब्य Pt. 4.
2 To make one rest upon or catch hold of.
Monier Williams Cologne
English
अव-√ लम्ब् -लम्बते (ind.
p.
 -लम्ब्य, exceptionally
P.
 , e.g.
Pot.
 -लम्बेत्,
MBh.
 i, 8443
ed.
 Bomb.) to hang down, glide or slip down, descend,
TUp.
&c.
(pr.
p.
P.
 -लम्बत्) to set (as the sun),
MBh.
 iv, 1040
to catch hold of, cling to, hang to, hold on or support one's self by, rest upon as a support, depend upon (generally
acc.
but also
loc.
 [MBh. i, 8443] or instr. [Megh. 108]),
to hold up anything (to prevent its falling down),
Śak.
Ragh.
 vii, 9,
&c.
to enter a state or condition (अस् मायाम्, मानुष्यत्वम्, धैर्यम्,
&c.
 )
to devote one's self to (acc. ),
Kum.
 ii, 15
‘to incline towards’, choose as a direction,
Kathās.
 :
Caus.
 (ind.
p.
 -लम्ब्य) to hang up,
Pañcat.
Kathās.
to grasp (for support),
Mālav.
Monier Williams 1872
English
अवलम्ब् अव-लम्ब्, cl. 1. A. or poet. P.
लम्बते, -ति, -बितुम्, to hang, glide or slip down,
descend
to catch hold of, cling to, hang to, hold on
or support one's self by
rest upon as a support, to
depend upon: Caus. -लम्बयति, -यितुम्, to make
one rest upon or catch hold of.
Apte Hindi
Hindi
अवलम्ब्
"भ्वा*, आ*" अव-लम्ब् -
"लटकना, लटकाना, स्थगित होना"
अवलम्ब्
"भ्वा*, आ*" अव-लम्ब् -
"नीचे डूब जाना, उतरना"
अवलम्ब्
"भ्वा*, आ*" अव-लम्ब् -
"थामना, जुड़ना, झुकनाया सहारा लेना, पालन पोषण करना"
अवलम्ब्
"भ्वा*, आ*" अव-लम्ब् -
"थामना, संभालना, पालन पोषण करना, जीवित रहना, ले लेना"
अवलम्ब्
"भ्वा*, आ*" अव-लम्ब् -
"निर्भर रहना, टिकना"
अवलम्ब्
"भ्वा*, आ*" अव-लम्ब् -
"सहारा लेना, आश्रय लेना, भरोसा करना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अवलम्ब्, आश्रि, विश्रम्, संश्रि, अधिष्ठा, आलम्ब्, विश्वस्, श्रि, वृत्, समालम्ब्, प्रतिष्ठा
verb
वशिताजन्यः निबन्धनकर्मकः उपजीवनानुकूलः व्यापारः।
"इतोऽपि पुत्राः पितरम् अवलम्बन्ते / आश्रयन्ते।"
Synonyms:
 श्रि, आश्रि, उपाश्रि, समाश्रि, अवलम्ब्, आलम्ब्, लम्ब्, उपश्रम्, निधा, उपधा, अवष्टम्भ्, अधिक्षि
verb
कस्यचन आधारेण अवस्थानानुकूलः व्यापारः।
"शेषनागस्य स्फटे पृथिवी श्रयते इति मन्यते।"
Synonyms:
 अवलम्ब्, आलम्ब्, अभिग्रह्, आदा, आधा, अभिसंरभ्, आधृ
verb
पतितस्य ग्रहणानुकूलः व्यापारः।
"तृतीयायाः अट्टात् पतन्तं बालकं युवा अग्रे गत्वा अवालम्बत।"
Stchoupak
French
अव-लम्ब्-
moy. pendre
se coucher (soleil)
s'attacher à. dépendre de
tenir, retenir, saisir
se vouer à
caus. laisser pendre, suspendre
retenir
charger
se saisir de
°लम्बित- penché sur
qui s'appuie
qui
se couche
protégé par
attaché à
posé à terre.