| YouTube Channel

अवरोहिन् (avarohin)

 
शब्दसागरः
English
अवरोहिन्
mfn.
 (-ही-हिणी-हि)
1. What descends.
2. What ascends.
m.
 (-ही)
The Indian fig tree.
E.
 अवरोह a branch, &c. and इनि poss.
aff.
Capeller Eng
English
अवरोहिन्
a.
 descending (lit. &
fig.
 ).
Yates
English
अव-रोहिन् (ही) 1.
m.
 The Indian
fig-tree.
a. Descending.
Spoken Sanskrit
English
अवरोहिन् avarohin
adj.
 descending
अवरोहिन् avarohin
adj.
 descending
अवरोहिन् avarohin
m.
 Indian fig-tree
Wilson
English
अवरोहिन्
mfn.
 (-ही-हिनी-हि)
1 What descends.
2 What ascends.
m.
 (-ही) The Indian fig tree.
E.
 अवरोह a branch, &c. and इनि poss.
aff.
Apte
English
अवरोहिन् [avarōhin],
a.
 Descending.
m.
 (ही)
N.
 of the Indian fig-tree (वट). -णी A particular condition (दशा) brought about by a particular position of the stars उच्चाङ्गपञ्चमस्थस्य दशा स्यादवरोहिणी । तस्यामल्पमवाप्नोति फलं क्लेशाच्छुभं नरः ॥. Jyotiṣa
Apte 1890
English
अवरोहिन् a. Descending.
m. (ही) N. of the Indian fig-tree (वट).
णी A particular condition (दशा) brought about by a particular position of the stars
उच्चांगपंचभस्थस्य दशा स्यादवरोहिणी ॥ तस्यामल्पमवाप्नोति फलं क्लेशाच्छुभं नरः ॥.
Monier Williams Cologne
English
अव-रोहिन्
mfn.
 descending,
VarBṛS.
=
 अवरोह-वत्, q.v. (g. बलादि, q.v.)
अव-रोहिन्
m.
 the Indian fig-tree,
L.
Monier Williams 1872
English
अव-रोहिन्, ई, इणी, इ, descending, what descends,
what ascends
(ई), m. the Indian fig tree.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अवरोहिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಟವೃಕ್ಷ /ಆಲದ ಮರ
निष्पत्तिः - > अव + रुह (बीजजन्मादौ) - "णिनिः" (३-२-७८)
व्युत्पत्तिः - > अवरोहति
अवरोहिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अवरोहिन्
त्रि०
 अव + रुह--णिनि । १ वटवृक्ष । २ अवतरण-कर्त्तृमात्रे
त्रि०
 स्त्रियां ङीप् । सा च ज्योतिषोक्ते ३ दशाभेदेतथा हि दशाशब्देवक्ष्यमाणस्य “आचं कुराजीशबुकेशुपूर्वा”इत्यादिक्रमस्यानुसारेण जन्मनक्षत्रावधितत्तदशाधिपानामनु-क्रमेण या दशा सा आरोहिणी तेषु चन्द्रादिपर्य्यन्तानां क्रमेणयथासम्भवं तेषामेव भोगेन पुनरवरोहेण सूर्य्यादीनां यादशा सावरोहिणी । तथाहि “आग्नेयादि त्रिरावृत्त्या तानिविंशोत्तरीयके” इत्युक्तदिशा जन्मनक्षत्रानुसारेण दशाधिषेआनीते तदुत्तरं तदुत्तरोत्तरपठितानां ग्रहाणां दशा ।तत्र यस्य सूर्य्यदशायां जन्म तस्य आरोहिण्येव दशा यस्यतु चन्द्रादिदशायां जन्म तस्य तदुत्तरारोहक्रसेण कुजादि-दशा आरोहिणी एवं शुक्रान्तदशाः परिसमाप्य सूर्य्या-दीनां या दशा सैव अवरोहिणीति व्यपदिश्यतेइति सम्प्रदायविदः । अन्ये तु स्वस्वभोग्य कालस्यार्द्धे प्रथममारोहिणी दशा शेषार्द्धे अवरोहिणीत्याहुः । साच ग्रहविशेषेविशेषफलदा । यथोक्तम् “उच्चाङ्गपञ्चभस्थस्य दशा स्याद-वरोहिणी । तस्यामल्पमवाप्नोति फलं क्लेशाच्छुभं नरः ।मित्रोच्चांशगतस्यैषा नूनं मध्यफला भवेत् । सैवानिष्ट-फलानर्था नीचार्य्यंशगतस्य च । नीचाङ्गपञ्चभस्थस्यदशावरोहिणी मता । तस्यां शुभफलं श्रेष्ठमक्लेशादेवजायते । शत्रुनीचांशगस्यैषा किञ्चित्कष्टफलाऽधमा ।मित्रोच्चांशगतस्यास्य सैव सम्पूर्णदा मता” । इति सामा-न्यतोऽभिधाय” “दशाऽवरोहा दिननायकस्य कृषिक्रिया-वित्तगृहेष्टनाशम् । चौराग्निपीडां कलहं विरोधं नरेश-कोपं कुरुते विदेशम्” सू० । “निशाकरस्याप्यवरोहकालेस्त्रीपुत्रमित्राम्बरसौख्यहानिम् । मनोविकारं स्वजनैर्विरोधंचौराग्निभूतैर्लयमेति कष्टम्” । च० “धरासुतस्यावप्यरीहकालेस्थानार्थनाशं कलिकोपदुःखम् । विदेशवासं स्वजनैर्विरोधंचौराग्निभूपैः सततं करोति” । म० । “शशाङ्कसूनोस्त्ववरोहिणीया दशा महत् कष्टतरं तु दत्ते । विज्ञानहीनं पदरारसङ्गंनृपाग्निचौरेर्भयमत्र कष्टम्” । बु० । “देवेन्द्रपूज्यस्य दशाऽ-वरोहा करोति सौख्यं सकृदेव नाशम् । सकृद्यशःकान्ति-विशेषजालं नरेश्वरत्वं सकृदेव याति” । वृ० । “भृगोः सुत-स्याप्यवरोहकाले प्रचण्डवेश्यागमनं धनाप्तिम् । स्त्रीपुत्त्र-बन्ध्वार्त्तिमनोविकारम् भ्रूमूलरोगं मदनार्त्तिमेति” शु० ।“दिनेशसूनोस्त्ववरोहकाले राज्यच्युतिं दारसुतार्थनाशम् ।भाग्यक्षयं भूपतिकोपयुक्तं प्रेष्यत्वमायाति गुदाक्षिरोगम्”सर्वार्थचि० राहुकेत्वोस्त्वारोहावरोहयोर्विशेषो नास्ति
Capeller
German
अवरोहिन् herabsteigend (eig. u. übertr.).