| YouTube Channel

अवरोहः (avarohaH)

 
Apte
English
अवरोहः [avarōhḥ], 1 Descent, going or coming down.
A creeping plant winding itself round a tree from the bottom to the top (such as the गुडूची creeper).
Heaven (तस्माद्धि भोगावसाने सर्वे$वरोहन्ति).
Mounting, ascending.
A shoot sent out by a plant, a pendent branch, one that strikes fresh roots into the earth, as of the fig-tree (वट)
अवरोहशताकीर्णं वटमासाद्य तस्थतुः Rām.
The growth of a plant or vine.
(In music) The descending scale of notes.
Comp.
 -शायिन् the Indian fig-tree
so -शाखः, -शाखिन्.
Apte 1890
English
अवरोहः 1 Descent, going or coming down.
2 A creeping plant winding itself round a tree from the bottom to the top (such as the गुडूची creeper).
3 Heaven (तस्माद्धि भोगावसाने सर्वेऽवरोहंति).
4 Mounting, ascending.
5 A shoot sent out by a plant, a pendent branch, one that strikes fresh roots into the earth, as of the fig-tree (वट)
अवरोहशताकीर्णं वटमासाद्य तस्थतुः Rām.
6 The growth of a plant or vine.
7 (In music) The descending scale of notes.
Comp.
शायिन् the Indian fig-tree
so
शाखः,
शाखिन्.
Apte Hindi
Hindi
अवरोहः
पुं*
 - अव+रुह्+घञ्
उतार
अवरोहः
पुं*
 - -
नीचे से चोटी तक वृक्ष के ऊपर लिपटने वाली लता
अवरोहः
पुं*
 - -
आकाश
अवरोहः
पुं*
 - -
लटकती हुई शाखा
अवरोहः
पुं*
 - -
स्वरों का उपर से नीचे आना
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अव + रुह (बीजजन्मादौ) + घञ् । "भावे" (३.३.१८) । १. अवतरणम्, अधः आगमनम् २. आरोहणम् ३. स्वर्गः - अवरोहत्यस्मात् । "अकर्तरि...." इति घञ् "स्वर्लेको देवलोकः स्यादवरोहः फलोदयः" - त्रिकाण्ड. ४. अव+रुह+घः "पुंसि संज्ञायां घः प्रायेण" (३.३.११८) लता । "अवरोहोऽवतरणेऽप्यारोहे च लतोद्गमे" - मेदि . । ५. वटवृक्षस्य शाखा "अवरोहशताकीर्णं वटमासाद्य तस्थतुः" - रामा. ‘शाखा शिकावरोहः स्यात्’ - अमरः ६. सङ्गीते स्वराणाम् अवरोहणम् ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अवरोहः
noun
काव्यालङ्कारविशेषः यस्मिन् कस्यापि वस्तुनः रूपस्य गुणस्य च उद्धरणं प्रदर्श्यते।
"इमाः पङ्क्तयः अवरोहस्य उत्तमम् उदाहरणम् अस्ति।"
Synonyms:
 स्वर्गः, सुरलोकः, नाकः, त्रिदिवः, त्रिदशालयः, सुरलोकः, द्योः, द्यौ, त्रिविष्टपम्, मन्दरः, अवरोहः, गौः, रमतिः, फलीदयः, स्वः, अपरलोकः, अमरलोकः, इन्द्रलोकः, देवलोकः, देवनिकायः, परुः, पुरुः, षः, सुखाधारः, सौरिकः, हः
noun
हिन्दुमतानुसारेण सप्तलोकेषु तत् स्थानं यत्र पुण्यात्मा निवसति।
"सत्कर्मणा मनुष्यः स्वर्गे गच्छति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: अवरोहः
Root: अवरोह
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ शाखाजा वटादिषु
Meaning(s):
⇒ Downwards bending branch of a tree
Shloka(s):
3|3|12|1 ► शिफाजटाऽवरोहस्तु सा शाखाजा वटादिषु। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|12|1 ⇢ अवरोहः (अवरोह) (पुं) ⇒ Downwards bending branch of a tree ⇒ शाखाजा वटादिषु
Related word(s):
Tamil
Tamil
அவரோஹ : : இறங்குதல், மரத்தின் மீது சுற்றிக்கொள்ளும் கொடி, சுவர்க்கம், ஆகாயம், ஆலம் விழுது, சங்கீதத்தில் மேல் ஸ்தாயில் இருந்து கீழே இறங்குவது.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवरोहः,
पुं,
 (अव + रुह् + भावे घञ् ।) अवतरणं ।आरोहणं । (कर्त्तरि संज्ञायां घञ् ।) लतोद्गमः ।इति मेदिनी ॥
वृक्षमूलादग्रपर्य्यन्तं गता लता ।शाखाशिफा । इत्यमरः । वोया नामना इतिभाषा ॥
(“सुदूरमथ गत्वा तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।अवरोहशताकीर्णं वटमासाद्य तस्थतुः” ॥
इति रामायणे ।) स्वर्गः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥