| YouTube Channel

अवरोधः (avarodhaH)

 
Apte
English
अवरोधः [avarōdhḥ], 1 Hindrance, obstruction
फेनायमानं स्त्रोतो$- वरोधः Suśr.
Restraint
अन्तःप्राणावरोध
Mk.*
 1.1.
Inner apartments or women's apartments, harem, seraglio
निन्ये विनीतैरवरोधदक्षैः
Ku.*
 7.73
Śi.*
 5.7
अवरोधजनः
K.*
 57
˚गृहेषु राज्ञः
Ś.*
 5.3, 6.12.
The wives of a king taken collectively (oft .
pl.
 )
अवरोधे महत्यपि
R.*
 1.32, 4.68, 87, also यस्यावरोधस्तनचन्दनानां प्रक्षालनाद्वारि- विहारकाले 6.48, 16, 58,
Mv.*
 6.2.
An enclosure, confinement.
Siege, investment, blockade
दुर्गावरोधः
H.*
 3.
A covering, lid.
A fence, a pen.
A watchman.
Depression, hollow.
Layer (plant) see under अवरुह्.
Procuring
प्रजानन्दामृतावरोधेन गृहेषु लोकं नियमयत्
Bhāg.*
 5.4.14.
cf.
 अवरोधस्तिरोधाने राजदारेषु तद्गृहे Nm.
Comp.
 अयनम् a seraglio.
siege.
अवरोधः [avarōdhḥ], 1 Moving down, descending.
A shoot sent up by the root of a plant
a slip (for planting)
the pendent shoots of the (Indian) fig-tree.
Apte 1890
English
अवरोधः 1 Hindrance, obstruction
फेनायमानं स्रोतोऽवरोधः Suśr.
2 Restraint
अंतःप्राणावरोध Mk. 1. 1.
3 Inner apartments or women's apartments, harem, seraglio
निन्ये विनीतैरवरोधदक्षैः Ku. 7. 73
Śi. 5. 7
अवरोधजनः K. 57
°गृहेषु राज्ञः Ś. 5. 3, 6. 11.
4 The wives of a king taken collectively (oft. pl.)
अवरोधे महत्यपि R. 1. 32, 4. 68, 87, 6. 48, 16. 58, Mv. 6. 20.
5 An enclosure, confinement.
6 Siege, investment, blockade
दुर्गावरोधः H. 3.
7 A covering, lid.
8 A fence, a pen.
9 A watchman.
10 Depression, hollow.
11 Layer (plant)
see under अवरुह्.
Comp.
अयनं {1} a seraglio. {2} siege.
अवरोधः 1 Moving down, descending.
2 A shoot sent up by the root of a plant
a slip (for planting)
the pendent shoots of the (Indian) fig-tree.
Apte Hindi
Hindi
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
"बाधा, रुकावट"
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
प्रतिबंध
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
"अन्तःपुर, जनानखाना, रनवास"
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
राजा की रानीयाँ
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
"घेरा, बन्दीकरण"
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
"किलाबंदी, नाकेबंदी"
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
ढक्कन
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
"बाड़ा, गोठ"
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
चौकीदार
अवरोधः
पुं*
 - अव+रुध्+घञ्
"हलकापन, खोखलापन"
अवरोधः
पुं*
 - अवरुध्+घञ्
बाध्य करनेवाली शक्ति
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अवरुध्यते अत्र - अव + रुधिर् (आवरणे) + अधिकरणे घञ् । "हलश्च" (३.३.१२१) । १. अन्तःपुरम्, राज्ञीवासः । "तेनावरोधप्रमदासखेन विगाहमानेन सरिद्वरां ताम्" - रघु. १६.७१ २. अवरुध्यते स्म - अव + रुधिर् + कर्म. घञ् । "अकर्तरि च कारके संज्ञायाम्" (३.३.१९) अन्तःपुरस्त्री ३. महिषी, राजपत्नी "काकुत्स्थचिरविरहोत्सुकावरोधान् राजन्यान् स्वपुरनिवृत्तयेऽनुमेने" - रघु. ४.८७ । ४. अव + रुधिर् + भावे - घञ् । ‘भावे’ (३.३.१८) प्रतिबन्धन्म् ५. आक्रमणम् ६. तिरोधानम् "अवरोधस्तिरोधाने राजदारेषु तद्गृहे" - मेदि. ७. प्रासादः ८. गर्तः निम्नप्रदेशः ९. बन्धी - "अवरोधस्तु नृपौकसि शुद्धान्ते च तिरोधाने गर्तादौ रोधनेऽपि च" - हेम. । "अवरोधो राजगृहे शुद्धान्तेऽप्यवरोधने" - नानार्थर. १०. रक्षकः ११. आच्छादनम् ११. वृतिः, "कण्ठावसक्तमृदुबाहुलतास्तुरङ्गाद्राजावरोधनवधूरवतारयन्तः" (माघ् ५.१८) ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 व्यवधानम्, अवरोधः
noun
काष्ठपाषाणादीनां तानि वस्तूनि यैः आघातः भवति।
"अस्मिन् मार्गे नैकानि व्यवधानानि सन्ति, सावधानतया गच्छतु।"
Synonyms:
 अनुकूलता, आनुकूल्य, अप्रतिकूलता, अविरुद्धता, अवरोधः
noun
अनुकूलस्य अवस्था भावो वा।
"अनुकूलतया कार्यं सुकरं भवति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवरोधः,
पुं,
 (अव + रुध् + भावे घञ् ।) तिरो-धानं । (आधारे घञ् ।) राजस्त्रीगृहं । राजगृहं ।इति विश्वहेमचन्द्रौ ॥
(“आपानभूमिगमनमवरोधस्य दर्शनम्” ।इति रामायणे ।) राजदाराः । इति मेदिनी ॥
(“यस्यावरोधस्तनचन्दनानांप्रक्षालनाद्वारिविहारकाले ।कलिन्दकन्या मथुराङ्गतापिगङ्गोर्म्मिसंसक्तजलेव भाति” ॥
इति रघुवंशे । निरोधः । बाधा । अन्तरायः ।आच्छादनं । केदारादिवेष्टनं ।)