| YouTube Channel

अवरज (avaraja)

 
शब्दसागरः
English
अवरज
mfn.
 (-जः-जा-जं)
1. Younger, junior.
2. Inferior, of low birth.
m.
(-जः) A younger brother.
E.
 अवर after, and ज born.
Capeller Eng
English
अवरज
a.
 low-born, born after (another).
m.
 a Śūdra or
a younger brother
f.
 आ a younger sister.
Yates
English
अवरज (जः) 1.
m.
 A younger brother.
Spoken Sanskrit
English
अवरज - avaraja -
adj.
 - inferior
अवरज - avaraja -
adj.
 - younger
अवरज - avaraja -
adj.
 - junior
अवरज - avaraja -
adj.
 - of low birth
अवरज - avaraja -
m.
 - younger brother
अवरज - avaraja -
m.
 - zUdra
Wilson
English
अवरज
mfn.
 (-जः-जा-जं)
1 Younger, junior.
2 Inferior, of low birth.
m.
 (-जः) A younger brother.
E.
 अवर after, and ज born.
Monier Williams Cologne
English
अवर—ज mf(आ)n. of low birth, inferior, younger, junior,
R.
 iii, 75, 10
BhP.
अवर—ज
m.
 a Śūdra,
Mn.
 ii, 223
a younger brother,
R.
Rājat.
(with
abl.
 ),
MBh.
 iv, 1012
Benfey
English
अवरज अवर-ज (vb. जन्).
I.
adj.
 ,
f.
 जा, Younger, Rām. 3, 75, 10.
II.
m.
1. A younger brother, Rājat. 5, 26.
2.
A Śūdra, or one of the fourth caste,
Man. 2, 223.
Apte Hindi
Hindi
अवरज
वि* अवर-ज -
"अपेक्षाकृत छोटा, कनीयान्"
अवरजः
पुं*
 अवर-जः -
छोटा भाई
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अवरज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ
निष्पत्तिः - > जनी (प्रादुर्भावे) - "डः" (३-२-९७)
व्युत्पत्तिः - > अवरस्मिन् काले जायते
प्रयोगाः - > "सौमित्रिणा सावरजेन मन्दमाधूतबालव्यजनो रथस्थः"
उल्लेखाः - > रघु० १४-११
अवरज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ವರ್ಣದವನು
अवरज
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ
प्रयोगाः - > "आत्मभूरवरजाखिलप्रजः स्वर्पतेरवरजत्वमाययौ"
उल्लेखाः - > माघ० १४-७४
L R Vaidya
English
avara-ja {% (I) a. %} younger, junior.
avara-ja {% (II) m. %} 1. a younger brother
2. a Śūdra.
Bopp
Latin
अवरज m. (ex praec. et ज natus) frater natu minor. AM.
Indian Epigraphical Glossary
English
avaraja (ML), a younger brother or cousin.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अवरज
adjective
हीने वंशे जातः।
"अवरजः रोहिदासः कर्मभिः श्रेष्ठः जातः।"
Synonyms:
 कनिष्ठ, कनीयस्, अनुज, अवरज
adjective
आयुषः अनुसारेण सर्वेषु युवा।
"मम कनिष्ठः भ्राता आगच्छति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जघन्यजे यविष्ठः स्यात्कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।
स यवीयान्कनीयांश्च पितृव्यश्यालमातुलाः ॥ ५५२ ॥
पितुः पत्न्याश्च मातुश्च भ्रातरो देवृदेवरौ ।
देवा चावरजे पत्युर्जामिस्तु भगिनी स्वसा ॥ ५५३ ॥
-wordlist-
जघन्यज (पुं), यविष्ठ (पुं), कनिष्ठ (पुं), अवरज (पुं), अनुज (पुं), यवीयस् (पुं), कनीयस् (पुं), पितृव्य (पुं), श्याल (पुं), मातुल (पुं), देवृ (पुं), देवर (पुं), देवन् (पुं), जामि (स्त्री), भगिनी (स्त्री), स्वसृ (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कनिष्ठ
कनिष्ठ, अवरज, अनुज
अग्रजः पूर्वजो ज्येष्ठः कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।
verse 2.1.1.506
page 0058
नाममाला
Sanskrit
अवरज, अनुज, कनीयस्
सनाभिः सगोत्रो बन्धुश्च सोदर्यः अवरजोऽनुजः ॥ ४२ ॥
कनीयान् अग्रजो ज्येष्ठः भ्रातृजानी स्वसाऽनुजा ।
verse 0.1.1.42
page 0021
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवरजः,
पुं,
 (अवर + जन् + ड ।) कनिष्ठभ्राता ।इत्यमरसिंहः ॥
(“अस्य चावरजं विद्धि भ्रातरं मां तु लक्ष्मणम्” ।इति रामायणे । हीनवंशजातः ।“द्वौ शूरावरजौ धीरवित्रपाख्यौ निजाख्यया” ।इति राजतरङ्गिण्यां ॥
शूद्रः ।“यदि स्त्री यद्यवरजः श्रेयः किञ्चित् समाचरेत् ।तत्सर्व्वमाचरेत् युक्तो यत्र वास्य रमेन्मनः” ॥
इति मानवे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अवरज
पु०
 अवरस्मिन् काले जायते जन--ड । १ कनिष्ठसोदरेभ्रातरि, २ शूद्रे च । मनुष्येषु प्रथमोत्पत्तौ तस्वजघन्यजत्वात्तथात्वम् ३ कनिष्ठसोदरभगिन्यां, ४ शूद्रायाञ्च स्त्री टाप् ।“अस्य चावरजं विद्धि भ्रातरं मां त लक्ष्मणम्” रामा०“यदि स्त्री यद्यवरजः श्रेयःकिञ्चित् समाचरेत् “मनुः“विदर्भराजावरजा तयैवम” । “रावणावरजा तत्र राघवंमदनातुरा” इति च रघुः ५ पश्चाज्जातमात्रे
त्रि०
 । आत्मभूरवरजाखिलप्रजः स्वर्पतेरवरजत्वभाययौ” माघः ।
Capeller
German
अवरज niedrig geboren, jünger
m.
 ein
Śūdra, jüngerer Bruder
f.
 A jüngere
Schwester.
Burnouf
French
अवरज अवरज
m.
 (जन्) cadet, puîné.