अवम (avama)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अवम mfn.
   (-मः-मा-मं) Low,  vile,  inferior,  base.
	 n.
  (-नं) A lunar day,  exactly
coinciding with a solar one.
 E.
  अव to preserve,  &c. अम Unādi aff.
  

Capeller Eng

English

 अवम॑ a.
  lowest,  vilest
 nearest,  next
 latest last. 

Yates

English

 अवम (मः-मा-मं)
a. Low.
n.
  Lunar days.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   अवम  avama  adj.
   youngest  
   अवम  avama  adj.
   inferior   
   अवम  avama  adj.
   less by  
   अवम  avama  adj.
   lowest base   
   अवम  avama  adj.
   intimate  
   अवम  avama  adj.
   last   
   अवम  avama  adj.
   undermost  
   अवम  avama  n.
   or the difference existing between the lunar months and the corresponding solar ones     
            

 
   अवम  avama adj.
   undermost   
   अन्त्य  antya adj.
   undermost    
   सव्याधर  savyAdhara adj.
   having the left undermost   
   वहन  vahana n.
   undermost part of a column     
            

Wilson

English

 अवम
mfn.
   (-मः-मा-मं) Low,  vile,  inferior,  base.
n.
  (-मं) A
lunar day,  exactly coinciding with a solar one.
E.
  अव to preserve,  &c. अम Uṇādi aff.
  

Apte

English

अवम [avama],  a.
  [अव्-अमच् Uṇ.*
  5.54.]

Sinful,  wicked.

Contemptible,  mean,  undermost,  lowest.

Base,  low,  inferior (opp.  परम)
 अनलकानलकानवमां पुरीम् R.*
  9.14
 see अनवम
 या त उक्तिरवमा या परमा Rv.*
  6.25.1.

Next,  intimate.

Last,  youngest
 उतावमस्य पुरुहूत बोधि Rv.*
  6. 21.5. प्रद्युम्न इति विख्यातः सर्वतो$नवमः पितुः Bhāg.*
  1.55.2.

decreasing. 

मः A protector.

A class of Manes
 त्रिविधाः पितरः अवमा ऊर्वाः काव्याश्च.

मम् Sin. 

A lunar day exactly coinciding with a solar one
 the difference between a Chāndra (29 days,  31 Ghaṭikās and 5 palas) and a solar month (3 days)
 तिथ्यन्तद्वयमेको दिनवारः स्पृशति यत्र तद्भवत्यवमदिनम् Jyotiṣa. 

Apte 1890

English

 अवम a. [अव-अमच् Uṇ. 5. 54.] 1 Sinful,  wicked. 
2 Contemptible,  mean,  undermost,  lowest. 
3 Base,  low,  inferior (opp. परम)
 अनलकानलकानवमां पुरीं R. 9. 14
 see अनवम
 या त उक्तिरवमा या परमा Rv. 6. 25. 1. 
4 Next,  intimate. 
5 Last,  youngest. 
6 decreasing. 
मः 1 A protector. 
2 A class of Manes
 त्रिविधाः पितरः अवमा ऊर्वाः काव्याश्च. 
मं 1 Sin. 
2 A lunar day exactly coinciding with a solar one
 the difference between a Cāndra (29 days,  31 Ghaṭikās and 50 Palas) and a solar month (30 days)
 तिथ्यंतद्वंयमेको दिनवारः स्पृशति यत्र तद्भवत्यवमदिनं Jyotiṣa. 

Monier Williams Cologne

English

 अवम॑ mf(आ॑)n.  undermost,  inferior,  lowest base,  RV.
   &c.
  

 next,  intimate,  RV.
  

 last,  youngest,  RV.
   vi,  21,  5,  (ifc.  with numerals) less by,  RPrāt.
  

 अवम॑ (अम्),  n.
  (scil.  दिन) or (आनि) pl.
  the difference (expressed in days of twenty-four hours) existing between the lunar months and the corresponding solar ones,  VarBṛS.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 अवम अवम,  अस्,  आ,  अम् (fr. 2. अव),  under-
most,  inferior,  lowest,  base
 next,  intimate
 last, 
youngest
 growing less,  decreasing
 (अम्),  n. a lunar
day exactly coinciding with a solar one.

Macdonell

English

 अवम ava-má,  spv. lowest
 next
 last
 🞄youngest
 -mantavya,  fp. to be despised
 🞄-mantṛ,  m.
  scorner (of,  ac.)
 -manya-ka,  a.
  🞄despising,  disdaining
 -mard-a,  m.
  distress
 🞄N. of an owl,  -ana,  a.
  crushing,  harassing
 n.
  🞄rubbing
 destroying,  -in,  a.
  crushing
 -marśa,  🞄m.  contact
 reflexion
 -mān-a,  n.
  disrespect,  🞄contempt
 disgrace,  -ana,  n.
 ,  ā,  f.
  contempt
 🞄insult,  -in,  a.
  disdaining
 undervaluing,  -ya,  🞄fp. to be despised.

Benfey

English

 अवम अव + म,  adj.
 ,  f.
 ,  मा,  Low.
 --
 Comp.
 
अन्-,  adj.
  high,  illustrious,  Draup.
5,  11.

Apte Hindi

Hindi

अवम
वि* - अव्+अमच्
पापपूर्ण

अवम
वि* - अव्+अमच्
"घृणित,  कमीना"

अवम
वि* - अव्+अमच्
"खोटा,  नीच,  घटिया"

अवम
वि* - अव्+अमच्
"अगला,  घनिष्ट"

अवम
वि* - अव्+अमच्
"पिछला,  सबसे छोटा ।"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अवम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿತೃಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು
निष्पत्तिः - > अव (रक्षणादौ) - "अमः" (उ० ५-५४)
अवम
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಪ
अवम
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅವಮ ದಿನ /ಕ್ಷಯ ಹೊಂದಿದ ತಿಥಿ /ಮೂರು ತಿಥಿಗಳು ಸೇರುವ ಒಂದು ದಿನ
अवम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೀಚ /ಅಧಮ
अवम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೆಳದರ್ಜೆಯವನು
अवम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಾಪಾತ್ಮ

L R Vaidya

English

 avama {% a. (f. मा) %} 1. Low,  inferior,  अलकानवमां पुरीम् R.ix.14
undermost,  lowest
next,  intimate
last,  youngest.

Bopp

Latin

 अवम (ab अव s. म) humilis,  trop. vilis,  abjectus. DR. 5. 11.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अवम꣡ m. n. und °वासर m. ein mit drei lunaren Tagen zusammenstoßender Wochentag,  Hemādri 1,  77,  15. 19. 21.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
गुणोपसर्जनोपाग्र्याण्यप्रधानेऽधमं पुनः ॥ १४४१ ॥
निकृष्टमणकं गर्ह्यमवद्यं काण्डकुत्सिते ।
अपकृष्टं प्रतिकृष्टं याप्यं रेफोऽवमं ब्रुवम् ॥ १४४२ ॥
खेटं पापमपशदं कुपूयं चेलमर्व च ।
-wordlist-
 
गुण (पुं),  उपसर्जन (क्ली),  उपाग्र्य (क्ली),  अप्रधान (क्ली),  अधम (वा),  निकृष्ट (वा),  अणक (वा),  गर्ह्य (वा),  अवद्य (वा),  काण्ड (वा),  कुत्सित (वा),  अपकृष्ट (वा),  प्रतिकृष्ट (वा),  याप्य (वा),  रेफ (पुं),  अवम (वा),  ब्रुव (वा),  खेट (वा),  पाप (वा),  अपशद (वा),  कुपूय (वा),  चेल (वा),  अर्वन् (वा)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अर्वन्
अर्वन्,  अणक,  अपसद,  अवम,  अवद्य,  निकृष्ट,  अपकृष्ट,  अधम,  चेल,  काण्ड,  खेट,  पाप,  रेफस्
अर्वाणमणकमपसदमवममवद्यं निकृष्टमपकृष्टम् ।
अधमं चेलं काण्डं खेटं पापं च रेफसं प्राहुः ॥ ३३७ ॥
verse 2.1.1.337
page 0040

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अवमः,  त्रि,  (अवति अस्मात् आत्मानम्,  अव रक्ष-णादौ,  अवद्येति सूत्रेण अवतेः अमः प्रत्ययोनिपातितः । अवो भवो वा,  अवोधसोर्लोप-श्चेति मः ।) अधमः । निन्दितः । इत्यमरः ॥
(“अनलकानलकानवमां पुरीम्” । इति रघुवंशे ।)

 अवमं,  क्ली,
   तिथ्यन्तद्वयस्पृष्टैकदिनवारः । एकदिनेएकतिथिर शेष अपरतिथिर आद्यन्तस्पर्शइति यावत् ॥
 इति ज्योतिषशास्त्रे प्रसिद्धं ॥
यथा “तिथ्यन्तद्वयमेको दिनवारः स्पृशति यत्रतद्भवत्यवमदिनं । त्रिदिनस्पृक्तिथित्रयस्य स्पर्श-नादह्नः” । इति ज्योतिषतत्त्वं ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अवम त्रि०
  अव + अमच । १ रक्षके २ पितृगणभेदे पु०
  “अव-मैस्त ऊर्व्वेः काव्यैस्ते पितृभिभक्षितस्य मधुमतोनाराशंसस्य”ता० ब्रा० “त्रिविधाः पितरः अवभाः ऊर्व्वाः काव्याश्चेतिअनुसवनं नारांशंसदेवताः । हे सोम! अवमैः रक्षकैःएतत्संज्ञकैः पितृभिः” भा० । अपादानेऽमच् । ३ पापे४ तद्वति ५ कुत्सिते च त्रि०
  । अवोभवः अवस्ताद्भवः “अवोऽ-धसोर्लोपश्चेति” मः अन्त्यलोपः । ६ अधमे त्रि०
  “अनल-कानलकानमवमां पुरीम्” रघुः । “या त ऊक्तिरवमा यापरमा” ऋ० ६,  २५,  १,  “उतावमस्य पुरुहूत बोधि” ऋ० ६, २१,  ५ “प्रकृतानां सावनानाञ्चान्द्राणाञ्चान्तरमवमानीच्यतेसावनदिनेभ्यश्चान्द्राहा यावद्भिरधिकास्ते दिनक्षस्याहा”इति च प्रमिताक्षरोक्ते ७ दिनक्षये न०
  । तदानयनप्रकारश्चसि० शि० “शशाङ्कमासोनितसाबनेन० ,  २८,  १० त्रिंशद्धताःलब्धदिनैस्तु चान्द्रेः । रुद्रांशकोनाब्धिरसैः ६३,  ५४,  ३३क्षयाहः,  स्यात् सावनोऽतश्च युगेऽनुपातात्” । युगे चान्द्राणांसावनानां च यदन्तरं तान्यवमानि । तत्र एकस्मिन् मासेचान्द्रसावनान्तरं कुदिनात्मकं गृहीतम् । तत्र दिवसःशून्यम् अष्टाविंशतिर्घटिकाः दश पानीयपलानि०,  २८,  १० इदमेकस्मिन् चान्द्रमासे त्रिंशत्तिथ्यात्मकेकुदिनात्मकमवसखण्डम् । यद्यनेन० ,  २८,  १०,  त्रिंश-द्दिनानि चान्द्राणि लभ्यन्ते तदा सपूर्णैनैकेनावमेनकियन्तीति त्रैराशिकेन लब्धैः रुद्रांशकोनाब्धिरसैः६३,  ५४,  ३३ एकः क्षयाहो भवति स च सावनः एवंकल्पेऽपि अनुपातात् । “सावनान्यवमानि स्युश्चान्द्रेभ्यःसाधितानि चेत् । सावनेभ्यस्तु चान्द्राणि तच्छेषं तद्वशा-त्तथा” इति सि० शि० । कल्पेऽवमप्रमाणञ्च दर्शितं तत्रैव ।“दिनक्षयास्तत्र सहस्रनिघ्नाः खवाणवाणाश्व्यहिखेषुदस्राः”२५०८२५५०००० । अन्तरं तरणिचन्द्रचक्रजं यद्भवेत् सविधुमाससंचयः । चन्द्रवक्रदिवसैक्यमूनितं चन्द्रमासभदिनैर्दिनक्षयाः” “अथ चन्द्रचक्रदिनैक्ये चन्द्रमासभदिनैक्येनवर्ज्जिते क्षयाहाः स्युः । अत्र वासना । चन्द्रभगणारविभगणैरूनाश्चान्द्रमासाः स्युः अतो विपर्य्ययाच्चान्द्रमासोना-श्चन्द्रभगणा रविभगणा भवन्ति तैरूना भभ्रमाः सावनादिवसा भवन्ति । चान्द्राहाः क्षयाहा भवन्ति” प्रमिता० ।“तिथ्यन्तद्वयमेको दिनवारः स्पृशति यत्र तद्भवत्यमव-दिनम्” ज्योति० त०

Capeller

German

 अवम der unterste,  nächste,  letzte,  jüngste.

Grassman

German

 avamá,  a. [von ava mit superlativischem ma],  der unterste,  Gegensatz der oberste,  paramá oder uttamá (der mittelste,  madhyamá),  nur an einer Stelle ({288, 5}) tritt dieser Gegensatz nicht ausdrücklich hervor
 2〉 nächst bevorstehend,  nächst künftig,  Gegensatz frühest,  früher: paramá,  pū́rvia,  pratná,  jüngst,  jetzig: nū́tana,  auch madhyamá oder beides
 3〉 nächst,  örtlich,  oft aber aufs geistige Gebiet hinüberspielend
 parallel nédiṣṭha ({297, 5}).
-ás 3〉 agnís {297, 5}.
-ám [m.] 2〉 yajñám {105, 4}.
-ám [n.] 1〉 vásu {548, 16}.
-ā́ya 3〉 sákhye {226, 12}.
-ásya 2〉 (sákhyus) {462, 5}.
-é [L.] 1〉 vṛjáne {101, 8}
 diví {414, 6}.
-ā́ [p. n.] 1〉 sádāṃsi {288, 5}
 dhā́māni {907, 5}.
-aís 3〉 {264, 16} amítrais.
-ā́ [f.] 2〉 ūtís {466, 1}.
-ásyām 1〉 pṛthivyā́m {108, 9}. _{108, 10}. — 2〉 víuṣṭau {587, 3}.
-ā́bhis 1〉 niyúdbhis {503, 11}.
-é [d. f.] 1〉 {185, 11}.

Burnouf

French

 अवम अवम a. (sup. de अव) très-bas,  le plus bas.
Bas,  abject,  vil.

Stchoupak

French

 अवम-
 a. le plus bas 
 inférieur,  bas.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.