| YouTube Channel

अवभृथ (avabhRtha)

 
शब्दसागरः
English
अवभृथ
m.
 (-थः)
1. A supplementary sacrifice made to atone for any de-
fects in a principal and preceding one.
2. Bathing after a sacrifice.
E.
 अव, भृ to screen, क्थन् Unādi
aff.
Capeller Eng
English
अवभृथ॑
m.
 bathing after a sacrifice
conclusion,
end.
अव°भृ॑थ
m.
 bathing after a sacrifice
conclusion,
end.
Yates
English
अव-भृथ (थः) 1.
m.
 A supplementary
sacrifice
bathing after sacrifice.
Wilson
English
अवभृथ
m.
 (-थः)
1 A supplementary sacrifice made to atone for any defects in a principal and
preceding one.
2 Bathing after a sacrifice.
E.
 अव भृ to screen, क्थन् Uṇādi
aff.
Apte
English
अवभृथः [avabhṛthḥ], [अव-भृ-क्थन्
Uṇ.*
 2.3]
The end or completion of a principal sacrifice
तन्मरणमेवास्यावभृथः Bṛi.
Up.*
 3.17.5.
Bathing at the end of a principal sacrifice for purification
नावभृथं सरस्वत्याम् Kāty.
भुवं कोष्णेन कृण्डोध्नी मेध्येनावभृथादपि
R.*
 1.84
प्रीत्याश्वमेधावभृथार्द्रमूर्तेः 6.61
9.22
11.31
13.61
Y.*
 3.244
Ms.*
 11.82.
Purification by bathing of the sacrificer and the sacrificial vessels at the end of a sacrifice
अच्छावभृथमोजसा
Rv.*
 8. 93.23.
The water of purification.
A supplementary sacrifice to atone for defects in a principal and preceding one
a sacrifice in general
स्नातवत्यवभृथे तत- स्त्वयि
Śi.*
 14.1.
Comp.
 -स्नपनम्, -स्नानम् ablution after a sacrificial ceremony
Bhāg.
Apte 1890
English
अवभृथः [अव-भृ-क्थन् Uṇ. 2. 3] 1 The end or completion of a principal sacrifice.
2 Bathing at the end of a principal sacrifice for purification
नावभृथं सरस्वत्यां Kāty.
भुवं कोष्णेन कुंडोध्नी मेध्येनावभृथादपि R. 1. 84
प्रीत्याश्वमेधावभृथार्द्रमूर्तेः 6.
9. 22
11. 31
13. 61
Y. 3. 244
Ms. 11. 83.
3 Purification by bathing of the sacrificer and the sacrificial vessels at the end of a sacrifice.
4 The water of purification.
5 A supplementary sacrifice to atone for defects in a principal and preceding one
a sacrifice in general
स्नातवत्यवभृथे ततस्त्वयि Śi. 14. 10.
Comp.
स्नानं ablution after a sacrificial ceremony.
Monier Williams Cologne
English
अव-भृथ॑
m.
 (once -भृ॑थ,
AV.
 ix, 6, 63) ‘carrying off, removing’, purification or ablution of the sacrificer and sacrificial vessels after a sacrifice,
RV.
 viii, 73, 23,
&c.
a supplementary sacrifice (See below)
cf.
 जीवितावभ्°.
Monier Williams 1872
English
अवभृथ अव-भृथ, अस्, m. (fr. rt. भृ with
अव), carrying off, removing
purification by bathing
of the sacrificer and the sacrificial vessels after a sacri-
fice
the water of purification
a supplementary
sacrifice to atone for defects in a principal and pre-
ceding one.
—अवभृथ-स्नान, अम्, n. bathing
or ablution after a sacrificial ceremony.
Benfey
English
अवभृथ अव-भृ + थ,
m.
 The
name of certain ceremonies at the close
of a sacrifice, e. g. bathing, Man. 11, 82.
Apte Hindi
Hindi
अवभृथः
पुं*
 - अव+भृ+कथन्
मुख्य यज्ञ की समाप्ति पर शुद्धि के लिए किया जाने वाला स्नान
अवभृथः
पुं*
 - अव+भृ+कथन्
मार्जन के लिए जल
अवभृथः
पुं*
 - अव+भृ+कथन्
"अतिरिक्त यज्ञ जो पूर्वकृत मुख्य यज्ञ की त्रुटियों की शांति के लिए किया जाता है, सामान्य यज्ञानुष्ठान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अवभृथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಖ್ಯಯಾಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಇಷ್ಟಿ
निष्पत्तिः - > अव +भृञ् (भरणे) - "क्थन्" (उ० २-३)
व्युत्पत्तिः - > अवभ्रियतेऽनेन
अवभृथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನ /ಯಾಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನ
प्रयोगाः - > "भुवं कोष्णेन कुण्डोध्नी मेध्येनावभृथादपि"
उल्लेखाः - > रघु० १-८४
L R Vaidya
English
avaBfTa {% m. %} 1. Bathing after sacrifice for the purpose of purification, मेध्येनावभृथादपि R.i.84, ix.22
2. water
3. a supplementary sacrifice to atone for the defects in a principal one, अवभृताप्लुतो मुनिः R.xi.31.
Indian Epigraphical Glossary
English
avabhṛtha (EI 9
CII 4), name of the ceremonial bath
at the end of a sacrifice.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अवभृथ 1. °यजूंषि TS. 6, 6, 3, 1. °सोम m. Vaitān.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
यज्ञान्तोऽवभृथः पूर्तं वाप्यादीष्टं मखक्रिया ॥ ८३४ ॥
-wordlist-
यज्ञान्त (पुं), अवभृथ (पुं), पूर्त (पुंक्ली), इष्ट (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
यज्ञान्त
यज्ञान्त, अवभृथ
हुतं वषट्कृतं ज्ञेयं यज्ञान्तोऽवभृथः स्मृतः ॥ ४१७ ॥
verse 2.1.1.417
page 0048
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवभृथः,
पुं,
 (अवभ्रियते अनेन, अव + भृ +क्थन् ।) दीक्षान्तयज्ञः । प्रधानयागसमापका-परयज्ञः । यज्ञादेर्न्यूनाधिक-दोष-शान्ति-निमि-त्तक-शेष-कर्त्तव्य-होम इति यावत् ॥
इत्यमरःतट्टीका च ॥
यज्ञावशेषस्नानं । इति भरतःत्रिकाण्डशेषश्च ॥
(“ततश्चकारावभृथं विधिदृष्टेन कर्म्मणा”इति भारते ।“भुवं कोष्णेन कुण्डोध्नी मेध्येनावभृथादपि” ।इति रघुवंशे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अवभृथ
पु०
 अव + भृ--क्थन् । मुख्ययज्ञसमाप्तौ क्रियमाणे १ यथशेषकर्म्मणि, यज्ञाङ्गभूते यज्ञान्तेकार्य्ये २ स्नानें च । “नावभृ थंसरस्वत्याम्” कात्या० २४, ६, २२, “सरस्वत्यां नावभृथंकुर्य्यात्” कर्कः “परिपार्श्वेषूदकेषु” “असत्सूद्धृत्य ततः” कात्या०२४, ६, २३, २४ “महति पात्रे कटाहादौ” कर्कः । अवभृथ-स्नानविधिश्च तैत्तरीयब्राह्मणे २ अष्टके ६ अ० ६ अनु०“यद्देवा देवहेडनाम्” इत्यारभ्य “समिदसि जगत्त्रीणि“चेत्यनुवाकपर्य्यन्ते उक्तः । “स्नातवत्यवभृथे ततस्त्वयि”माघः “सर्वैनोऽभृथस्नातो हयमेधे विमुच्यते” । “तथा-ऽश्वमेधावभथस्नानाद्वा शद्धिमाप्नुयात्” । या० स्मृ०“भुवं कोष्णेन कुण्डोध्नी मेध्येनावभृथादपि” “प्रीत्या-श्वमेधावभृथार्द्रमूर्त्तेः” “भ्रातराववभृथाप्लुतो मुनिः”इति च रघुः ।
Capeller
German
अवभृथ॑ u.
°भृ॑थ
m.
 Reinigungsbad (r.)
Burnouf
French
अवभृथ अवभृथ
m.
 sacrifice subsidiaire servant à
corriger qq. défaut de forme d'un sacrifice antérieur.
Bain après
le sacrifice.
Stchoupak
French
अव-भृथ-
m.
 (bain) de purification après le sacrifice.