| YouTube Channel

अवबोधः (avabodhaH)

 
Apte
English
अवबोधः [avabōdhḥ], 1 Waking, becoming awake (opp. स्वप्न)
यौ तु स्वप्नावबोधौ तौ भूतानां प्रलयोदयौ
Ku.*
2.8
युक्तस्वप्नावबो- धस्य
Bg.*
6.17.
Knowledge, perception
स्वभर्तृनाम- ग्रहणाद्बभूव सान्द्रे रजस्यात्मपरावबोधः
R.*
7.41
भावावबोधकलुषा दयितेव रात्रौ 5.64
प्रतिकूलेषु तैक्ष्णस्यावबोधः क्रोध इष्यते S. D.
M.*
3.1
स्वात्मावबोधं महः
Prab.*
1.1.
Discrimination judgement
अवबोधवारि रजसः शमनम्
Ki.*
6.41.
Teaching, informing.
Apte 1890
English
अवबोधः 1 Waking, becoming awake (opp. स्वप्न)
यौ तु स्वप्नावबोधौ तौ भूतानां प्रलयोदयौ Ku. 2. 8
Bg. 6. 17.
2 Knowledge, perception
स्वभर्तृनामग्रहणाद्वभूव सांद्रे रजस्यात्मपरावबोधः R. 7. 41
भावावबोधकलुषा दयितेव रात्रौ 5. 64
प्रतिकूलेषु तैक्ष्णस्यावबोधः क्रोध इष्यते S. D.
M. 3. 10
स्वात्मावबोधं महः Prab. 1. 1.
3 Discrimination, judgment
अवबोधवारि रजसः शमनं Ki. 6. 41.
4 Teaching, informing.
Apte Hindi
Hindi
अवबोधः
पुं*
- अव्+बुध्+घञ्
"जागना, जागरुक होना"
अवबोधः
पुं*
- अव्+बुध्+घञ्
"ज्ञान, प्रत्यक्षीकरण"
अवबोधः
पुं*
- अव्+बुध्+घञ्
"विवेचन, निर्णय"
अवबोधः
पुं*
- अव्+बुध्+घञ्
"शिक्षण, संसूचन"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अव + बुध (अवगमने) + घञ् "भावे" (३.३.१८) १. ज्ञानम् "औत्सुक्यहेतुं विवृणोषि त्वं तत्तिवावबोधैकफलो तर्कः" - माल० ३.१० २. जाग्रदवस्था, जागरूकता "यौ तु स्वप्नावबोधौ तौ भूतानां प्रलयोदयौ - कुमा० २.८ ३. तत्तिवोपदेशः "अवबोधवारि रजसः शमनम्" - किरा० ६.४१
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अवबोधः, अनुबोधः
noun
बोधस्य अवस्था क्रिया वा।
"नेत्रहीनाय मनुष्याय स्पर्शेन वस्तुनः अवबोधः भवति।"
Synonyms:
ज्ञानम्, परिज्ञानम्, विज्ञानम्, अभिज्ञानम्, बोधः, दोधनम्, प्रबोधः, अवबोधः, उद्बोधः, प्रज्ञा, उपलब्धिः, वेदनम्, संवेदनःसंवेदनम्, अवगमः, प्रमा, प्रमितिः, समुदागमः, उपलम्भः, ज्ञप्तिः, प्रतीतिः, ज्ञातृत्वम्, वेत्तृत्वम्, विपश्यम्
noun
वस्तूनाम् अन्तःकरणे भासः।
"कन्याकुमारीनगरे आत्मचिन्तनमग्नेन विवेकानन्देन स्वामिना आत्मनः ज्ञानं प्राप्तम्।"
Synonyms:
ज्ञानम्, परिज्ञानम्, अभिज्ञानम्, विज्ञानम्, बोधः, बोधनम्, प्रबोधः, अवबोधः, उद्बोधः, प्रज्ञा, उपलब्धिः, वेदनम्, संवेदः, संवेदनम्, अवगमः, प्रमा, प्रमितिः, समुदागमः, उपलम्भः, ज्ञप्तिः, प्रतीतिः, ज्ञातृत्वम्
noun
मनसा वस्त्वादीनां प्रतीतिः।
"तस्मै संस्कृतस्य सम्यक् ज्ञानम् अस्ति।"
Tamil
Tamil
அவபோ3த4 : : விழித்துக் கொள்ளுதல், அறிவு, பார்த்தல், விவேகம், கற்பித்தல், அறிவித்தல்.