| YouTube Channel

अवपात (avapAta)

 
शब्दसागरः
English
अवपात
m.
(-तः)
1. A hole or pit for catching game in.
2. Descent, descend-
ing.
E.
अव below, पत to go or fall, घञ्
aff.
Capeller Eng
English
अवपात
m.
downfall, descent
a pit for catching game in.
Yates
English
अव-पात (तः) 1.
m.
A hole for catch-
ing game
descent.
Spoken Sanskrit
English
अवपात avapAta
m.
flying down
अवपात avapAta
m.
crash (Aeron. )
अवपात avapAta
m.
hole or pit for catching game in
अवपात avapAta
m.
falling down
अवपात avapAta
m.
descent
अवपात avapAta
m.
descending upon
अवपात avapAta
m.
fall
Wilson
English
अवपात
m.
(-तः)
1 A hole or pit for catching game in.
2 Descent, descending.
E.
अव below, पत to go or fall, घञ्
aff.
Apte
English
अवपातः [avapātḥ], 1 Falling down
जलं कूलावपातेन प्रसन्नं कलुषायते
Mk.*
9.24
अधश्चरणावपातम्
Bh.*
2.31 falling down at the feet
(fig. ) cringing.
Descent, descending
शस्त्रावपातः
Y.*
2.277
कपोत˚
H.*
1
श्येन˚ चकिता
Māl.
8.8. sudden swoop or pouncing.
A hole, pit.
Particularly, a hole or pit for catching elephants
अवपातस्तु हस्त्यर्थे गर्ते छन्ने तृणादिना Yādava
रोधांसि निघ्नन्नवपात- मग्नः करीव वन्यः परुषं ररास
R.*
16.78. The Mātaṅgalīlā 1.1 enumerates the methods of catching elephants as follows वारीकर्म वशाविलोभनविधिभ्य चानुगत्या तथैवापातेन ततो$- वपातत इतीहेभग्रहः पञ्चधा
Apte 1890
English
अवपातः 1 Falling down
जलं कूलावपातेन प्रसन्नं कलुषायते Mk. 9. 24
अधश्चरणावपातं Bh. 2. 31 falling down at the feet
(fig.) cringing.
2 Descent, descending
शस्त्रावपातः Y. 2. 277
कपोत° H. 1
श्येन° चकिता Māl. 8. 8 sudden swoop or pouncing.
3 A hole, pit.
4 Particularly, a hole or pit for catching elephants
अवपातस्तु हस्त्यर्थे गर्ते छन्ने तृणादिना Yādava
रोधांसि निघ्नन्नवपातमग्नः करीव वन्यः परुषं ररास R. 16. 78.
Monier Williams Cologne
English
अव-पात
m.
falling down, Mṛcch.
(अन्-
neg.
),
AitBr.
(cf. शस्त्रावप्°)
descent, descending upon
flying down,
Hit.
a hole or pit for catching game in
Ragh.
xvi, 78
Monier Williams 1872
English
अव-पात, अस्, m. falling down
descent, descend-
ing
flying down
a hole or pit for catching game in.
Macdonell
English
अवपात ava-pāta,
m.
fall, falling or flying 🞄down, descent
resorting to (—°)
pitfall: -na, 🞄n. felling, throwing down
-pīḍanā,
f.
injury
🞄-prajjana,
n.
end of a cloth.
Benfey
English
अवपात अवपात, i. e. अव-पत् + अ,
m.
1. Falling down.
2. Descent.
3. A
pit for catching game in, Ragh. 16,
78.
4. (From the causal of पत्) Strik-
ing, wounding, Yājñ, 2, 277.
Apte Hindi
Hindi
अवपातः
पुं*
- अव+पत्+घञ्
नीचे गिरना
अवपातः
पुं*
- अव+पत्+घञ्
"पैरों पर गिरना, चापलूसी"
अवपातः
पुं*
- अव+पत्+घञ्
"उतरना, नीचे आना"
अवपातः
पुं*
- अव+पत्+घञ्
"विवर, गर्त"
अवपातः
पुं*
- अव+पत्+घञ्
विशेषकर हाथियों को पकड़ने के लिए बनाया गया बिल या गर्त
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अवपात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದು
निष्पत्तिः - > अव + पत्लृ (गतौ) - "घञ्" (३-३-१८)
अवपात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹಾಕುವಿಕೆ /ಬೀಳಿಸುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > अव + पत्लृ (गतौ) + णिच् - "अच्" (३-३-५६)
प्रयोगाः - > "शस्त्रावपाते गर्भस्य पातने चोत्तमो दमः"
उल्लेखाः - > याज्ञ० २-१७७
अवपात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಳ್ಳ /ಗುಳಿ
निष्पत्तिः - > अधि० "घञ्" (३-३-१२१)
विस्तारः - > "श्वभ्रोऽवपातः" - कल्पद्रु०
अवपात
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸೊಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಹಳ್ಳ
प्रयोगाः - > "रोधांसि निघ्नन्नवपातमग्नः करीव वन्यः परुषं ररास"
उल्लेखाः - > रघु० १६-७८
विस्तारः - > "अवपातस्तु हस्त्यर्थे गर्ते छन्ने तृणादिना" - वैज०
L R Vaidya
English
avapAta {% m. %} 1. Falling down
2. descending
3. a hole, a pit
4. a hole or pit for catching elephants. (अवपातास्तु हस्त्यर्थे गर्तश्छन्नस्तृणादिना Yādava.), अवपातमग्नः करीव R.xvi.78.
Bopp
Latin
अवपात m. (r. पत् s. अ) actio decidendi, devolandi. HIT.
14. 19.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पाशस्तु बन्धनग्रन्थिरवपातावटौ समौ ९३१
-wordlist-
पाश (पुं), बन्धनग्रन्थि (पुं), अवपात (पुं), अवट (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अवपात
अवपात, अवट
उन्माथः कूटयन्त्रं स्यादवपातोऽवटः स्मृतः
verse 4.1.1.782
page 0089
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवपातः,
पुं,
(अव + पत् + घञ् ।) रन्धं गर्त्तः ।इति हेमचन्द्रः
अधःपतनं
(गजादीनां ग्रह-णार्थं कृतस्तृणादिना प्रच्छन्नो गर्त्तः यथा, --“अवपातस्तु हस्त्यर्थे गर्त्तश्छन्नस्तृणादिना” ।इति यादवः ।“रोधांसि निघ्नन्नवपातमग्नःकरीव वन्यः परुषं ररास” ।इति रघुवंशे नाटकादौ भयादिजनितपलायन-सम्भ्रमादिवर्णनेन प्रस्तुतस्य परिवर्त्तः यथा, --“अवपातन्तु निष्क्राम-प्रवेश-त्रास-विद्रवैः” ।इति दशरूपे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अवपात
पु०
अव + पत--भावे घञ् अधःपतने पत-णिच्--भावे अच् पातने “शस्त्रावपाते गर्भस्य पातने“चोत्तमोदमः” या० स्मृ० आधारे घञ् गर्त्ते “अवपा-तस्तु हस्त्यर्थे गर्त्ते छन्ने तृणादिना” इति यादवोक्ते गज-घारणार्थे गर्त्तभेदे “रोधांसि निघ्नन्नवपातमग्नम्” रघुः
Capeller
German
अवपात
m.
Herabfall.
Burnouf
French
अवपात अवपात
m.
(पत्) trou pou prendre le gibier.
Descente
chute
Action de s'envoler.
Stchoupak
French
अव-पात-
m.
fait de tomber, d'aller (par erreur)
vol vers le bas
piège à gibier ou à éléphants.