अवन्ति (avanti)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अवन्ति m.
  (-न्तिः)
	 1. The name of a city,  the modern Oujein. 
	 2. The name
of a river.
 E.
  अव to preserve,  Unādi affix झिच्
 the derivative is
irr
 egular. Avanti,  is one of the seven sacred cities of the Hindus,  to
die at which secures eternal happiness: the word is also written अवन्ती
and अवन्तिका.

Capeller Eng

English

 अवन्ति m.
  pl.
  N.
  of a people.

Yates

English

 अवन्ति (न्ति) 2.
m.
  A city (Oujein)
name of a river.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 अवन्ति
m.
  (-न्तिः)
1 The name of a city,  the modern Oujein. 
2 The name of a river.
E.
  अव to preserve,  Uṇādi affix झिच्
 the derivative is irr
 egular.
Avanti,  is one of the seven sacred cities of the Hindus,  to die at which
secures eternal happiness: the word is also written अवन्ती and अवन्तिका.

Apte

English

अवन्तिः [avantiḥ] न्ती [ntī],  न्ती f.
  [अव्-बाहु˚ झिच् Uṇ.*
  3.5.]

N.
  of a city,  the modern उज्जयिनी,  one of the seven sacred cities of the Hindus,  to die at which is said to secure eternal happiness
 cf.
   अयोध्या मथुरा माया काशी काञ्चिरव- न्तिका । पुरी द्वारावती चैव सप्तैता मौक्षदायिकाः ॥ The women of Avanti are said to be very skilful in all erotic arts
 cf.
   आवन्त्य एव निपुणाः सुदृशो रतकर्मणि B. R.*
   1.82.

N.
  of a river. m.
  (pl. ) N.
  of a country and its inhabitants
 its capital being उज्जयिनी on the river सिप्रा
 and there is also the temple of महाकाल in the suburbs. [According to Hemachandra अवन्ति is synonymous with Mālava or the modern Mālavā
 but the latter country covered in ancient times,  as now,  a wider area than Avanti,  as Bāṇa applies the name to a neighbouring kingdom in the east,  whose capital was Vidiśā on the Vetravatī or Betvā. In the time of the Mahābhārata Avanti appears to have extended on the south to the banks of the Narmadā and on the west probably to the banks of the Myhe or Mahī]
 अवन्तिनाथो$यमुदग्रबाहुः R.*
  6.32
 असौ महाकाल- निकेतनस्य वसन्नदूरे किल चन्द्रमौलेः 6.34, 35
 प्राप्यावन्तीनुदयन- कथाकोविदग्रामवृद्धान् Me.*
  3
 अवन्तीषूज्जयिनी नाम नगरी K.*
  52.Comp.   -पुरम् the city of Avanti उज्जयिनी. -ब्रह्मः [अवन्तिषु ब्रह्मा अच् समासान्तः ब्रह्मणोजानपदाख्यायाम् P.
 V.*
  4.14] a Brāhmaṇa residing in Avanti. -भूपालः Bhoja,  the king of Avanti. -सोमः [अवन्तिषु सोम इव] sour gruel (prepared from the fermentation of ricewater (काञ्जिकम्).

Apte 1890

English

 अवंतिः 
ती f. [अव्-बाहु° झिच् Uṇ. 3. 50] 1 N. of a city,  the modern उज्जयिनी,  one of the seven sacred cities of the Hindus,  to die at which is said to secure eternal happiness
 cf. अयोध्या मथुरा माया काशी कांचिरवंतिका । पुरी द्वारावती चैव सप्तैता मोक्षदायिकाः ॥. The women of Avanti are said to be very skilful in all erotic arts
 cf. आवंत्य एव निपुणा सुदृशो रतकर्मणि B. R. 10. 82. 
2 N. of a river. 
m. pl. N. of a country and its inhabitants
 its capital being उज्जयिनी on the river सिप्रा
 and there is also the temple of महाकाल in the suburbs. [According to Hemacandra अबंति is synonymous with Mālava or the modern Mālavā
 but the latter country covered in ancient times,  as now,  a wider area than Avanti,  as Bāṇa applies the name to a neighbouring kingdom in the east,  whose capital was Vidiśā on the Vetravatī or Betvā. In the time of the Mahābhārata Avanti appears to have extended on the south to the banks of the Narmadā and on the west probably to the banks of the Myhe or Mahi]
 अवंतिनाथोऽयमुदग्रबाहुः R. 6. 32
 असौ महाकालनिकेतनस्य वसन्नदूरे किल चंद्रमौलेः 6. 34,  35
 प्राप्यावंतीनुदयनकथाकोविदग्रामवृद्धान् Me. 30
 अवंतीषूज्जयिनी नाम नगरी K. 52. 
Comp. 
पुरं the city of Avanti उज्जयिनी. 
ब्रह्मः [अवंतिषु ब्रह्मा अच् समासः P. V. 4. 104] a Brāhmaṇa residing in Avanti. 
सोमः [अवंतिषु सोम इव] sour gruel prepared from the fermentation of rice-water (कांजिकं). 

 अवंति N. of a country,  north of the Narmadā
 its capital was Ujjayinī,  also called Avantipurī or Avanti and Viśālā,  (cf. Me. 30) situated on the Siprā. It is the western part of Mālvā. In the time of the Mahābhārata the country extended on the south to the banks of the Narmadā and on the west probably to the banks of the Mahi or Myhe. On the north of Avanti lay another principality with its capital Daśapura on the Charmanvati river,  which appears to be the modern town of Dholpur,  and was the capital of Rantideva. 

Monier Williams Cologne

English

 अवन्ति m.
  pl.
  N.
  of a country and its in habitants,  MBh.
   vi,  350
 VarBṛS.
  &c.
  

 अवन्ति m.
  N.
  of a river.

Monier Williams 1872

English

 अवन्ति अवन्ति,  इस्,  m.,  N. of a country and
its inhabitants
 N. of a city,  the modern Oujein (one
of the seven sacred cities of the Hindūs,  to die at
which secures eternal happiness)
 N. of a river.
—अवन्ति-खण्ड,  अम्,  n. a portion of the Skanda-
purāṇa.
—अवन्ति-देव,  अस्,  m. = अवन्ति-वर्मन्, 
q. v.
—अवन्ति-पुर,  अम्,  n. the city of the Avantis, 
Oujein
 N. of a town in Kāśmīra,  built by Avanti-
varman
 (ई),  f. Oujein.
—अवन्ति-ब्रह्म,  अस्,  m., 
N. of a district inhabited by Brāhmans.
—अवन्ति-
भूपाल,  अस्,  m. the king of Avanti,  i. e. Bhoja.
—अवन्ति-वर्मन्,  आ,  m.,  N. of a king
 also of a
poet.
—अवन्ति-सोम,  अस्,  m. sour gruel,  prepared
from the fermentation of rice-water.

Macdonell

English

 अवन्ति avanti,  m.
  pl.
  N. of a people
 -deva,  🞄m.  N. of a king
 -nagarī,  f.
  the city of Ujjayinī
 🞄-pura,  n.
 ,  ī,  f.
  id.
 -mātṛ,  -kā,  f.
  pl.
  🞄the divine mothers of the Avantis
 -vatī,  f.
  🞄N.
 -vardhana,  m.
  N.
 -varman,  m.
  N. of 🞄a king and of a poet
 -sundarī,  f.
  N.
 -sena,  🞄m. ,  ā,  f.
  N.
 -svāmin,  m.
  N. of a temple.

Benfey

English

 अवन्ति अवन्ति,  m.
  pl. The name of
a people,  MBh. 6,  350.

Apte Hindi

Hindi

अवन्तिः
स्त्री*
  - "अव+झिच्,  बा*"
"एक नगर का नाम, "

अवन्तिः
स्त्री*
  - "अव+झिच्,  बा*"
एक नदी का नाम

अवन्तिः
पुं*
  - "अव+झिच्,  बा*"
एक देश का नाम

अवन्ति
स्त्री*
  - -
"नर्मदा नदी के उतर में स्थित एक देश।इसकी राजधानी उज्जयिनी थी जिसे अवंतिपुरी या अवंति और विशाला(मेघ०३०) भी कहते थे।यह शिप्रा नदी के तट पर स्थित थी।मालवा देश का पश्चिमी भाग है।महाभारत काल में यह देश दक्षिण में नर्मदातट तक तथा पश्चिम में मही के तटों तक फैला हुआ था। अवंति  के उतर में एक दूसरा राज्य था जिसकी राजधानी चर्मण्वती नदी के तट पर स्थित दसपुर थी, यह ही वर्तमान धौलपुर प्रतीत होता है। यह  रन्तिदेव की राजधानी थी।था जिसकी राजधानी चर्मण्वती नदी के तट पर स्थित दसपुर थी, यह ही वर्तमान धौलपुर प्रतीत होता है। यह  रन्तिदेव की राजधानी थी।"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अवन्ति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಳವದೇಶ
प्रयोगाः - > "अयोध्या मथुरा माया काशी काञ्चिरवन्तिका । पुरी द्वारावती चैव सप्तैता मोक्षदायिकाः ॥"
अवन्ति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಳವದೇಶದ ದೊರೆಗಳು
अवन्ति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಳವ ದೇಶಸ ಜನರು

L R Vaidya

English

 avanti {% (I) m. pl. %} The name of a country and its inhabitants. (It is identified with the modern Mālvā. Its capital was Ujjayinī. There was a temple of Mahākāla in its suburbs,  very famous in classics. See R.vi.34,  Megh.i.35),  पाप्यावन्तीनुदयनकथाकोविदग्रामवृद्धान् Megh.i.30,  अवन्तिनाथोयमुदग्रबाहुः R.vi.32,  विनावन्तीर्न निपुणाः सुदृशो रतनर्मणि.

 avanti {% (II) f. %} 1. A name of Ujjayinī
 2. name of a river. (Written अवन्ती also).

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्राग्ज्योतिषाः कामरूपा मालवाः स्युरवन्तयः ।
-wordlist-
 
प्राग्ज्योतिष (पुं),  कामरूप (पुं),  मालव (पुं),  अवन्ति (पुं)

--source--
 
उज्जयिनी स्याद्विशालावन्ती पुष्पकरण्डिनी ।
-wordlist-
 
उज्जयिनी (स्त्री),  विशाला (स्त्री),  अवन्ति (स्त्री),  पुष्पकरण्डिनी (स्त्री)

Mahabharata

English

Avanti,  pl. (ºayaḥ,  the people of Avantī). § 377 (Dhaumya-tīrthak.): III,  89,  8354 (B. Ānarteshu) (Aºshu pratīśyāṃ vai).--§ 549 (Pāṇḍavapraveśap.): IV,  1,  12 (Surāshṭrāvantayas tathā).--§ 594 (Jambūkh.): VI,  9,  350 (Kuntayo 'vantayaś ca,  in Bharatavarsha).

पुराणम्

English

अवन्ति / AVANTI. A country called mālava in ancient india. The famous ujjayinī was the capital of avanti. This city is situated on the bank of Śiprā. The renowned poets such as kālidāsa and others,  lived in this city. This is one of the seven cities considered to be capable of giving mokṣa (heavenly bliss). (M.B.,  bhīṣma parva,  Chapter 9,  Stanza 43).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अवन्तिः,  पुं,
   (अव + झिच् ।) अवन्तीदेशः । इतिहेमचन्द्रः ॥
 नदीविशेषः । इत्युणादिकोषः ॥
 यथा, “प्राग्ज्योतिषाः कामरूपा मालवाः स्युरवन्तयः” ।इति हेमचन्द्रः ॥
 अपि च ।“अनूपास्तुण्डिकेराश्च वीतिहोत्रा अवन्तयः ।एते जनपदाः ख्याता विन्ध्यपृष्ठनिवासिनः” ॥
इति मत्स्यपुराणे ९५ अध्यायः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अवन्ति पु०
  अव--झि । मालवदेशे । स च वृ० स०कर्म्मचक्रविभागे “अथ दक्षिणेन लङ्केत्युपक्रम्य “आक-रवणावन्तिकदशपुरनोनर्द्दा” इति उक्तः दक्षिणदेशस्थः ।तत्र शिप्रा नदी महाकालनामा शिवमूर्त्तिविशेषः उज्ज-यिनी राजधानी । तत्पुरीपरत्वे स्त्री वा ङीप् ।“अवन्तिनाथोऽयमुदग्रबाहुरित्युपक्रम्य “असौ महा-कालनिकेतनस्य वसन्नदूरे किल चन्द्रमौलेः” ।“अनेन यूना सह पार्थिवेन शिप्रातरङ्गानिलकम्पि-तासु विहर्त्तुम्? च रघौ तथावर्ण्णितम् । ज्योतिर्वि०विक्रमनृपवर्ण्णने “यद्राजधान्युज्जयिनी महापुरीसदा महाकालमहेशयोगिनी । समाश्रिता प्राण्य-पवर्गदायिनी श्रीविक्रमार्कोऽवनिपो जयत्यपि” तस्मिन्सदा विक्रममेदिनीशे विराजमाने शमवन्तिकायाम् ।सर्व्वप्रजामण्डलसौख्यसम्प्रद्बभूव सर्व्वत्र च वेदकर्म” ।तथाच अवन्ती उज्जयिनी च नामान्तरं यथोक्तं सि० शि० ।“यथोज्जयिन्याः कुचतुर्थभागे प्राच्यां दिशि स्याद्यमकोटिरेव । ततश्च पश्चान्न भवेदवन्ती लङ्कैव तस्याः ककुभिप्रतीच्याम्” । इयञ्च लङ्कास्थानात् मूवृत्तषोडशांशे मेरुपर्य्यन्तगतरेखायां समसूत्रस्थाने स्थिता यथोक्तं तत्रैव ।“निरक्षदेशात् क्षितिषोडशांशे भवेदवन्ती गणितेनयस्मात् । तदन्तरं षोडशसंगुणं स्याद्भूमानमस्मात्बहु किं तदुक्त्या” । इंलण्डीयमानचित्रवेदिनस्तु समसूत्रस्थानात् किञ्चिदन्तरपश्चिमस्थेति वर्ण्णयन्ति ।इयञ्च मोक्षपुरी “अयोध्या मथुरा माया काशी काञ्चीअवन्तिका । पुरी द्वारवती चैव सप्तैता मोक्षदायिकाः” ।पुरा० । भा० उ० प० जम्बुखण्डविभागे जनपदगणनायाम्“कुन्तयोऽवन्तयश्चैव तथैवापरकुन्तयः” इति उक्तेरस्य जन-पदवाचितया इदन्तत्वाच्च ततो भवादौ ञ्य । आवन्त्यःतद्भवादौ त्रि०
  । बहुषु च तद्राजनि ञ्यस्य लुक् ।अवन्तयः तद्देशवासिषु ब० व० । तद्देशनृपे च । स्वार्थोकन्अवन्तीनगर्य्याम् “काशीकाञ्ची अवन्तिका” पुरा० ।

Capeller

German

 अवन्ति m.
  Pl. Volksname.

Burnouf

French

 अवन्ति अवन्ति m.
  et अवन्ति f.
  (ppr. d अवामि) np. de
ville (Oujein).
		 Np. d riviere.
		 Np. de montagne.
अवन्तिसोम n.
  (सू) extrait d'Avantī,  1 queur d'eau de
riz fermentée.

Stchoupak

French

 अवन्ति-
 m.
  pl.
  n.
  d'une contrée et de ses habitants (dans le mod.
Malwa) 
 -ई- f.
  Ujjayinī 
 -वती- femme de Pālaka.
°नगरी- °पुरी- f.
  Ujjayinī.
°वर्धन- m.
  fils de Pālaka.
°सुन्दरी- f.
  n.
  d'une femme.
°सेन- m.
  n.
  d'un homme.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.