| YouTube Channel

अवधि (avadhi)

 
शब्दसागरः
English
अवधि
m.
(-धिः)
1. Limit, division 2. Period. time.
3. A hole, a pit.
4.
Agreement, engagement.
5. Conclusion, termination.
6. Attention,
application.
7. Care.
E.
अव, धा to have, कि
aff.
Capeller Eng
English
अवधि॑
m.
limit, term, period. अवधि (—°) & °धेस्
(gen. or —°) till, as far as.
Yates
English
अवधि (धि) 2.
m.
Limit, pit
care.
Spoken Sanskrit
English
अवधि - avadhi -
m.
- term
अन्त्योपकरण - antyopakaraNa -
n.
- terminal [ computer ]
स्थिरनिधि - sthiranidhi -
m.
- termdeposit
हीनप्रदर्शक - hInapradarzaka -
n.
- dumbterminal [ computer ]
क्षुद्रान्त्य - kSudrAntya -
n.
- dumbterminal [ computer ]
क्षुद्रप्रदर्शक - kSudrapradarzaka -
n.
- dumbterminal [ computer ]
अभिज्ञप्रदर्शक - abhijJapradarzaka -
n.
- smartterminal [ computer ]
अभिज्ञान्त्य - abhijJAntya -
n.
- smartterminal [ computer ]
मतिमत्प्रदर्शक - matimatpradarzaka -
n.
- smartterminal [ computer ]
मित्रभावेन - mitrabhAvena - adverb - onfriendlyterms
अन्त्यानुकार - antyAnukAra -
m.
- terminalemulator [ computer ]
अन्त्यानुकरण - antyAnukaraNa -
n.
- terminalemulation [ computer ]
विस्थायी - visthAyI -
adj.
- terminate-and-stay-residentTSR [ computer ]
सुखसञ्ज्ञा - sukhasaJjJA -
f.
- term
स्थिति - sthiti -
f.
- term
कालसङ्ग्रह - kAlasaGgraha -
m.
- term
लि - li -
m.
- term
अन्त - anta -
m.
- term
- Sa -
m.
- term
पद - pada -
n.
- term [ Logic ]
अवधि - avadhi -
m.
- period
कालांश - kAlAMza -
m.
- period
वेला - velA -
f.
- period
कल्प - kalpa -
m.
- period
ऋतु - Rtu -
m.
- period
पर्वन् - parvan -
n.
- period
अन्तर - antara -
n.
- period
वाक्य - vAkya -
n.
- period
पर्यायिन् - paryAyin -
adj.
- periodical
सामयिक - sAmayika -
adj.
- periodical
पर्यायशस् - paryAyazas - adverb - periodical
अभिवृद्धि - काल - abhivRddhi - kAla -
m.
- boom period
विकृष्टकाल - vikRSTakAla -
m.
- long period
पर्यायशस् - paryAyazas -
indecl.
- periodically
आधार-काल - AdhAra-kAla -
m.
- basic period [ Stat. ]
अपरकाल - aparakAla -
m.
- later period
उपरिष्टात्काल - upariSTAtkAla -
m.
- later period
घटी - ghaTI -
f.
- period of time
दशा - dazA -
f.
- period of life
समयवेला - samayavelA -
f.
- period of time
अवधि - avadhi -
m.
- period
कालांश - kAlAMza -
m.
- period
व्यक्ति - vyakti -
m.
- person
प्रायः - prAyaH -
indecl.
- perhaps
परिमल - parimala -
m.
- perfume
प्रतिशत - pratizata -
n.
- percent
सुगन्धद्रव्य - sugandhadravya -
n.
- perfume
हन्ति { हन् } - hanti{han} - verb - destroy [ a person ]
वैयक्तिक - vaiyaktika -
adj.
- personal
व्यक्तिहत - vyaktihata -
adj.
- personal
अनुभवति { अनु- भू } - anubhavati{anu-bhU} - verb 1 - perceive
व्याकुल - vyAkula -
adj.
- perplexed
व्यापक - vyApaka -
adj.
- pervading
सम्पत्ति - sampatti -
adj.
f.
- permanent
स्थायी - sthAyI -
adj.
m.
- permanent
च्युति - cyuti -
m.
- perishing
नश्वर - nazvara -
adj.
- perishable
बुद्धि - buddhi -
f.
- perception
परिपूर्णता - paripUrNatA -
f.
- perfection
अनुज्ञा - anujJA -
f.
- permission
अवधि - avadhi -
m.
- scope [ computer ]
अवधि - avadhi -
m.
- period
अवधि - avadhi -
m.
- span
अवधि - avadhi -
m.
- term
अवधि - avadhi -
ind.
- until
अवधि - avadhi -
ind.
- up to
अवधि - avadhi -
m.
- application
अवधि - avadhi -
m.
- termination
अवधि - avadhi -
m.
- pit
अवधि - avadhi -
m.
- usance [ Com. ]
अवधि - avadhi -
m.
- boundary
अवधि - avadhi -
m.
- surrounding district
अवधि - avadhi -
m.
- time
अवधि - avadhi -
m.
- duration
अवधि - avadhi -
m.
- environs
अवधि - avadhi -
m.
- attention
अवधि - avadhi -
m.
- limit
अवधि - avadhi -
m.
- neighbourhood
अवधि - avadhi -
m.
- interval
अवधि - avadhi -
m.
- conclusion
अवधि - avadhi -
m.
- period of time
अवधि - avadhi -
m.
- hole
उत्तरोत्तर अवधि - uttarottara avadhi -
m.
- successive period
विपत्र - प्रचलित-अवधि - vipatra - pracalita-avadhi -
m.
- usance of a bill [ Com. ]
अवधि - avadhi -
m.
- span
मार्गशीर्ष - mArgazIrSa -
m.
- lunarmonthspanningNovember-December
गोचर - gocara -
m.
- span
वेष्टन - veSTana -
n.
- span
पर्येति { परी } - paryeti { parI } - verb - span
परिभुजति { परिभुज् } - paribhujati { paribhuj } - verb - span
परिबन्धयति { परिबन्ध् } - paribandhayati { paribandh } - verb caus. - span
ताडयति { तड् } - tADayati { taD } - verb 10 - spank
विकुञ्छ - vikuJcha -
m.
- spanner
त्रिवितस्त - trivitasta -
n.
- 3 spans
ताडन { तड् } - tADana { taD } -
n.
- spanking
प्रादेशमात्र - prAdezamAtra -
adj.
- span long
प्रादेशिन् - prAdezin -
adj.
- span long
वैतस्तिक - vaitastika -
adj.
- span long
सुचरित्रा - sucaritrA -
f.
- coriander [ spanish parsley or cilantro ]
पाटक - pATaka -
m.
- long span
अर्वन् - arvan -
m.
- short span
प्रदेश - pradeza -
m.
- short span
त्रिवितस्त - trivitasta -
adj.
- 3 spans long
पञ्चप्रादेश - paJcaprAdeza -
adj.
- 5 spans long
एकप्रादेश - ekaprAdeza -
adj.
- one span long
तारकित - tArakita -
adj.
- star-spangled
प्रादेशमात्र - prAdezamAtra -
n.
- measure of a span
तारकित - tArakita -
adj.
- star-spangled with
दण्डनिपातन - daNDanipAtana -
n.
- application of the rod [ spanking ]
ग्राह्य - grAhya -
adj.
- to be clasped or spanned
परियुयूषति { परियु } - pariyuyUSati { pariyu } - verb Desid. - strive to span or embrace
प्रादेशपाद - prAdezapAda -
adj.
- whose legs are a span long
स्पान्दन - spAndana -
adj.
- derived from the tree spandana
प्राति - prAti -
f.
- span of the thumb and forefinger
प्रादेश - prAdeza -
m.
- span of the thumb and forefinger
मुष्टिमेय - muSTimeya -
adj.
- to be measured or spanned with one hand
अङ्गुल - aGgula -
m.
- twelve aGgulas making a vitasti or span
ताल - tAla -
m.
- span measured by the thumb and middle finger
गोकर्ण - gokarNa -
m.
- span from the tip of the thumb to that of the ring finger
वीट - vITa -
f.
- small piece of wood shaped like a barley-corn and about a span long
अवधि avadhi
m.
usance [ Com. ]
सावधि विपत्र sAvadhi vipatra
n.
usance bill [ = time bill, Com. ]
विपत्र - प्रचलित-अवधि vipatra - pracalita-avadhi
m.
usance of a bill [ Com. ]
विपत्रावधि vipatrAvadhi
m.
usance of a bill [ Com. ]
Wilson
English
अवधि
m.
(-धिः)
1 Limit, division.
2 Period, time.
3 A hole, a pit.
4 Agreement, engagement.
5 Conclusion, termination.
6 Attention, application.
7 Care.
E.
अव, धा to have, कि
aff.
Apte
English
अवधिः [avadhiḥ], [अव-धा-कि]
Application, attention.
Boundary, limit exclusive or inclusive, (in time or space)
conclusion, determination
एकैकस्य जगत्त्रयप्रमथनत्राणाव- धिर्योग्यता
Mv.*
1.46
रवितेजसामवधिनाधिवेष्टितम्
Ki.*
12.22.
Furthest limit
दृष्ट आह्लादनीयानामवधिः
K.*
124
स्मरशापाव- धिदां सरस्वतीम्
Ku.*
4.43
conclusion
oft
. at the end of
comp.
, in the sense of 'ending with', 'as far as', 'till'
एष ते जीवितावधिः प्रवादः
U.*
1. तत्प्रत्यागमनकालावधयो$पि तावत् ध्रियन्तां प्राणाः
K.*
171
व्याडी रक्षतु मे देहं ततः प्रत्यागमावधि
Ks.*
4.1
स्कन्धः स्यान्मूलाच्छाखावधिस्तरोः Ak.
Period of time, time
सर्वे निदाघावधिना प्रमृष्टाः
R.*
16.52
शेषान् मासान् विरहदिवसस्थापितस्यावधेर्वा
Me.*
89
अपि समाप्तः वनवासस्यावधिः
Mv.*
7, 2.48
विवाहं मासावधिकमकल्पयत्
Dk.*
54, 174
K.*
328
Ki.*
12.17
यदवधि-तदवधि from or ever since, till
Bv.*
2.79
अथ चेदवधिः प्रतीक्ष्यते
Ki.*
2.16.
An engage ment, appointment
रमणीयो$वधिर्विधिना विसंवादितः
Ś.*
6.
A division, district, department
जनपदतदवध्योश्च
P.
IV.* 2.124.
A hole, pit.
Authority, standard (प्रमाण)
वयं तु भरतादेशावधिं कृत्वा हरीश्वर
Rām.*
4.18.25. ˚ता, ˚त्वम् limit, limitation.
Comp.
-ज्ञानम् The faculty of perceiving ever what is not within the reach of the senses
N.
of the third degree of knowledge
(मतिज्ञान, श्रुतिज्ञान, अवधिज्ञान, मनःपर्यायज्ञान, केवलज्ञान Jaina).
Apte 1890
English
अवधिः [अव-धा-कि] 1 Application, attention.
2 Boundary, limit exclusive or inclusive, (in time or space)
conclusion, determination
एकैकस्य जगत्त्रयप्रमथनत्राणावधिर्योग्यता Mv. 1. 46
रवितेजसामवधिनाधिवेष्टितम् Ki. 12. 22.
3 Furthest limit
दृष्ट आह्लादनीयानामवधिः K. 124
स्मरशापावधिदां सरस्वतीं Ku. 4. 43
conclusion
oft. at the end of comp., in the sense of ‘ending with, ‘as far as’, ‘till’
एष ते जीवितावधिः प्रवादः U. 1
तत्प्रत्यागमनकालावधयोपि तावत् ध्रियंतां प्राणाः K. 171
व्याडी रक्षतु मे देहं ततः प्रत्यागमावधि Ks. 4. 100
स्कंधः स्यान्मूलाच्छाखावधिस्तरोः Ak.
4 Period of time, time
सर्वे निदाघावधिना प्रमृष्टाः R. 16. 52
शेषान् मासान् विरहदिवसस्थापितस्यावधेर्वा Me. 87
अपि समाप्तः वनवासस्यावधिः Mv. 7, 2. 48
विवाहं मासावधिकमकल्पयत् Dk. 54, 174
K. 328
Ki. 12. 17
यदवधि-तवधि from or ever since, till, Bv. 2. 79
अथ चेदवधिः प्रतीक्ष्यते Ki. 2. 16.
5 An engagement, appointment
रमणीयोवधिर्विधिना विसंवादितः Ś. 6.
6 A division, district, department
जनपदतदवध्योश्च P. IV. 2. 124.
7 A hole, pit. °ता, °त्वं limit, limitation.
Monier Williams Cologne
English
अव-धि॑
m.
attention,
L.
a term, limit,
ŚBr.
&c.
conclusion, termination,
Kum.
iv, 43
Kathās.
&c.
surrounding district, environs, neighbourhood,
Pāṇ.
iv, 2, 124
a hole, pit,
L.
period, time,
L.
अव-धि॑ (इ),
ind.
until, up to (in comp. ),
Kathās.
Monier Williams 1872
English
अव-धि, इस्, m. application, attention, care
a term,
a limit, conclusion, termination
a district, division,
department
period, time
agreement, engagement
a hole, a pit.
—अवधि-ता, f. or अवधि-त्व, अम्, n.
limit, limitation.
—अवधि-मत्, आन्, अती, अत्, limited,
bounded.
Benfey
English
अवधि अवधि, i. e. अव-धा (cf.
निधि),
m.
1. Limit.
2. End.
--
Comp.
प्रत्यागमावधि, i. e.
प्रत्यागम-,
adv. till (my) return, Kathās. 4, 100.
स-,
adj.
with the end, Kathās. 9, 52.
Apte Hindi
Hindi
अवधिः
पुं*
- अव+धा+कि
" प्रयोग, ध्यान"
अवधिः
पुं*
- अव+धा+कि
"सीमा मर्यादा, सिरा, समाप्ति, उपसंहार"
अवधिः
पुं*
- अव+धा+कि
"नियतकाल, समय"
अवधिः
पुं*
- अव+धा+कि
पूर्वनियुक्ति
अवधिः
पुं*
- अव+धा+कि
नियुक्ति
अवधिः
पुं*
- अव+धा+कि
"प्रभाग, जिला, विभाग"
अवधिः
पुं*
- अव+धा+कि
"विवर, गर्त"
अवधिः
पुं*
- अव+धा+ कि
" शासनादेश, अधिदेश"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अवधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಲ್ಲೆ /ಗಡಿ /ಸರಹದ್ದು
निष्पत्तिः - > अव + डुधाञ् (धारणे) - "किः" (३-३-९२)
प्रयोगाः - > "अवधिं दर्शनीयानामाकल्पमनघं दिवः"
उल्लेखाः - > याद० १६-१८
अवधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲ /ಸಮಯ
प्रयोगाः - > "अथ चेदवधिः प्रतीक्ष्यते कथमाविष्कृतजिह्मवृत्तिना"
उल्लेखाः - > किरा० २-१६
अवधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ತೈಕಾಗ್ರತೆ /ಅವಧಾನ /ಗಮನ
अवधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಲ /ಗುಳಿ
अवधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರಾವಧಿ /ಮುಂದಿನ ಕಾಲದ ಗಡು
विस्तारः - > "अवधिस्त्ववधाने स्यात् सीम्नि काले बिले पुमान्" - मेदि०
L R Vaidya
English
avaDi {% m. %} 1. Application, attention
2. a period of time, दोषान् मासान् विरहदिवसस्थापितस्यावधेर्वा Megh.ii.24
3. a division
4. a limit (exclusive or inclusive, and either of time or space) स्मरशापावधिदां सरस्वतीम् K.S.iv.43
5. a hole, a pit.
Bopp
Latin
अवधि m. (r. धा ponere s. इ) finis, terminus, modus. UR.
89. 3. infr.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
सन्धा
स्त्री
सन्धा, अवधि, प्रतिज्ञा
शरीरोत्सेधयोः कायः सन्धावधिप्रतिज्ञयोः
verse 3.1.1.3
page 0013
Indian Epigraphical Glossary
English
avadhi, cf. avadher = anantaram (LP), ‘after the time limit
is over’.
Abhyankara Grammar
English
अवधि limit, which is either exclusive or inclusive of the particular rule or word which characterizes it: cf. सर्वश्च हल् तं तमवधिं प्रति अन्त्यो भवति M. Bh. on I.3.3.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अवधि eine best. übernatürliche Erkenntnis bei den Jaina, Sarvad. 32, 5. 10
Weber, Bhag. 2, 208
Dharmaśarm. 5, 33.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khung bu
१) अवधि २) कूप ३) गर्त ४) गुहा ५) बिल ६) रन्ध्र
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पाटकस्तु तदर्धे स्यादाघाटस्तु घटोऽवधिः
अन्तोऽवसानं सीमा मर्यादापि सीमनि ९६२
-wordlist-
पाटक (पुं), आघाट (पुं), घट (पुं), अवधि (पुं), अन्त (पुं), अवसान (क्ली), सीमा (स्त्री), मर्यादा (स्त्री), सीमन् (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अवधि
अवधि, मर्यादा, आघाट, सीमन्, सीमा
अवधिर्मर्यादा स्यादाघाटः सीम सीमा २५९
verse 2.1.1.259
page 0032
अवधि
अवधि, अवट
पत्न्यामपि द्वितीया दर्भेऽपि पवित्रमवधिरवटेऽपि
verse 5.1.1.802
page 0092
सन्धा
सन्धा, अवधि
गर्जन्मेघेऽपि पर्जन्यः सन्धा स्यादवधावपि ८१८
verse 5.1.1.818
page 0094
नाममाला
Sanskrit
सीम, उपकण्ठ, तीर, पार, रोधस्, अवधि, तट
सीमोपकण्ठं तीरञ्च पारं रोधोऽवधिस्तटम् २६
verse 0.1.1.26
page 0013
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवधिः,
पुं,
(अव + धा + कि ।) अवधानं सीमा ।कालः (“अथ चेदवधिः प्रतीक्ष्यते” इति भा-रविः ।) विलं इति विश्वमेदिन्यौ
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अवधि
पु०
अव + धा--कि सीमायां, काले “सर्वे निदा-घाबधिना विमृष्टाः” रघुः “निदाघावधिना निदाघ-ककालेन” मल्लि० चिताभिनिवेशे अपादानेकि अपादाने “मेषान्तरेक्रियापेक्षमवधित्वं पृथक्तयोः” भर्त्तृ० आधारे कि विले गर्त्ते सीमाच द्विविधा पूर्व्वा परा तत्र “प्रवाहमवधिं कृत्वायावड्वस्तवतुष्टयमित्यादौ” पूर्व्वा “सञ्चारोरतिमन्दिरा-वधीत्यादौ परा” प्रकारान्तरेण सा त्रिविधा कालकृतादेशकृता बुद्धिकल्पिता पूर्व्वोक्ते दैशिकी ग्रासा-वधि विमीक्षान्तमित्यादौ” पूर्व्वा “ग्रासकालं समा-रभ्य जपेन्मोक्षावधि प्रिये” इत्यादौ परा कालिकी “सखी-कर्ण्णावधि व्याहतमित्यादौ बुद्धिकल्पिता” अवधित्वञ्चस्वाभिधेयापेक्षया विभागाश्रयत्वम् तच्च पञ्चम्याऽपिबोध्यते नद्यावनमित्यादौ वनस्य नद्यपेक्षविभागाश्रयत्वात्तथात्वम् एवं मासात् पूर्व्वं घट इत्यादौ मासतो-विभागाश्रयत्वात् घटादेस्तवधिकत्वम् तत्र अयमस्मात्पूर्व्वकालवर्त्ती इत्यादौ कालिकम् अयमस्मात् पर्व्वदेश-वर्त्तीत्यादौ दैशिकं “माथुराः पाटलिपुत्रेभ्य आद्यतराइत्यादौ बुद्धिकल्पितम् “स्वाभिधेयापेक्षोऽवधिनियमोव्यव-स्थेति सि० कौ० “सञ्चारोरतिमन्दिरावधि सखीकर्ण्णावधिव्याहृतं हास्यञ्चाधरपल्लवावधि महामानोऽपि मौनावधि ।चेतः कान्तसमीहितावधि पदन्यासावधि प्रेक्षितंसर्व्वंसावधिनावधिर्मृगदृशां प्रेम्णः परं केवलमित्यादौ” दैशिकं बुद्धि-कल्पिञ्चावधित्वम् “स्मरशापावधिदां सरस्वतीम्” कुमा०इत्यत्र कालिकं “जनपदतदवध्योः” पा० इत्यत्र दैशिकम्
Capeller
German
अवधि॑
m.
Grenze, Bestimmungspunkt,
Termin.
°धीकर् eine Grenze machen,
einen Termin bestimmen.
Burnouf
French
अवधि अवधि
m.
(धा) borne, limite.
Terme, fin
extrémité.
Période de temps déterminée.
Convention, contrat.
Cf. अवधान।
Stchoupak
French
अव-धि-
m.
limite, terme, conclusion
période, temps
-ई ifc.
jusqu'à
-एस् (gén. ) jusqu'à, autant que
-क- a. qui a lieu
après.