| YouTube Channel

अवतॄ (avatRR)

 
Apte 1890
English
अवतॄ {c1c} P. 1 To descend, alight, come down
रथादवततार च R. 1. 54, 13. 68
वसन् ददर्शावतरंतमंबरात् Śi. 1. 1
यमुनातटमवतीर्णः Pt. 1
मेघपदवीमवतीर्णौ स्वः Ś. 7
कदैतदंवतरिष्यति चक्रंमस्तकात् Pt. 5
(fig. also)
इति मतिरेव न बोंधपदवीमवतरति K. 289 fails to see
वागेव मे नाभिधेयविषयमवतरति त्रपया 151 I cannot speak for very shame
2 To flow or run into, discharge contents, join (as a river)
सागरं वर्जयित्वा कुत्र वा महानद्यवतरति Ś. 3
see अवतीर्ण also.
3 To enter, to enter into, to come to
M. 1. 22
Śi. 9. 32
त्वदीयं देशमवतीर्य M. 5.
4 To begin, commence
अवतरतु भवान् Dk. 152
तत्प्रेयसीमाहूय संगीतकमवतरामि Dhūrt. 1.
5 To present oneself, appear forth, come
प्रसभमवततार चित्तजन्मा Ki. 10. 17.
6 To descend (as a deity) into the world in the form of a mortal
शापावतीर्ण Ks. 2. 21
मुनिकन्या च सा शापात्तस्यां जाताववातरत् 2. 31. Rāj. T. 1. 130
5. 66
विष्णुरेवावतीर्णोसौ Mārk. P.
7 To get over, subdue, conquer
अवतीर्णोस्मि यद्रोगमतिदुस्तरं Ks. 21. 194
अव तस्य बलं तिर Rv. 10. 133. 5.
Caus. 1 To cause to descend, bring or fetch down
मार्गे कथंचिदवतार्य Mu. 3. 9
रथात्, वृक्षात्, शूलाग्रात् &c.
2 To take down, put or set down
अवतारय सलिलसमीपं K. 38
मात्रां कक्षांतरादवतार्य Pt. 1
स्वभुजादवतारिता R. 1. 34
अवतार्यतां रथः V. 1.
3 To take off, remove, withdraw, put aside
स्वगात्रादवतार्य भूषणानि Mu. 2, 5
अथांगराजादवतार्य चक्षुः R. 6. 30, अथोरुदेशादवतार्य पादं Ku. 3. 11, Śi. 9. 36.
4 To bring downwards.
5 To bend down.
6 To introduce, set a-going, make current, begin
तेन विद्यावतारिता Rāj. T. 4. 485
तत्र तया सत्रेऽवतारिते 2. 58.
Monier Williams Cologne
English
अव-√ तॄ
cl.
 1.
P.
 -तरति (perf. -ततार, 3.
pl.
 -तेरुः
Inf.
 -तरितुम् [e.g.
Hariv.
 3511] or -तर्तुम् [e.g.
MBh.
 i, 2509
R.
 vii, 30, 12]
ind.
p.
 -तीर्य)
to descend into (loc. or
acc.
 ), alight from, alight (abl. ),
VS.
to descend (as a deity) in becoming incarnate,
MBh.
to betake one's self to (acc. ), arrive at,
MBh.
to make one's appearance, arrive,
Sarvad.
to be in the right place, to fit,
TPrāt.
to undertake:
Ved.
cl.
 6.
P.
 (Imper. 2. sg. -तिर
impf.
 -अ॑तिरत्, 2. sg. -अ॑तिरस्, 2.
du.
 -अतिरतम्
aor.
 2. sg. -तारीस्)
to overcome, overpower,
RV.
AV.
 :
Ved.
cl.
 4. (p.
fem.
 -ती॑यती) to sink,
AV.
 xix, 9, 8 :
Caus.
 -तारयति (ind.
p.
 -तार्य) to make or let one descend, bring or fetch down (acc. or
loc.
 ) from (abl. ),
MBh.
&c.
to take down, take off, remove, turn away from (abl.
Ragh.
 vi, 30), ib.
‘to set a-going, render current’, see अव-तारित below
to descend (?),
AV.
 vii, 107, 1.
Monier Williams 1872
English
अवतॄ अव-तॄ, cl. 1. P. -तरति, -तरितुम् or
-रीतुम्, to descend (especially as a deity in becoming
incarnate)
to alight
to betake one's self to
to
make one's appearance
to undertake, overcome:
Caus. -तारयति, -यितुम्, to make or let one descend,
to bring or fetch down
to pour down, take down,
take off, remove
to bring down towards
to intro-
duce, set a-going, render current
to descend (?).
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अव + तॄ = अवतरति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿ
प्रयोगाः - > "अथोरुदेशादवतार्य पादमाक्रान्तिसम्भावितपादपीठम्"
उल्लेखाः - > कुमा०३-११
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सम्भू, अवतॄ
verb
देवतायाः जीवरूपेण पृथिव्याम् आविर्भवनानुकूलः व्यापारः।
"यदा यदा पृथिव्यां पापं वर्धते तदा तदा भगवान् सम्भवति।"
Synonyms:
 मज्ज्, संनिमज्ज्, उपमज्ज्, निर्मज्ज्, द्रुड्, हुड्, न्यञ्च्, प्रम्लुच्, अवसद्, अभिव्ली, व्यवव्ली, अवतॄ, अवभृ, अवव्यध्
verb
जले अथवा कस्मिन् अपि द्रवपदार्थे संसीदनात्मकः व्यापारः।
"चक्रवातात् बृहन्नौका अमज्जत्।"
Stchoupak
French
अव-तॄ-
descendre, se laisser aller en bas
s'incarner
arriver
avoir
lieu
caus. faire descendre
amener
éloigner, enlever, déposer
°तीर्ण- franchi
fini
qui a franchi
survenu (sur terre).