| YouTube Channel

अवट (avaTa)

 
शब्दसागरः
English
अवट
m.
 (-टः)
1. A hole, a vacuity.
2. A hole in the ground, a chasm, a
pit.
3. Any depressed part of the body, a cavity, a fosse, a sinus.
4. A well.
5. A juggler.
E.
 अव to preserve, अटन्
aff.
Capeller Eng
English
अवट॑
m.
 hole, pit
a.
 °य्य॑ being in a pit.
Yates
English
अवट (टः) 1.
m.
 A hole
a well.
Wilson
English
अवट
m.
 (-टः)
1 A hole, a vacuity.
2 A hole in the ground, a chasm, a pit.
3 Any depressed part of the body, a cavity, a fosse, a sinus.
4 A well.
5 A juggler.
E.
 अव to preserve, अटन्
aff.
Apte
English
अवट [avaṭa],
a.
 [अव-अटन्] Produced in a hole.
टः A hole, cavity.
A pit
क्रौञ्चावटे
Rām.*
 6.17.6
अवटे चापि मे राम प्रक्षिपेमं कलेवरम्
अवटे ये निधीयन्ते Rām. विपाटयन्निव जगद् दंष्ट्राट्टालघटावटैः Bm. 1.762.
A well.
Any low or depressed part of the body, sinus
अवटश्चैवमेतानि स्थानान्यत्र शरीरके
Y.*
 3.98.
A juggler.
Drunk
the commentary of Mahendra on Hemachandra's Anekārthasaṁgraha प्रमत्ते$पि मङ्खः यथा अवटातङ्कसंकेतनिकेतनसमाश्रयाम्Comp. -कच्छपः a tortoise in a hole
(fig. ) one who has had no experience, who has seen nothing of the world. -निरोधनः
N.
 of a particular hell.
Apte 1890
English
अवट a. [अव-अटन्] Produced in a hole.
टः 1 A hole, cavity.
2 A pit
अवटे चापि मे राम प्रक्षिपेमं कलेवरं
अवटे ये निधीयंते Rām.
3 A well.
4 Any low or depressed part of the body, sinus
अवटश्चैवमेतानि स्थानान्यत्र शरीरके Y. 3. 98.
5 A juggler.
Comp.
कच्छपः a tortoise in a hole
(fig.) one who has had no experience, who has seen nothing of the world.
निरोधनः N. of a particular hell.
Monier Williams Cologne
English
अवट॑
m.
 a hole, vacuity in the ground,
SV.
VS.
&c.
a hole in a tooth,
VarBṛS.
any depressed part of the body, a sinus,
Yājñ.
 iii, 98
a juggler,
L.
N.
 of a man, (g. गर्गादि, q.v.)
Monier Williams 1872
English
अवट अवट, अस्, m. (fr. 2. अव, q. v.), a hole,
a vacuity
a hole in the ground, a chasm, a pit
any
depressed part of the body, a cavity, a fosse, a sinus
a well
a juggler
N. of a man.
—अवट-कच्छप,
अस्, m. a tortoise in a hole (said of an inexperienced
man, who has seen nothing of the world).
—अवट-
विरोधन, अम्, n. a particular hell.
Macdonell
English
अवट ava-ṭá,
m.
 pit
cavity.
Benfey
English
अवट अवट,
m.
 A pit, Rām. 3, 8, 19.
Apte Hindi
Hindi
अवटः
पुं*
 - अव+अटन्
"विवर, गुफा"
अवटः
पुं*
 - अव+अटन्
गर्त
अवटः
पुं*
 - अव+अटन्
कुआं
अवटः
पुं*
 - अव+अटन्
"शरीर का कोई दबा हुआ या नीचा भाग, नाड़ीव्रण"
अवटः
पुं*
 - अव+अटन्
बाजीगर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ತ /ಹಳ್ಳ /ಗುಂಡಿ
निष्पत्तिः - > अव (रक्षणादौ) - "अटन्" (उ० ४-८१)
प्रयोगाः - > "रक्षसां गत्वसत्वानामेष धर्मः सनातनः । अवटे ये निधीयन्ते तेषां लोकाः सनातनाः ॥"
उल्लेखाः - > रामा०
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಲ /ಗುಹೆ
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೂಪ /ಬಾವಿ
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶರೀರದ ತಗ್ಗಾದ ಜಾಗ /ಕಕ್ಷ /ಕಂಠಮೂಲ ಮುಂತಾದುದು
प्रयोगाः - > "अवटश्चैवमेतानि स्थानान्यत्र शरीरके"
उल्लेखाः - > याज्ञ० ३-९८
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ /ಗಾರುಡಿಗಾರ
विस्तारः - > "अवटः कूपखिलयोर्गर्ते कुहकजीविनि" - हेम० ।
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಕ್ಕಿಯ ಮರಿ
विस्तारः - > "पक्षिपोतस्तु चिल्लाकश्चम्पुकः पीलुकावटौ" - वैज० ।
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ೨೪ ಅಂಗುಲಗಳು
विस्तारः - > "किष्कुः स्यादवटो हस्तः चतुर्विंशतिरङ्गुलाः" - वैज० ।
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯಸ /ಕಾಗೆ
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ
अवट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇವಿನ ಮರ
अवट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಜನ
विस्तारः - > "काके निम्बे च लशुने गर्ते कूपे खलेऽवटः" - त्रिकाण्ड० ।
अवट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷೀಣವಾದ /ದುರ್ಬಲವಾದ
विस्तारः - > "अवटः स्यात्खिले गर्ते कूपे कुहकजीविनि" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
avawa {% m. %} 1. A hole
2. a pit, अवटे चापि मे राम प्रक्षिपेदं कलेवरम् Ram.
3. a well
4. any low or depressed part of the body, Yaj.iii.98
5. a juggler.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
अवट
पु
अवट, कूप, गर्त
अवटाख्यः कूपगर्तौ निमित्ते हेतुलक्षणे ॥ ३१ ॥
verse 3.1.1.31
page 0015
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dkrisg pa
१) अवट २) आकुल ३) गहन
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पाशस्तु बन्धनग्रन्थिरवपातावटौ समौ ॥ ९३१ ॥
-wordlist-
पाश (पुं), बन्धनग्रन्थि (पुं), अवपात (पुं), अवट (पुं)
--source--
गर्तश्वभ्रावटागाधदरास्तु विवरे भुवः ॥ १३६४ ॥
-wordlist-
गर्त (पुंस्त्री), श्वभ्र (क्ली), अवट (पुं), अगाध (पुं), दर (त्रि), भूविवर (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अवपात
अवपात, अवट
उन्माथः कूटयन्त्रं स्यादवपातोऽवटः स्मृतः ।
verse 4.1.1.782
page 0089
अवधि
अवधि, अवट
पत्न्यामपि द्वितीया दर्भेऽपि पवित्रमवधिरवटेऽपि ।
verse 5.1.1.802
page 0092
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवटः,
पुं,
 (अव + अटन् ।) खिलं । गत्तः । कूपः ।(“रक्षसां गतसत्त्वानामेष धर्म्मः सनातनः ।अवटे ये निधीयन्ते तेषां लोकाः सनातनाः” ॥
इति रामायणे ।) कुहकजीवो । इति विश्व-मेदिन्यौ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अवट
पु०
 अव--अटन् । १ गर्त्ते, २ कूपे, । “रक्षसां गतसत्त्वानामेषधर्म्मः सनातनः । अवटे ये निधीयन्ते” रामा० । “भूतौ-दनो निवेद्यश्च स्कन्धापस्मारिणोऽवटे” सुश्रु० “अवटेष्वव-नयति” शत० ब्रा० । ३ देहस्थ निम्नस्थाने कण्ठमूलादौच “अवटश्चैवमेतानि स्थानान्यत्र शरीरके” या० स्मृ०“शरीरेयःअवटःकश्चिन्निम्नोदेशः कण्ठमूलकक्षादि” मिता०४ ऐन्द्रजालिकजीविकावति च गर्गा० यञ् आवट्यः । अव-टभवे
त्रि०
 ।
Capeller
German
अवट॑
m.
 Grube.
Burnouf
French
अवट अवट
m.
 et अवटि
m.
 trou, excavation.
Puits.
Jongleur. -- Cf. अवटु।
Stchoupak
French
अवट-
m.
 trou, fosse.
°निरोधन-
m.
n.
 d'un enfer.
अवटोदा-
f.
n.
 d'un fleuve.