| YouTube Channel

अवगोरणं (avagoraNaM)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवगोरणं,
क्ली,
(अव + गुर उद्यमे + ल्युट् ।)ताडनार्थदण्डादीनामुद्यम इति ब्राह्मणं
मा-रिवार निमित्ते ठेङ्गा उठान इति भाषा यथाप्रायश्चित्तविवेके “दण्डनिपातप्रायश्चित्तेनैव गु-रुणा तन्नान्तरीयकावगोरणप्रायश्चित्तमपि सम्प-द्यतैत्युक्तं ननु दण्डनिपातप्रायश्चित्तात् तदन्तः-पातिनोऽवगोरणप्रायश्चित्तस्य कथं सिद्धिः ।तथाहि मनुः ।अवगूर्य्य चरेत् कृच्छ्रमतिकृच्छ्रं निपातने अव-गूर्य्य ब्राह्मणताडनार्थं दण्डमुद्यम्य शतयातना-जनकं यत् पापमुत्पादितं तत्क्षयकामः कृच्छ्र-प्राजापत्यव्रतं चरेत् तदुक्तं संयुधिकरणे शंयोःप्रजापतेः प्रार्थनया देवैर्ब्राह्मणावगोरणफलत्वेनशतयातनाभिहिता तथा श्रुतिः शंयुःप्रजापतिः प्रजाविनेता प्रजाहिते रतश्च देवानांहविर्वहन् आशिषोऽयाचत देवास्त्ववगोरणेशतयातनास्त्वित्याशिषोऽददतेति शास्त्रदीपि-कादौ दर्शपौर्णमासप्रकरणे देवा वै शंयुं वार्ह-स्पत्यमब्रुवन् हव्यं नो बहेति किं मे प्रजाया इतितेऽब्रुवन् यो ब्राह्मणायावगुरेत्तं शतेन यातयेत्यो निहन्यात् तं सहस्रेण यो लोहितमकरोत्यावतः पांशून् व्यनक्ति तावतः परिवत्सरान् सस्वर्गात्प्रच्यवेत तस्मात् ब्राह्मणान् नावगुरेत् नहन्यात् लोहितं कुर्य्यात् इति” इतिहासा-त्मकं ब्राह्मणञ्च इति प्रायश्चित्ततत्त्वं