| YouTube Channel

अवकृष्ट (avakRSTa)

 
शब्दसागरः
English
अवकृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1. Expelled, turned out.
2. Removed, sent away,
drawn aside.
3. Extracted.
4. Pulled.
5. Inferior, low.
6. Degraded,
outcaste.
m.
(-ष्टः) A servant who performs the lowest office, a
sweeper, a waterman, &c.
E.
अव out of, and कृष्ट drawn.
Capeller Eng
English
अवकृष्ट
a.
drawn down, being below or under (—°)
remote, inferior, low.
Yates
English
अव-कृष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
a. Expelled.
Spoken Sanskrit
English
अवकृष्ट avakRSTa
adj.
being at some distance
अवकृष्ट avakRSTa
adj.
inferior
अवकृष्ट avakRSTa
adj.
dragged down
अवकृष्ट avakRSTa
adj.
low
अवकृष्ट avakRSTa
adj.
being underneath anything
अवकृष्ट avakRSTa
adj.
outcast
अवकृष्ट avakRSTa
adj.
removed
Wilson
English
अवकृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1 Expelled, turned out.
2 Removed, sent away, drawn aside.
3 Extracted.
4 Pulled.
5 Inferior, low.
6 Degraded, outcaste.
m.
(-ष्टः) A servant who performs the lowest office,
a sweeper, a waterman, &c.
E.
अव out of, and कृष्ट drawn.
Apte
English
अवकृष्ट [avakṛṣṭa], p. p.
Drawn away or down, pulled down.
Removed.
Expelled, turned out or away.
Inferior, low, degraded, outcast (opp. उत्कृष्ट or प्रकृष्ट)
पादावकृष्टो राजन्ये तथाधर्मो विधीयते
Mb.
* 12.35.32. ˚जातिः Ns.8.177
प्रतिकर्तुं प्रकृष्टस्य नावकृष्टेन युज्यते Rām. -ष्टः A servant who performs the lowest menial duties (such as sweeping
&c.
). (संमार्जनशोधनविनियुक्त)
पणो देयो$- वकृष्टस्य षडुत्कृष्टस्य वेतनम्
Ms.*
7.1.126.
Apte 1890
English
अवकृष्ट p. p. 1 Drawn away or down, pulled down.
2 Removed.
3 Expelled, turned out or away.
4 Inferior, low, degraded, outcast (opp. उत्कृष्ट or प्रकृष्ट)
°जातिः Ms. 8. 177
प्रतिकर्तुं प्रकृष्टस्य नावकृष्टेन युज्यते Rām.
ष्टः A servant who performs the lowest menial duties (such as sweeping &c.) ( संमार्जनशोधनविनियुक्त)
पणो देयोऽवकृष्टस्य षडुत्कृष्टस्य वेतनं Ms. 7. 126.
Monier Williams Cologne
English
अव-कृष्ट
mfn.
dragged down, being underneath anything (in comp. ),
Suśr.
‘removed’, being at some distance,
KātyŚr.
(also
compar.
अवकृष्ट-तर
mfn.
‘farther off from’ [abl. ] Comm. on
APrāt.
)
inferior, low, outcast,
Mn.
vii, 126 & viii, 177
Yājñ.
iii, 262,
&c.
Monier Williams 1872
English
अव-कृष्ट, अस्, आ, अम्, drawn away or down,
sent away, removed, dropped
expelled, turned out
dragged down
being below
inferior, low
degraded,
outcast
(अस्), m. a servent who performs the lowest
office, a sweeper, a waterman, &c.
Apte Hindi
Hindi
अवकृष्ट
भू* क* कृ* - अव+कृष्+क्त
खींचकर नीचे किया हुआ
अवकृष्ट
भू* क* कृ* - -
दूर हटाया हुआ
अवकृष्ट
भू* क* कृ* - -
"निष्कासित, बाहर निकाला हुआ"
अवकृष्ट
भू* क* कृ* - -
"घटिया, नीच , पतित, बहिष्कृत"
अवकृष्टः
भू* क* कृ* - -
वह नौकर जो झाडू-बुहारु आदि का काम करता है
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अवकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿಕೃಷ್ಟವಾದ /ಹೀನವಾನ /ಕೆಳದರ್ಜೆಯ
निष्पत्तिः - > अव + कृष (विलेखने) - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "प्रतिकर्तुं प्रकृष्टस्य नावकृष्टेन युज्यते"
उल्लेखाः - > रामा०
अवकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ /ಹೊರಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "एकाकिनापि हि मया रसभावकृष्टनिस्त्रिंशदीधितिसटाभरभासुरेण"
उल्लेखाः - > नागा०
अवकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊರಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಅಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ
अवकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟ /ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
अवकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೂಲಿಗಾರ /ಜೀತಗಾರ /ಗುಡಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವನು
प्रयोगाः - > "पणौ देयोऽवक्र्ष्टस्य षडुत्कृष्टस्य वेतनम् षाण्मासिकस्तथाच्छादो धान्यद्रोणस्तु मासिकः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ७-१२६
L R Vaidya
English
avakfzwa {% (I) a. (f. ष्टा) %} 1. Expelled, turned out
2. removed
3. pulled
4. degraded, out-caste.
avakfzwa {% (II) m. %} A low servant, पणौ देयोऽवकृष्टस्य M.vii.126. (Medhātithi explains अवकृष्ट by संमार्जनशोध्नविनियुक्त).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अवकृष्ट, बहिष्कृत, दूरीकृत, निष्कासित, निःसारित
adjective
यद् दूरे क्रियते।
"अवकृष्टानां मनुष्याणाम् इयं संस्था अस्ति।"
Synonyms:
अवकृष्ट
adjective
अधोभागे आनीतम्।
"प्रक्षालनस्य अनन्तरम् अवकृष्टानि वस्तूनि यथास्थाने स्थापितानि।"
Synonyms:
निष्कासित, बहिष्कृत, अवकृष्ट
adjective
यस्य निष्कासनं कृतम्।
"निष्कासितानां जनानां पुनर्वसनस्य समस्यायाः समाधानम् इदानीं पर्यन्तं लब्धम्।"
Synonyms:
अपाकृत, अपसारित, अवकृष्ट, मृजित
adjective
यद् दूरीकृतम्।
"अपाकृतं भोजनम् उत्थाप्य सा अन्ते अगच्छत्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रतिक्षिप्तोऽधिक्षिप्तोऽवकृष्टनिष्कासितौ समौ
-wordlist-
प्रतिक्षिप्त (पुं), अधिक्षिप्त (पुं), अवकृष्ट (पुं), निष्कासित (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अवकृष्टः, त्रि, (अव + कृष् + क्त ।) वहिष्कृतः ।दूरीकृतः तत्पर्य्यायः निष्काशितः इत्य-मरः
निःसारितः इति जटाधरः
निर्ग-मितः इति शब्दरत्नावली
(वहिष्कारितः ।निर्गलितः आकृष्टः ।“एकाकिनापि हि मया रमसावकृष्ट-निस्त्रिंशदीधितिसटाभरभासुरेण” ।इति नागानन्दे नीचः निकृष्टः ।“प्रतिकर्त्तुं प्रकृष्टस्य नावकृष्टेन युज्यते” ।इति रामायणे हीनजातीयः
नीचजातीयः ।अपकृष्टवर्णः ।“चान्द्रायणं चरेत् सर्व्वानवकृष्टान् निहन्य तु” ।इति याज्ञवल्क्यः गृहादिसम्मार्ज्जकोदकवा-हादिः कर्म्मकरः ।“पाणौ देयोऽवकृष्टस्य षडुत्कृष्टस्य वेतनम् ।षाण्मासिकस्तथाच्छादो धान्यद्रोणस्तु मासिकः”
इति मनुः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अवकृष्ट
त्रि०
अव + कृष--क्त दूरोकृते अपसारिते, वहिष्-कारिते अवकृष्टं गृहावकरादेरवकर्षणमस्त्यस्य अर्श०अच् गृहावकरमार्जके दासभेदे
पु०
“पणोदेयोऽवकृष्टस्यषडुत्कृष्टस्य वेतनम् षाण्मासिकस्तथाच्छादो धान्यद्रोणस्तु मासिकः” मनुः “अवकृष्टस्य गृहादिसंमार्जको-दकादिवाहादेः कर्म्मकरस्य कुल्लू”
Burnouf
French
अवकृष्ट अवकृष्ट pp. d'अवकर्षामि।