अवकीर्णिन् (avakIrNin)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अवकीर्णिन् mfn.
   (-र्णी-र्णिनी-र्णि) Violating a vow or engagement to be
chaste,  abstemious,  &c.
	 m.
  (-र्णी) The religious student who has com-
mitted an act of incontinency.
 E.
  अव before,  कॄ to scatter,  क्त the
part. past,  and इनि aff.
  

Capeller Eng

English

 अवकीर्णिन् a.
  = prec.
  act. 
 unchaste,  incontinent. 

Yates

English

 अव-कीर्णिन् (र्णी-र्णिनी-र्णि)
a. Vio-
later of a vow to be chaste.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 अवकीर्णिन्
mfn.
   (-र्णी-र्णिनी-र्णि) Violating a vow or engagement to be
chaste,  abstemious,  &c.
m.
  (-र्णी) The religious student who has committed an
act of incontinency.
E.
  अव before,  कॄ to scatter,  क्त the part. past,  and इनि aff.
  

Apte

English

अवकीर्णिन् [avakīrṇin],  a.
  [अवकीर्णमनेन इष्टा˚ इनि] Violating the vow or engagements of continence. m.
  (-र्णी) A religious student who has committed an act of incontinence (such as sexual intercourse) against his vow of celibacy
 अवकीर्णी भवेद् गत्वा ब्रह्मचारी तु योषितम् । गर्दभं पशुमालभ्य नैर्ऋतं स विशुध्यति ॥ Y.*
  3.28
 Ms.*
  3.155, 11. 118-9
 ˚व्रतम् penance for an act of incontinence.

Apte 1890

English

 अवकीर्णिन् a. [अवकीर्णमनेन इष्टा° इनि] Violating the vow or engagements of continence. 
m. (
र्णी) A religious student who has committed an act of incontinence (such as sexual intercourse) against his vow of celibacy
 अवकीर्णी भवेद्गत्वा ब्रह्मचारी तु योषितम् । गर्दभं पशुमालभ्य नैरृतं स विशुध्यति ॥ Y. 3. 280
 Ms. 3. 155,  11. 118-9
 °व्रतं penance for an act of incontinence. 

Monier Williams Cologne

English

 अव-कीर्णिन् mfn.
   (=  अ॑व-कीर्ण) who has violated his vow of chastity,  ĀśvŚr.
   &c.
  

Monier Williams 1872

English

 अव-कीर्णिन्,  ई,  इनी,  इ,  violating a vow or engage-
ment of chastity,  continence,  temperance,  &c.
 (ई), 
m. a religious student who has committed an act of
incontinency.
—अवकीर्णि-व्रत,  अम्,  n. penance for
an act of incontinency.

Macdonell

English

 अवकीर्णिन् ava-kīrṇin,  a.
  having broken 🞄his vow of chastity
 -keśá,  a.
  having pendent 🞄hair
 -koṭaka,  m.
  crane (ardea nivea).

Benfey

English

 अवकीर्णिन् अवकीर्णिन्,  i. e. अव-कीर्ण
+ इन् (vb. कॄ) adj.
 ,  f.
  नी,  A violator of
a vow to be chaste,  Man.  2,  187
 3,  155.

Apte Hindi

Hindi

अवकीर्णिन्
वि* - अवकीर्ण+इनि
"संयम का उल्लंघन करने वाला,  ब्रह्मचर्य व्रतको तोड़ देने वाला"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अवकीर्णिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವ್ರತಭಂಗಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > "इनिः"(५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > अवकीर्णं विक्षिप्तमनेब
प्रयोगाः - > "मारुतं पुरुहूतं च गुरुं पावकमेव च । चतुरो व्रतिनोऽभ्येति ब्राह्मं तेजोऽवकीर्णनः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ११-१२१

L R Vaidya

English

 avakIrRin {% m. %} A religious student who has committed an act of incontinency contrary to his vow. (अवकीर्णी भवेद्गत्वा ब्र्हमचारी तु योषितम् Yaj.iii.280).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अवकीर्णिन्
adjective
 
यस्य ब्रह्मचर्यं खण्डितम्।
 "अवकीर्णी ब्रह्मचारी आश्रमात् निष्कासितः।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
क्षतव्रतोऽवकीर्णी स्याद्व्रात्यः संस्कारवर्जितः ॥ ८५४ ॥
-wordlist-
 
क्षतव्रत (पुं),  अवकीर्णिन् (पुं),  व्रात्य (पुं),  संस्कारवर्जित (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अवकीर्णिन्
अवकीर्णिन्,  क्षतव्रत
व्रात्यः संस्कारहीनः स्यादवकीर्णी क्षतव्रतः ।
verse 2.1.1.404
page 0047

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अवकीर्ण्णिन् पु०
  अवकीर्णमनेन इष्टा० इनि । ध्वस्तव्रतेब्रह्मचारिणोयद्व्रतमुक्तं स्त्रीसङ्गमादिवर्जनं तस्य भ्रंसे-ऽवकीर्णता । “अवकीर्ण्णी तु कालेन गर्द्धभेन चतुष्पथे ।पाकयज्ञविधानेन नैरृतं निशि याजयेत्” अङ्गि० “कुशी-लवोऽवकार्ण्णी च वृषलीपतिरेव च” मनुः । अवकीर्णि-लक्षणञ्च--“कामतोरेतसः सेकं ब्रतस्थस्य द्विजन्मनः ।अतिक्रमं व्रतस्याहुर्धर्म्मज्ञा ब्रह्मवादिनः “अवकीर्ण्णी भवेद्-गत्वा ब्रह्मचारी तु योषितम् । गर्द्धभं षशुमालभ्य नैरृतं सविशुध्यति” या० स्मृ० स्त्रियं विनाऽपि रेतसः स्रावेब्रतलोपः “ब्रह्मचारी चेत् स्त्रियमुपेयात् अरण्येचतुष्पथे लौकिकेऽग्नौ रक्षोदैवतं गर्द्दभं पशुमालभेतनैरृतं वा चरुं निर्वपेत् तत्र जुहूयात् कामाय स्वाहाकामकामाय स्वाहा निरृत्यै स्वाहा रक्षोदेवताभ्यःस्वाहेति एतदेव रेतसः प्रयत्नोत्सर्गे” इति वसिष्ठोक्तेःतेन कामतोरेतस उत्सर्गेऽपि अवकीर्ण्णित्वम् । अकामतस्तुनावकार्णित्वं किन्तु प्रायश्चित्ताल्पत्वं यथोक्तं मनुना“स्वप्ने सिक्त्वा ब्रह्मचारी द्विजः शुक्रमकामतः । स्नात्वार्कमर्च्चयित्वा त्रिः पुनर्वानतृचं जपेत्” ।

Stchoupak

French

 अव-कीर्णिन्-
 m.
  qui a enfreint le vœu de chasteté.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.