| YouTube Channel

अल्पप्राणः (alpaprANaH)

 
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अल्पः प्राणः प्राणनक्रिया यस्मिन् १.वर्णभेदः, अल्पप्राणवायुव्यापारेण उच्चार्यः वर्णः। ‘अयुग्मा वर्गयमगा यणश्चाल्पासवः स्मृताः’ शिक्षा वर्गेषु प्रथमतृतीयपञ्चमवर्णाः यमगाः यवरलाश्च अल्पासवः। अल्पप्राणाः। २.अल्पप्राणवायुव्यापारोच्चार्यवर्दोच्चारणबाह्यप्रयत्न:। एकादशबाह्यप्रयत्नेषु विवारसंवारदिषु सप्तमः। ‘बाह्यप्रयत्नास्त्वेकादशधा - विवारः संवारः श्वासो नादो घोषोऽघोषोऽल्पप्राणो महाप्राण उदात्तोऽनुदात्तः स्वरितश्चेति’ सि०कौ०१२। (वि) अल्पः प्राणः प्राणहेतुकं बलम् अस्य ३.अल्पबलयुक्तः, दुर्बलः, क्षीणः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अल्पप्राणः
noun
सः वर्णः यस्य उच्चारणे महाप्राणस्य अपेक्षया न्यूनः प्राणः आवश्यकः अस्ति।
"व्याकरणे वर्णमालायाः प्रत्येकस्य वर्गस्य प्रथमः तृतीयः पञ्चमः तथा यवरल इत्येते वर्णाः अल्पप्राणाः सन्ति।"