| YouTube Channel

अलम्बुषः (alambuSaH)

 
Apte Hindi
Hindi
अलम्बुषः
पुं*
- अलं पुष्णाति इति - पुष् + पृषो* पस्य बः
"वमन, छर्दि "
अलम्बुषः
पुं*
- अलं पुष्णाति इति - पुष् + पृषो* पस्य बः
खुले हुए हाथ की हथेली
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अलं पुष्णाति अलम्+पुष्+ कः, पस्य बः। पृषो०। १.रावणस्य मन्त्री प्रहस्तः। २.घटोत्कचेन हतः राक्षसभेदः। ‘अलम्बुषं तथा युद्धे विचरन्तमभीतवत् हैडिम्बिः प्रययौ तूर्णम्’ ‘रिपुं निहत्याभिननन्द’ महाभा०७प०। ३.कौरवाणां सहायः राक्षसभेदः। ‘सात्यकिश्चापि सङ्क्रुद्धो राक्षसं क्रूरमाहवे अलम्बुषं शरैर्घोरैर्विव्याध बलिनां बली’ महाभा०। ४.वमनम्, छर्दनम् (स्त्री) अलम्बुषा ५.स्वर्गवाराङ्गनान्तरम्, अप्सरोभेदः। ‘अलम्बुषायामिक्ष्वाकोर्जातः कश्चिन्महीपतिः’ चम्पूरा०१.८९। ६.अन्याप्रवेशार्थं दत्ता जलरेखा ७.मुण्डीरी, लज्जालुलता (न) मुण्डीरीफलम् ‘अलम्बुषं पक्वमलम्बुषं यथा’ महाभा०७प०। ‘अलम्बुषः प्रहस्ते छर्दने राक्षसान्तरे अलम्बुषा तु मुण्डीर्यां स्वर्गवाराङ्गनान्तरे’ मेदिनी
(पुं) अलं पुष्णाति अलम्+पुष्+ कः, पस्य बः। पृषो०। १.रावणस्य मन्त्री प्रहस्तः। २.घटोत्कचेन हतः राक्षसभेदः। ‘अलम्बुषं तथा युद्धे विचरन्तमभीतवत् हैडिम्बिः प्रययौ तूर्णम्’ ‘रिपुं निहत्याभिननन्द’ महाभा०७प०। ३.कौरवाणां सहायः राक्षसभेदः। ‘सात्यकिश्चापि सङ्क्रुद्धो राक्षसं क्रूरमाहवे अलम्बुषं शरैर्घोरैर्विव्याध बलिनां बली’ महाभा०। ४.वमनम्, छर्दनम् (स्त्री) अलम्बुषा ५.स्वर्गवाराङ्गनान्तरम्, अप्सरोभेदः। ‘अलम्बुषायामिक्ष्वाकोर्जातः कश्चिन्महीपतिः’ चम्पूरा०१.८९। ६.अन्याप्रवेशार्थं दत्ता जलरेखा ७.मुण्डीरी, लज्जालुलता (न) मुण्डीरीफलम् ‘अलम्बुषं पक्वमलम्बुषं यथा’ महाभा०७प०। ‘अलम्बुषः प्रहस्ते छर्दने राक्षसान्तरे अलम्बुषा तु मुण्डीर्यां स्वर्गवाराङ्गनान्तरे’ मेदिनी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अलम्बुषः,
पुं,
(अलं पुष्णाति, पुष + क, पृषोदरा-दित्वात् पस्य बः ।) प्रहस्तः वमनं राक्षस-विशेषः
इति मेदिनी
(कुरुक्षेत्रयुद्धे कौरवाणांसहायः स्वनामख्यातो राक्षसः ।“सात्यकिश्चापि संक्रुद्धो राक्षसं क्रूरमाहवे ।अलम्बुषं शरैर्घोरैर्विव्याध बलिनां बली”
इति महाभारते ।)