अल (ala)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अल r. 1st. cl. also read अलं (अलति-ते) 1. To adorn. 
	 2. To be competent
or able.
	 3. To prevent.

 अल n.
  (-लं)
	 1. The sting in the tail of the scorpion. 
	 2. Yellow orpiment.
E.
  अल to adorn,  &c. and अच् aff.
  

Yates

English

 अल अलति ते 1.
a. To adorn
 be to
able or competent to prevent.

 अल (लं)
n.
  Sting in the tail of a
scorpion
 yellow orpiment.

Spoken Sanskrit

English

अल 	-	 ala 	-	 n.
  	-	  yellow orpiment
अल 	-	 ala 	-	 n.
  	-	  excellent
अल 	-	 ala 	-	 n.
  	-	  sting in the tail of a scorpion

 
   अल  ala  n.
   yellow orpiment  
   अल  ala  n.
   excellent   
   अल  ala  n.
   sting in the tail of a scorpion     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 अल r. 1st cl. also read अलं (अलति-ते)
To adorn. 
To be competent or able.
To prevent.

 अल
n.
  (-लं)
1 The sting in the tail of the scorpion. 
2 Yellow orpiment.
E.
  अल to adorn,  &c. and अच् aff.
  

Apte

English

अलम् [alam],  [अल्-अच्]

The sting in the tail of a scorpion. 

Yellow orpiment
 cf.
   आल.

अलम् [alam],  ind.
  [अल्-बाहु˚ अम्]

(a) Enough,  sufficient for,  adequate to (with dative or inf.
  )
 तस्यालमेषा क्षुधितस्य तृप्त्यै R.*
  2.39
 Ku.*
  6.82
 अन्यथा प्रातराशाय कुर्याम त्वामलं वयम् Bk.*
  8.98
 Śi.*
  2.4, 16, 11
 K.*
  133
 Bh.*
  3.22
 Ms.*
  11.76
 R.*
  2.39, 9.32
15.64
 Me.*
  6, 9. (b) A match for,  equal to (with dat.
 )
 दैत्येभ्यो हरिरलम् Sk.
 अलं मल्लो मल्लाय Mbh.

Able,  competent (with inf.
  )
 अलं भोक्तुम् Sk.
 वरेण शमितं लोकानलं दग्धुं हि तत्तपः Ku.*
  2.56
 V.*
  3.1
 with loc.
  also: त्रयाणामपि लोकाना- मलमस्मि निवारणे Rām. 

Away with,  enough of,  no need of,  no use of (having a prohibitive force),  with instr.
  or gerund
 अलमन्यथा गृहीत्वा M.*
  1.2
 अलमलं बहु विकत्थ्य M.*
  1
 आलप्यालमिदं बभ्रोर्यत्स दारानपाहरत् Śi.*
  2.4
 अलं महीपाल तव श्रमेण R.*
  2.34
 Ku.*
  5.82
 अलमियद्भिः कुसुमैः Ś.*
  4. so many flowers will do
 Śi.*
  1.75
 sometimes used,  though less correctly,  with the inf.
   in the same sense
 अलमात्मानं खेदयितुम् Ve.*
  2.3
 अलं सुप्तजनं प्रबोधयितुम् Mk.*
  3.

(a) Completely,  thoroughly
 अर्हस्येनं शम- यितुमलं वारिधारासहस्रैः Me.*
  55
 त्वमपि विततयज्ञः स्वर्गिणः प्रीणया$लम् Ś.*
  7.34
 R.*
  1.8
 K.*
  169
 Śi.*
  3.58
4. 39. (b) Greatly,  excessively,  to a high degree
 तुदन्ति अलम् K.*
  2
 यो गच्छत्यलं विद्विषतः प्रति Ak.
 Mv.*
  6.4
 इत्यलमन्वशान् मुनिर्माम् Ki.*
  13.13. again and again,  pressingly.

In vain. 

Surely,  verily.

In the sense of अस्ति and भूषण also. अलं भूषणपर्याप्तिशक्तिवारण- वाचके Nm.  Comp.
   -कर्मीण a.
  [अलं समर्थः कर्मणि ख] competent to do any act
 skilful,  clever. -कामता The state of complete satiation
 समिद्ध-शरणा$$दीप्ता देहे$लंकाम- तेश्वरा Bk.*
  1.7. -कुमारि a.
  [अलं कुमार्यै] sufficient to support a maiden (धनम्)
 P.
 I.2.44. -कृ,  -कार &c.
  see separately below. -गामिन् a.
  [अलं पर्याप्तं गच्छति,  णिनि] going after,  following in due or proper manner
 अनुग्वलं- गामी P.
 V.*
  2.15. -जीविक a.
  [अलं जीविकायै चतु.] sufficient for livelihood. -जुष् a.
  अलं जुष्यते कर्मणि बाहु˚ क] sufficient,  adequate to eating. -तम a.
  able,  sufficient,  having power. -तराम् ind.
 

Exceedingly
 मुहुर्गलद्भिस्तरलैरलं- तरामरोदि Ku.*
  15.28.

Very much better or easier
 इष्टं कर्तुमलंतराम् Śi.*
  2.16. -धन a.
  [अलं प्रभूतं धनमस्त्यस्य अच्] possessing sufficient wealth,  rich
 निरादिष्टधनश्चेत्तु प्रतिभूः स्यादलंधनः Ms.*
  8.162. -धूम a.
  [अलमत्यर्थो धूमः] thick smoke,  volume of smoke. -पशुः [अलं यज्ञे निरर्थः पशुः] a bad or useless animal (for sacrifice). (a.  ) able to keep cattle. -पुरुषीण a.
  [अलं समर्थं पुरुषाय
 स्वार्थे ख]

fit for a man,  becoming a man. 

sufficient for a man.  (-णः) a man who is chief of the opposite warriors in a battle. -बल a.
 

strong enough,  having sufficient power.

an epithet of Śiva. 

बुद्धिः sufficient sense.

false notion (मिथ्याबुद्धि). -भूष्णु a.
  [अलं सामर्थ्ये भू-ग्स्नु] able,  competent
 विनाप्यस्मदलंभूष्णुरिज्यायै तपसः सुतः Śi.*
  2.9.

Apte 1890

English

 अलं [अल्-अच्] 1 The sting in the tail of a scorpion. 
2 Yellow orpiment
 cf. आल. 

Monier Williams Cologne

English

 अल n.
  the sting in the tail of a scorpion (or a bee),  L.
  (cf.   अलि अन्द् अलिन्)

 (=  आल,  q.v.) yellow orpiment,  L.
 

 अलं (in comp.  for अ॑लम्).

Monier Williams 1872

English

 अल अल,  अम्,  n. (said to be fr. rt. अल्),  the
sting in the tail of a scorpion
 yellow orpiment. See आल।

Apte Hindi

Hindi

अलम्
अव्य* - अल् + अच्
बिच्छु का डंक जो उसकी पूछ में होता है

अलम्
अव्य* - अल् + अच्
पीली हरताल

अलम्
अव्य* - अल्+अम् बा*
"(क)पर्याप्त,  यथेष्ट,  काफी,  (ख)समकक्ष,  तुल्य "

अलम्
अव्य* - अल्+अम् बा*
"योग्य, सक्षम  "

अलम्
अव्य* - अल्+अम् बा*
"बस बहुत चुका,  कोई आवश्यकता नहीं,  कोई लाभ नहीं    "

अलम्
अव्य* - अल्+अम् बा*
"(क)पूर्ण रुप से,  पूरी तरह से,   (ख)बहुत,  अत्यधिक,  बहुत ही अधिक   "

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अल - भूषणपर्याप्तिवारणेषु (भ्वा० पर० सक० से०) अलति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಅಲಂಕರಿಸು /ಶೃಂಗರಿಸು
अल - भूषणपर्याप्तिवारणेषु (भ्वा० पर० सक० से०) अलति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಸಮರ್ಥನಾಗು
अल - भूषणपर्याप्तिवारणेषु (भ्वा० पर० सक० से०) अलति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ತಡೆಗಟ್ಟು /ನಿವಾರಿಸು

अल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೇಳಿನ ಕೊಮ್ಡಿಯ ಮುಳ್ಳು
अल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರಿತಾಳ /ಅರಿದಳ
विस्तारः - > "वृश्चिको द्रुण आल्यालिः अलं तत्पुच्छकण्टकः" - अभि० चि० ।

L R Vaidya

English

 ala {% n. %} A yellow pigment.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  अल्
मूलधातुः:
   अल
धात्वर्थः:
  भूषण-पर्याप्ति-वारणेषु
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  अलति-ते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

अलँ अल  वारण, पर्य्याप्ति, भूषणेषु 
- अस्यानुनासिकः स्वरितोऽकार इत्संज्ञक इतीच्छन्ति । अतोऽयमुभयपदी  यरलवान्तप्रकरणानुरोधेन अयमत्रोभयतोभाषाऽपि पठितः  ।तद्द्योतनायानुनासिक उच्चार्य्यते । अलति । अलते । क्वुन्- अलकम् । अलका । कुवेरनगरी इण्-अलिः । अली । ईकन्-अलीकम् ।। 516 ।।

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 *अल n. Auripigment in अलनीलिक,  von der Schwärze des A.,  S I 246,  12 (Ko.).

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वृश्चिको द्रुण आल्यालिरलं तत्पुच्छकण्टकः ॥ १२११ ॥
-wordlist-
 
वृश्चिक (पुंस्त्री),  द्रुण (पुं),  आलिन् (पुं),  आलि (पुं),  अल (क्ली),  वृश्चिकपुच्छकण्टक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अल
अल,  वृश्चिकलाङ्गूल
अलं वृश्चिकलाङ्गूलं द्रुत आलिश्च वृश्चिकः ॥ ६४५ ॥
verse 3.1.1.645
page 0073

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अल ञ वारणपर्य्याप्तिभूषासु (भ्वादिं-उभं-सकं ।)इति कविकल्पद्रुमः ॥
 ञ अलति अलते पापंगङ्गा निवारयतीत्यर्थः । पर्य्याप्तिः सामर्थ्यं ।“पर्य्याप्तन्तु यथेष्टं स्यात् तृप्ते शक्ते निवारणे” ।इति विश्वप्रकाशात् । अलति घोटको धावितुंसमर्थः स्यादित्यर्थः । अलति हारो जनं भूष-यति इत्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥

 अलं,  क्ली,
   (अल + अच् ।) वृश्चिकपुच्छकण्टकः ।इति हेमचन्द्रः । विछार हुल इति भाषा ।हरितालं । इति रत्नमाला अमरटीका च ॥

 अलं,  व्य,
   भूषणं । पर्य्याप्तिः । वारणं । निरर्थकं ।शक्तिः । इति मेदिनी ॥
 अत्यर्थं । यथा,  --“सर्वं मे विमलं वदामलमलं गोलं विजानासिचेत्” । इति लीलावती ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अल भूषणे,  वारणे,  भ्वा०
  उभ०
  सक०
  पर्य्याप्तौ अक०सेट् । अलति ते आलीत् आलिष्ट ।

 अल न०
  अल--अच् । १ वृश्चिकपुच्छस्थे कण्टकाकारे पदार्थे ।हेम० । २ हरिताले रत्नमा० ।

धातुवृत्तिः

Sanskrit

अलँ अल (अर्थः)  भूषण, पर्याप्ति, वारणेषु
जलति आल अलिता मा भवानालीत्  ( सूत्रम्) अतो ल्रान्तस्य (इति सूत्रम्) अकारसमीपरेफलकारान्ताद्धातोः परस्मैपदपरे सेटि सिच्यितो वृद्धिरिति वृद्धिः (अलिषति आलयति आकलिलत् अलित्वा अलितः अलकम् ) "संज्ञायाम्'' इति कुन् ( अलका ) टापि "प्रत्ययस्थात्कात्'' इति क्षिपकादित्वान्नभवति ( अलिः ) इञ्वपादिभ्यः'' (आली) कृदिकारत्वात् ङीष् ) (अलीकम् ) अलीकादयश्चेति कन् अत्र मैत्रेयोऽकारमनुनासिकस्वरितमिच्दतीत्याह तत्रालतइत्यादि 510

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“अल भूषणपर्याप्तिवारणेषु”@} 2 आलकः-लिका,  आलकः-लिका,  अलिलिषकः-षिका
   अलिता-त्री,  आलयिता-त्री,  अलिलिषिता-त्री
   अलन्-न्ती,  आलयन्-न्ती,  अलिलिषन्-न्ती
   अलिष्यन्-न्ती-ती,  आलयिष्यन्-न्ती-ती,  अलिलिषिष्यन्-न्ती-ती
   3 अलमानः आलयमानः,  अलिलिषमाणः
   अलिष्यमाणः,  आलयिष्यमाणः,  अलिलिषिष्यमाणः
   अल्-अलौ-अलः
   -- -- अलितः-तं-तवान्,  आलितं-तः,  अलिलिषितः-तवान्
   अलः,  आलः,  अलिलिषुः,  आलिलयिषुः
   अलितव्यम्,  आलयितव्यम्,  अलिलिषितव्यम्
   अलनीयम्,  आलनीयम्,  अलिलिषणीयम्
   आल्यम्,  आल्यम्,  अलिलिष्यम्
   ईषदलः-दुरलः-स्वलः
   -- -- 4 अल्यमानः,  आल्यमानः,  अलिलिष्यमाणः
   आलः,  आलः,  अलिलिषः,  5 आली-आलिः,  अ 6लकम्,  अ 7लका
   अलितुम्,  आलयितुम्,  अलिलिषितुम्
   8 अलितिः,  आलना,  अलिलिषा,  आलिलयिषा
   अलनम्,  आलनम्,  अलिलिषणम्
   अलित्वा,  आलयित्वा,  अलिलिषित्वा
   समल्य,  समाल्य,  समलिलिष्य
   आलम् २,  अलित्वा २,  आलम् २,  आलयित्वा २,  अलिलिषम् २
   अलिलिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (४६)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-५१५-सक। से। पर।)
 03 =>
  [[आ। अयं धातुः स्वरितेत्--इत्येके--इति सिद्धान्तकौमुदी। तदानीं शानजपीति विशेषः। मैत्रेयोऽप्येवमेव।]]
 04 =>
  [पृष्ठम्००४४+ २५]
 05 =>
  [[१। ‘इञ् वपादिभ्यः’ (वा। ३-३-१०८) इतीञ्। ‘कृदिकारादक्तिनः’ (ग। सू। ४-१-४५) इति ङीष्।]]
 06 =>
  [[२। ‘क्वुन् शिल्पिसंज्ञयोः’ (द। उणा-३-५।) इति क्वुन्।]]
 07 =>
  [[३। ‘क्षिपकादीनां च’ (वा। ७-३-४४) इति इत्वं न।]]
 08 =>
  [[४। ‘तितुत्रेष्वग्रहादीनां--’ (७-२-९। वा) इति पर्युदासात् इड् भवति।]]

Burnouf

French

 अल अल n.
  aiguillon de la queue du scorpion. 
		 Orpiment.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.