| YouTube Channel

अर्हन् (arhan)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
अर्ह् (अ꣡र्हँ꣡ पूजायाम् - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = अर्हणम्
अनीयर् = अर्हणीयः - अर्हणीया
ण्वुल् = अर्हकः - अर्हिका
तुमुँन् = अर्हितुम्
तव्य = अर्हितव्यः - अर्हितव्या
तृच् = अर्हिता - अर्हित्री
क्त्वा = अर्हित्वा
ल्यप् = प्रार्ह्य
क्तवतुँ = अर्हितवान् - अर्हितवती
क्त = अर्हितः - अर्हिता
शतृँ = अर्हन् - अर्हन्ती
अर्ह् (अ꣡र्हँ꣡ पूजायाम् - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = अर्हणम्
अनीयर् = अर्हणीयः - अर्हणीया
ण्वुल् = अर्हकः - अर्हिका
तुमुँन् = अर्हयितुम् / अर्हितुम्
तव्य = अर्हयितव्यः / अर्हितव्यः - अर्हयितव्या / अर्हितव्या
तृच् = अर्हयिता / अर्हिता - अर्हयित्री / अर्हित्री
क्त्वा = अर्हयित्वा / अर्हित्वा
ल्यप् = प्रार्ह्य
क्तवतुँ = अर्हितवान् - अर्हितवती
क्त = अर्हितः - अर्हिता
शतृँ = अर्हयन् / अर्हन् - अर्हयन्ती / अर्हन्ती
शानच् = अर्हयमाणः / अर्हमाणः - अर्हयमाणा / अर्हमाणा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 बुद्धः, सर्वज्ञः, सुगतः, धर्मराजः, तथागतः, समन्तभद्रः, भगवान्, मारजित्, लोकजित्, जिनः, षडभिज्ञः, दशबलः, अद्वयवादी, विनायकः, मुनीन्द्रः, श्रीघनः, शास्ता, मुनिः, धर्मः, त्रिकालज्ञः, धातुः, बोधिसत्त्वः, महाबोधिः, आर्यः, पञ्चज्ञानः, दशार्हः, दशभूमिगः, चतुस्त्रिंशतजातकज्ञः, दशपारमिताधरः, द्वादशाक्षः, त्रिकायः, संगुप्तः, दयकुर्चः, खजित्, विज्ञानमातृकः, महामैत्रः, धर्मचक्रः, महामुनिः, असमः, खसमः, मैत्री, बलः, गुणाकरः, अकनिष्ठः, त्रिशरणः, बुधः, वक्री, वागाशनिः, जितारिः, अर्हणः, अर्हन्, महासुखः, महाबलः, जटाधरः, ललितः
noun
बौद्धधर्मस्य प्रवर्तकः यं जनाः ईश्वरं मन्यन्ते।
"कुशीनगरम् इति बुद्धस्य परिनिर्वाणस्थलं इति ख्यातम्।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gog spyod
अर्हन्
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अर्हञ्जिनः पारगतस्त्रिकालवित्क्षीणाष्टकर्मा परमेष्ठ्यधीश्वरः ।
शंभुः स्वयंभूर्भगवाज्जगत्प्रभुस्तीर्थंकरस्तीर्थकरो जिनेश्वरः ॥ २४ ॥
स्याद्वाद्यभयदसार्वाः सर्वज्ञः सर्वदर्शिकेवलिनौ ।
देवाधिदेवबोधिदपुरुषोत्तमवीतरागाप्ताः ॥ २५ ॥
-wordlist-
अर्हन् (पुं), जिन (पुं), पारगत (पुं), त्रिकालवित् (पुं), क्षीणाष्टकर्मन् (पुं), परमेष्ठिन् (पुं), अधीश्वर (पुं), शम्भु (पुं), स्वयम्भू (पुं), भगवत् (पुं), जगत्प्रभु (पुं), तीर्थङ्कर (पुं), तीर्थकर (पुं), जिनेश्वर (पुं), स्याद्वादिन् (पुं), अभयद (पुं), सार्व (पुं), सर्वज्ञ (पुं), सर्वदर्शिन् (पुं), केवलिन् (पुं), देवाधिदेव (पुं), बोधिद (पुं), पुरुषोत्तम (पुं), वीतराग (पुं), आप्त (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
जिनेन्द्र
जिनेन्द्र, वीतराग, अर्हन्, केवलिन्, त्रिकालविद्
जिनेन्द्रो वीतरागोऽर्हन् केवली च त्रिकालवित् ।
verse 1.1.1.86
page 0011
नाममाला
Sanskrit
सर्वज्ञ, वीतराग, अर्हन्, केवलिन्, धर्मचक्रभृत्, तीर्थङ्कर, तीर्थकर, तीर्थकृत्, दिव्यवाक्पति
सर्वज्ञो वीतरागोऽर्हन् केवली धर्मचक्रभृत् ।
तीर्थङ्करस्तीर्थकरस्तीर्थकृद्दिव्यवाक्पतिः ॥ ११६ ॥
verse 0.1.1.116
page 0059
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अर्हन्, [त्]
पुं,
 (अर्हः प्रशंसायां शतृ ।) क्षपणकः ।बुद्धः । इति मेदिनी ॥
शेषस्य पर्य्यायः ।जिनः २ पारगतः ३ त्रिकालवित् ४ क्षीणाष्ट-कर्म्मा ५ परमेष्ठी ६ अधीश्वरः ७ शम्भुः८ स्वयम्भूः ९ भगवान् १० जगत्प्रभुः ११तीर्थङ्करः १२ तीर्थकरः १३ जिनेश्वरः १४वादी १५ अभयदः १६ सार्व्वः १७ सर्व्वज्ञः १८सर्व्वदर्शी १९ केवली २० देवाधिदेवः २१ बो-धदः २२ पुरुषोत्तमः २३ वीतरागाप्तः २४ ।इति हेमचन्द्रः ॥
अर्हन्, (त्) त्रि, (अर्ह + शतृ ।) पूज्यः । मान्यः ।इति मेदिनी ॥
स्तुतः । इति शब्दरत्नावली ॥
(“यदध्यासितमर्हद्भिस्तद्धि तीर्थं प्रचक्षते” ।इति कुमारसम्भवे ।“त्वमर्हतामग्रसरः स्मृतोऽसि नः” ।इति शाकुन्तले ।)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अर्ह पूजाजाम्”@} 2 ‘--पूजनेऽर्हति चार्हयेत्।’ 3 इति देवः।
अर्हकः-र्हिका, अर्हकः-र्हिका, 4 अर्जिहिषकः-षिका
अर्हिता-त्री, अर्हयिता-त्री, अर्जिहिषिता-त्री
अर्हन्-न्ती, अर्हयन्-न्ती, अर्जिहिषन्-न्ती
अर्हिष्यन्-न्ती-ती, अर्हयिष्यन्-न्ती-ती, अर्जिहिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अर्हयमाणः, अर्हयिष्यमाणः
5 अर्ट्-अर्ड्-अर्हौ-अर्हः
-- -- अर्हः, पूजा 6 र्हः-पूजार्हा, अर्हः, अर्जिहिषुः, अर्जिहयिषुः, 7 अर्हन्
8 अर्हितव्यम्, अर्हयितव्यम्
अर्जिहिषितव्यम्
9 अर्ह्णीयम्, अर्हणीयम्, अर्जिहिषणीयम्
अर्ह्यम्, अर्ह्यम्, अर्जिहिष्यम्
ईषदर्हः, दुरर्हः, स्वर्हः
-- अर्ह्यमाणः, अर्ह्यमाणः, अर्जिहिष्यमाणः
अर्हः, 10 अर्घः, अर्हः, अर्जिहिषः
अर्हितुम्, अर्हयितुम्, अर्जिहिषितुम्
अर्हा, अर्हणा, अर्जिहिषा, अर्जिहयिषा
अर्हणम्, अर्हणम्, अर्जिहिषणम्
अर्हित्वा, अर्हयित्वा, अर्जिहिषित्वा
समर्ह्य, समर्ह्य, समर्जिहिष्य
अर्हम् २, अर्हित्वा २, अर्हम् २, अर्हयित्वा २, अर्जिहिषम् २
अर्जिहिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४४)
02
=>
 (१-भ्वादिः-७४०-सक। से। पर।)
03
=>
 (१९७)
04
=>
 [[२। ‘नन्द्राः--’ (६-१-३) इति रेफस्य द्वित्वनिषेधे ‘कुहोश्चुः’ (७-४-६२) इति चुत्वम्।]]
05
=>
 [[३। ‘हो ढः’ (८-२-३१) इति ढत्वम्।]]
06
=>
 [[४। ‘अर्हः’ (३-२-१२) इत्यच् कर्मण्युपपदे। अदन्तत्वात् टाप्।]]
07
=>
 [[५। ‘अर्हः प्रशंसायाम्’ (३-२-१३३) इति प्रशंसायां शता। प्रशंसाया अन्यत्र ‘वध- मर्हति चोरः’ इति लडेव।]]
08
=>
 [पृष्ठम्००४२+ २६]
09
=>
 [[आ। ‘गोविन्दस्तुहिनांशुरम्यवदनः कंसं जगद्दोहिनं प्रोहिष्यञ्जगदर्हणीयमहिमा मोदेन निन्ये निशाम्’ धा। का। १-९२।]]
10
=>
 [[१। ‘न्यङ्क्वादीनां च’ (७-३-५३) इति कुत्वम्। ‘मूल्ये पूजाविधावर्घः--’ इत्यमरः]]