| YouTube Channel

अर्हणम् (arhaNam)

 
Apte
English
अर्हणम् [arhaṇam] णा [ṇā], णा [अर्ह्-भावे-ल्युट्]
Worship, adoration, honour, treating with respect or veneration
अर्हणामर्हते चक्रुर्मुनयो नयचक्षुषे
R.*
1.55
Śi.*
15.22
14.58
R.*
11.23
Ms.*
3.54.
A present of honour, requisites for worship
तभुपेयुस्तत्र तत्र पौरा अर्हणपाणयः
Bhāg.*
9.11.29.
A precious jewel
मलिनं यथार्हणमसंस्कृतम्
Bhāg.*
3.21.47.
Apte Hindi
Hindi
अर्हणम्
नपुं*
- अर्ह् + भावे ल्युट
"पूजा, आराधना, सम्मान, आदर तथा सम्मान के साथ व्यवहार करना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
आदरः, सत्कारः, सम्मानः, मानः, अर्चनम्, अर्हा, अर्हणम्, अर्चा, अभ्यर्चा, अभ्यर्चनम्, पूजा, नमस्कारः, सेवा, सम्भावना, आराधनम्, पुरस्कारः, श्लाघा
noun
सा उक्तिः आचारो वा येन कस्यचित् गौरवो भवति।
"मातुः पितुः आदरः करणीयः।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अर्ह पूजाजाम्”@} 2 ‘--पूजनेऽर्हति चार्हयेत्।’ 3 इति देवः।
अर्हकः-र्हिका, अर्हकः-र्हिका, 4 अर्जिहिषकः-षिका
अर्हिता-त्री, अर्हयिता-त्री, अर्जिहिषिता-त्री
अर्हन्-न्ती, अर्हयन्-न्ती, अर्जिहिषन्-न्ती
अर्हिष्यन्-न्ती-ती, अर्हयिष्यन्-न्ती-ती, अर्जिहिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अर्हयमाणः, अर्हयिष्यमाणः
5 अर्ट्-अर्ड्-अर्हौ-अर्हः
-- -- अर्हः, पूजा 6 र्हः-पूजार्हा, अर्हः, अर्जिहिषुः, अर्जिहयिषुः, 7 अर्हन्
8 अर्हितव्यम्, अर्हयितव्यम्
अर्जिहिषितव्यम्
9 अर्ह्णीयम्, अर्हणीयम्, अर्जिहिषणीयम्
अर्ह्यम्, अर्ह्यम्, अर्जिहिष्यम्
ईषदर्हः, दुरर्हः, स्वर्हः
-- अर्ह्यमाणः, अर्ह्यमाणः, अर्जिहिष्यमाणः
अर्हः, 10 अर्घः, अर्हः, अर्जिहिषः
अर्हितुम्, अर्हयितुम्, अर्जिहिषितुम्
अर्हा, अर्हणा, अर्जिहिषा, अर्जिहयिषा
अर्हणम्, अर्हणम्, अर्जिहिषणम्
अर्हित्वा, अर्हयित्वा, अर्जिहिषित्वा
समर्ह्य, समर्ह्य, समर्जिहिष्य
अर्हम् २, अर्हित्वा २, अर्हम् २, अर्हयित्वा २, अर्जिहिषम्
अर्जिहिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(४४)
02
=>
(१-भ्वादिः-७४०-सक। से। पर।)
03
=>
(१९७)
04
=>
[[२। ‘नन्द्राः--’ (६-१-३) इति रेफस्य द्वित्वनिषेधे ‘कुहोश्चुः’ (७-४-६२) इति चुत्वम्।]]
05
=>
[[३। ‘हो ढः’ (८-२-३१) इति ढत्वम्।]]
06
=>
[[४। ‘अर्हः’ (३-२-१२) इत्यच् कर्मण्युपपदे। अदन्तत्वात् टाप्।]]
07
=>
[[५। ‘अर्हः प्रशंसायाम्’ (३-२-१३३) इति प्रशंसायां शता। प्रशंसाया अन्यत्र ‘वध- मर्हति चोरः’ इति लडेव।]]
08
=>
[पृष्ठम्००४२+ २६]
09
=>
[[आ। ‘गोविन्दस्तुहिनांशुरम्यवदनः कंसं जगद्दोहिनं प्रोहिष्यञ्जगदर्हणीयमहिमा मोदेन निन्ये निशाम्’ धा। का। १-९२।]]
10
=>
[[१। ‘न्यङ्क्वादीनां च’ (७-३-५३) इति कुत्वम्। ‘मूल्ये पूजाविधावर्घः--’ इत्यमरः]]