अर्ह (arha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अर्ह r. 1st cl. (अर्हति)
	 1. To worship or honour.
	 2. To be fit or worthy:
in the first sense it is also. r. 10th cl. (अर्हयति.)

 अर्ह mfn.
   (-र्हः-र्हा-र्हं)
	 1. Proper,  fit,  becoming.
	 2. Deserving,  entitled to, 
worthy,  m.
  (-र्हः) INDRA.
	 f.
  (-र्हा) Worship.
 E.
  अर्ह to worship,  to be
fit,  अच् aff.
  

Capeller Eng

English

 अर्ह a.
  deserving,  worthy,  entitled to (acc.  or inf.
  )
 fit or
apt for (gen.   or —°).

Yates

English

 अर्ह अर्हति 1.
a. To be fit,  worthy, 
or proper.

 अर्ह (क) अर्हयति
r. To honor,  to
respect,  to worship.

 अर्ह (हः) 1.
m.
  Indra. (र्हा)
f.
  Wor-
ship.
a. Fit,  worthy.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	 worthy
उचित 	-	 ucita 	-	 adj.
  	-	 worthy
अर्हत 	-	  arhata 	-	 adj.
  	-	 worthy
आर्य 	-	  Arya 	-	 adj.
  	-	 worthy
उपयुक्त 	-	  upayukta 	-	 adj.
  	-	 worthy
अर्हत् 	-	  arhat 	-	 adj.
  	-	 worthy
अर्हन्त 	-	  arhanta 	-	 adj.
  	-	 worthy
अर्ह्य 	-	  arhya 	-	 adj.
  	-	 worthy
पौण्य 	-	  pauNya 	-	 adj.
  	-	 worthy
प्रणाय्य 	-	  praNAyya 	-	 adj.
  	-	 worthy
प्रतीक्ष्य 	-	  pratIkSya 	-	 adj.
  	-	 worthy
यशस् 	-	  yazas 	-	 adj.
  	-	 worthy
सदृश 	-	  sadRza 	-	 adj.
  	-	 worthy
अर्ह 	-	  arha 	-	 adj.
  	-	 worthy of
अनर्ह 	-	  anarha 	-	 adj.
  	-	  not worthy
महार्ह 	-	  mahArha 	-	 adj.
  	-	  very worthy
अर्हत्तम 	-	  arhattama 	-	 adj.
  	-	  most worthy
अर्हति  { अर्ह् } 	-	  arhati  { arh } 	-	 verb 1 	-	  be worthy of
आर्य 	-	  Arya 	-	 adj.
  	-	 worthy of one
श्रवणीय 	-	  zravaNIya 	-	 adj.
  	-	  praise worthy

अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	 worthy
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  worthy of
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  should
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  becoming
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  having a claim or being entitled to
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  meriting
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  proper
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  deserving
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  being required
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  worth
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  fit
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  obliged
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  costing
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  fit to
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  allowed
अर्ह 	-	 arha 	-	 adj.
  	-	  able
अर्ह 	-	 arha 	-	 m.
  	-	  name of indra
अर्ह 	-	 arha 	-	 n.
  	-	  worship

 
   अर्ह  arha adj.
   meriting   
   अर्हण  arhaNa n.
   meriting    
   श्लाघावह  zlAghAvaha adj.
   meriting praise     
            

 
   अर्ह  arha adj.
   costing   
   महाधन  mahAdhana adj.
   costing much money   
   बहुसुवर्णक  bahusuvarNaka adj.
   costing or possessing much gold     
            

Wilson

English

 अर्ह r. 1st cl. (अर्हति)
1 To worship or honour.
2 To be fit or worthy: in the first sense it is also r. 10th cl.
(अर्हयति.)

 अर्ह
mfn.
   (-र्हः-र्हा-र्हं)
1 Proper,  fit,  becoming.
2 Deserving,  entitled to,  worthy.
m.
  (-र्हः) INDRA.
f.
  (-र्हा) Worship.
E.
  अर्ह to worship,  to be fit,  अच् aff.
  

Apte

English

अर्ह [arha],  a.
 

Respectable,  worthy of respect,  deserving
 अर्हावभोजयन् विप्रो दण्डमर्हति माषकम् Ms.*
  8.392.

Worthy of,  having a claim to,  entitled to,  with acc.
 ,  inf.
  ,  or in comp
 नैवार्हः पैतृकं रिक्थं पतितोत्पादितो हि सः Ms.*
  9.144
 संस्कारमर्हस्त्वं न च लप्स्यसे Rām. 
 तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् Bg.*
  1.37. प्रदक्षिणक्रियार्हायाम् R.*
  1.76
 so मान˚,  वध˚,  दण्ड˚ &c.
 

Being required,  obliged,  or allowed (with inf.
  ).

Becoming,  proper,  fit
 केवलं यानमर्हंस्यात् Pt.*
  3
 with gen.
   also
 स भृत्यो$र्हो महीभुजाम् Pt.*
  1.87-92
 or in comp.
 
 तदर्हेण प्रायश्चित्तेन 1.275
 so नृप˚,  यज्ञ˚ Ak.

Worth (in money),  costing
 see below.

Capable,  powerful
 न त्वां कुर्मि दशग्रीव भस्म भस्मार्हतेजसा Rām.*
  5.22.2. -र्हः [अर्ह्-घञ्]

N.
  of Indra. 

N.
  of Viṣṇu.

Price (as in महार्ह)
 महार्हशय्यापरिवर्तनच्युतैः Ku.*
  5.12
 (महानर्हो यस्याः Malli.). रत्नैर्महार्हैस्तुतुषुर्न देवाः Subhāṣ.

Fitness,  propriety.

Motion,  course (गति). -र्हा Worship,  adoration
 Ki.*
  2.58
 प्रदक्षिणक्रियार्हायां तस्यां त्वं साधु नाचरः R.*
  1.76.

Gold
 Nighaṇṭa. 

Apte 1890

English

 अर्ह a. 1 Respectable,  worthy of respect,  deserving
 अर्हावभोजयन् विप्रो दंडमर्हति माषकं Ms. 8. 392. 
2 Worthy of,  having a claim to,  entitled to,  with acc.,  inf.,  or in comp.
 नैवार्हः पैतृकं रिक्थं पतितोत्पादितो हि सः Ms. 9. 144
 संस्कारमर्हस्त्वं न च लप्स्यसे Rām.
 तस्मान्नार्हा वयं हंतुं धार्तराष्ट्रान् स्वबांधवान् Bg. 1. 37
 प्रदक्षिणक्रियार्हायां R. 1. 76
 so मान°,  वध°,  दंड° &c. 
3 Being required,  obliged,  or allowed (with inf.). 
4 Becoming,  proper,  fit
 केवलं यानमर्हं स्यात् Pt. 3
 with gen. also
 स भृत्योर्हो महीभुजां Pt. 1. 87-92
 or in comp
 तदर्हेण प्रायश्चित्तेन 1. 275
 so नृप°,  यज्ञ° Ak. 
5 Worth (in money),  costing
 see below. 
र्हः [अर्ह्-घञ्] 1 N. of Indra. 
2 N. of Viṣṇu. 
3 Price (as in महार्ह)
 महार्हशय्यापरिवर्तनच्युतैः Ku. 5. 12 ( महानर्हो यस्याः Malli.). 
4 Fitness,  propriety. 
5 Motion,  course (गति). 
र्हा Worship,  adoration
 Ki. 2. 58
 R. 1. 76. 

Monier Williams Cologne

English

 अर्ह mf(आ)n.  meriting,  deserving (praise or blame cf.
   पूजार्ह,  निन्दार्ह),  worthy of,  having a claim or being entitled to (acc.   or Inf.
   or in comp. )

 being required,  obliged,  allowed (with Inf.
  )

 becoming,  proper,  fit (with gen.
   or ifc. ),  Pañcat.
 

 worth (in money),  costing,  R.
 ,  (cf.   सतार्ह,  सहस्रार्ह)

 अर्ह m.
  a N.
  of Indra,  L.
 

 अर्ह f(आ). or (आणि) n.
  pl.
  worship,  ChUp.
   

Monier Williams 1872

English

 अर्ह,  अस्,  आ,  अम्,  meriting,  deserving,  worthy of, 
having a claim or being entitled to (with acc. or
inf.)
 being required,  obliged,  or allowed (with
inf.)
 becoming,  proper,  fit
 worth (in money), 
costing
 (अस्),  m. a N. of Indra
 (आ),  f. worship
(आणि),  Ved. n. pl. worship.

Macdonell

English

 अर्ह arh-a,  a.
  deserving,  claiming,  entitled to,  🞄justified in (ac.,  —°)
 fit,  suitable for (g.,  —°)
 🞄-ṇa,  a.
  claiming (—°)
 n.
  honouring: ā,  f.
  🞄honour
 -ṇīya,  fp. deserving of honour
 -tva,  🞄n.  worthness for (—°).

Benfey

English

 अर्ह अर्ह् + अ,  adj.
 ,  f.
  का।
 1. Deserv-
ing,  with the acc.,  Rām.  1,  53,  12
 sub-
ject to,  Man.  8,  240. -- With the inf. , 
Bhag. 1,  37 (नार्हा वयं कन्तुम्,  we
ought not to be killed).
 2. Entitled
to,  with the acc.,  Man.  9,  144
 with the
inf. ,  Rām.  4,  36,  17.
 3. Worth
महा-, 
of great value,  Daśak. in Chr. 198,  16.
 4. Fit,  suitable,  Pañc. 152,  8.
 -- Comp.
 
अन्-,  adj.
  1. not deserving,  Draup. 9,  7.
2. unworthy,  Brāhmaṇav. 2,  16.
पूजा-, 
adj.
  worthy of reverence,  Man.  9,  26.
प्रिय-,  adj.
  deserving love,  amiable, 
Kir. 5,  51.
मान-,  adj.
  entitled to
respect,  Man.  2,  137. राजार्ह,  i. e.
राजन्-,  adj.
  royal,  suitable to,  or fit
for a king,  Rām.  3,  49,  42.
सत्कार-, 
adj.
  deserving hospitality,  Nal. 9,  10.
सुख-,  adj.
  deserving pleasure,  Rām. 
3,  52,  41.

Hindi

योग्य

Apte Hindi

Hindi

अर्ह
वि* - अर्ह्+अच्
"आदरणीय, आदरयोग्य, पात्र, अधिकारी"

अर्ह
वि* - अर्ह्+अच्
"योग्य,  दावेदार,  अधिकारी"

अर्ह
वि* - अर्ह्+अच्
"सुहावना,  उचित,  उपयुकत"

अर्ह
वि* - अर्ह्+अच्
"उचित मूल्य का,  कीमत का "

अर्हः
पुं*
  - अर्ह्+अच्
इन्द्र

अर्हः
पुं*
  - अर्ह्+अच्
विष्णु

अर्हः
पुं*
  - अर्ह्+अच्
मूल्य

अर्ह
वि* - अर्ह्+अच्
"योग्य,  समर्थ"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अर्ह - पूजायाम् (भ्वा० पर० सक० से०) अर्हति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಹೊಂದಲು ಅರ್ಹನಾಗು /ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗು
प्रयोगाः - > "गुरोर्गुरौ सन्निहिते गुरुवन्मानमर्हति"
उल्लेखाः - > मनु० २-२०५
अर्ह - पूजायाम् (भ्वा० पर० सक० से०) अर्हति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಶಕ್ತನಾಗು /ಸಮರ್ಥನಾಗು
प्रयोगाः - > "विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति"
उल्लेखाः - > गीता० २-१७
अर्ह - पूजायाम् (भ्वा० पर० सक० से०) अर्हति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಕೃಪೆ ಮಾಡು /ದಯೆತೋರು
प्रयोगाः - > "आर्याप्यरुन्धती तत्र व्यापारं कर्तुमर्हति"
उल्लेखाः - > कुमा० ६-३२
अर्ह - पूजायाम् (भ्वा० पर० सक० से०) अर्हति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಬಾಧ್ಯನಾಗು /ಹಕ್ಕುದಾರನಾಗು
प्रयोगाः - > "ननु गर्भः पित्र्यं रिक्थमर्हति"
उल्लेखाः - > शाकु० ६
अर्ह - पूजायाम् (भ्वा० पर० सक० से०) अर्हति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗು /ತಕ್ಕವನಾಗು
प्रयोगाः - > "अर्थना मयि भवद्भिरिवास्यै कर्तुमर्हति मयापि भवत्सु"
उल्लेखाः - > नैष० ५-११२
अर्ह - पूजायाम् (भ्वा० पर० सक० से०) अर्हति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಸಮಾನವಾಗು
प्रयोगाः - > "सर्वे तं जपयज्ञस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्"
उल्लेखाः - > मनु० २-८६

अर्ह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಂದ್ರ
निष्पत्तिः - > अर्ह (पूजायाम्) - "घञ्" (३-३-१९)
अर्ह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
प्रयोगाः - > "अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः"
उल्लेखाः - > वि० स०
अर्ह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ರಯ /ಬೆಲೆ /ಮೂಲ್ಯ
प्रयोगाः - > "महार्हशय्यापरिवर्तनच्युतैः स्वकेशपुष्पैरपि या स्म दूयते"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-१२
अर्ह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೂಜೆ /ಗೌರವ
निष्पत्तिः - > भावे "घञ्" (३-३-१८)
अर्ह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗತಿ /ಗಮನ /ಚಲನ
अर्ह
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗೌರವಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ /ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ
प्रयोगाः - > "प्रातिवेश्यानुवेश्यौ च कल्याणे विंशतिद्विजे । अर्हावभोजयन्विप्रो दण्डमर्हति माषकम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ८-३९२
अर्ह
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಕ್ಕುದಾರ
प्रयोगाः - > "नियुक्तायामपि पुमान्नार्यां जातोऽविधानतः । नैवार्हः पैतृकं रिक्थं पतितोत्पादितो हि सः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ९-१४४
अर्ह
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬೆಲೆಬಾಳುವ
अर्ह
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯೋಗ್ಯವಾದ /ತಕ್ಕುದಾದ
प्रयोगाः - > "स भृत्योऽर्हो महीभुजाम्"
उल्लेखाः - > पञ्चतं० १-८७

L R Vaidya

English

 arha {% (I) a. (f. र्हा) %} 1. Worthy of respect,  अर्हानभोजयन् विप्रो दण्डमर्हति माषकम् M.viii.392
 2. worthy of,  entitled to,  (with an acc. or an infinitive,  नैवार्हः पैतृकं रिक्थं पतितोत्पादितो हि सः M.ix.144,  न परित्यागमर्हेयं मत्सकाशात्,  तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् Bg.i.36.)
 3. proper,  fit,  स भृत्योऽर्हो महीभुजाम् Panch.i.

 arha {% (II) m. %} 1. An epithet of Vishṇu
 2. of Indra
 3. price,  महार्हशय्यापरिवर्तनच्युतैः K.S.v.12.

Bopp

Latin

 अर्ह (a praec. s. अ) dignus,  c. acc. H. 4. 50. SA. 3. 9. - c. inf.
SA. 5. 15.

Lanman

English

 arha,  a. deserving
 worthy
 fit. [√arh.]

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  अर्ह्
मूलधातुः:
   अर्ह
धात्वर्थः:
  पूजायाम्
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  अर्हति

धातुः:
  अर्ह्
मूलधातुः:
   अर्ह
धात्वर्थः:
  पूजायाम्
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  अर्हयति-ते, अर्हति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
  आधृषीयः

धातुप्रदीपः

Sanskrit

अर्हँ अर्ह पूजायाम् 
- अर्हति । आनर्ह । अर्हा । अर्हः ।। 743 ।।

अर्हँ अर्ह  पूजायाम् 
- अर्हयति  अर्हणा  अन्यत्रार्हति  193

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अभिनीत,  अर्ह
adjective
 
कस्यचित् कृते आपरिमाणं पर्याप्तञ्च।
 "मम कृते एतत् आस्तरणम् अभिनीतम् अस्ति।"

Mahabharata

English

Arha^1 = Vishṇu (1000 names).

Arha^2,  a people. § 295 (Dyūtap.): II,  52,  1859 (among the people who brought tribute to Yudhishṭhira).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अर्ह योग्यत्वे । (भ्वादिं-परं-सकं-सेट् ।) पूजने ।इति कविकल्पद्रुमः ॥
 अर्हति विप्रो वेदं पठितुं ।सकर्म्मकोऽपि ।“यज्ञदानतपांस्यस्य कलां नार्हन्ति षोडशीं” ।इति दुर्गादासः ॥
(“अध्यापयन् गुरुसुतो गुरुवन्मानमर्हति” ।इति मनुः ।“द्वित्राण्यहान्यर्हसि सोढुमर्हन्” ।इति रघुवंशे ।“गुरोर्गुरौ सन्निहिते गुरुवन्मानमर्हति” ।इति मनुः ।)

 अर्ह क पूजने । (चुरां-उभं-सकं-सेट् ।) इतिकविकल्पद्रुमः ॥
 क अर्हयति । इति दुर्गादासः ॥
(“राजार्ज्जिहत्तं मधुपर्कपाणिः” । इति । भट्टि-काव्ये ।)

 अर्हः,  पुं,
   (अर्ह + अच् ।) इन्द्रः । इति शब्दरत्ना-वली ॥

 अर्हः,  त्रि,  (अर्ह + अच् ।) योग्यः । उपयुक्तः ।यथा,  --“तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्त्तराष्ट्रान् सबान्धवान्” ।इति श्रीमगवद्गीता ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अर्ह योग्यत्वे भ्वा०
  पर०
  अक० सेट् । अर्हति आर्हीत् आनर्हलोके,  वेदे तु आनर्हे । प्राप्तियोग्यतार्थे गतौ च सक०
  ।अर्ही अर्हितः अर्हितुम् अर्हित्वा अर्हणम् अर्हन्“द्वित्राण्यहान्यर्हसि सोढु मर्हन्!” रघुः । “गुरोर्गुरौ सन्नि-हिते गुरुवन्मानमर्हति” मनुः । “दण्डमर्हति माषकम्मनुः । स तस्माल्लब्धुमर्हति” स्मृतिः “तथापि त्वं महा-बाहो नैनं शोचितुमर्हसि” गीता । क्वचिदस्यात्मनेपदि-त्वम् व्यत्ययेन । “मलिलं नार्हसे प्राज्ञ! दातुमेषां हिलौकिकम्” “रावणो नार्हते पूजाम्” इति च रामायणम् ।

 अर्ह पूजने चुरा० उभ०
  सक०
  सेट् । अर्हयति ते आर्जिहत् त ।“राजार्जिहत्तं मधुपर्कपाणिः” भट्टिः । अर्हयामास ।अर्हणा अर्हयन् अर्हयितुम् अर्हयित्वा । “स्रग्विणं तल्प-मामीनमर्हयेत् प्रथमं गवा” मनुः । पूजनं च स्तुतिनति-प्रभृतिभिः सस्माननम् । अभि + आभिमुख्येन सम्मानने ।“अभ्यर्हितञ्च” का० वार्त्ति० ।

 अर्ह पु०
  अर्ह्यते चु०
  अर्ह--कर्म्मणि यत् । पूजास्तुत्यादिभिराराध्ये१ ईश्वरे २ शक्रे च । ३ पूजनीये त्रि०
  “अर्हानभोजयन्विप्रो दण्डमर्हति माषकम्” मनुः ४ विष्णौ पु०
  । “अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः” विष्णुस० । “पूजास्तुतिनमस्कारा-दिभिः पूजनीय इत्यर्हः” भा० । भावे घञ् । ५ पूजने ।अर्हति म्बा० अर्ह--कर्त्तरि अच् । ६ योम्ये त्रि०
  ।“तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्त्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान्” गीता ।“अर्होऽसि कपिराज्य स्य श्रियं भोक्तुमनुत्तमाम्” रामा० ।“नियुक्तायामपि पुमान् नार्य्यां जातोऽविधानतः । नैवार्हःपैतृकं रिक्थं पतितोत्पादितो हि सः” मनुः आर्षत्वात्कर्म्मणि न षष्ठी “पूजार्हावरिसूदन” गीतायान्तु “कर्म्म-ण्यण्” अण् उप० स० । भावे घञ् । ७ गतौ ८ योग्यत्वेधातूनामनेकार्थत्वात् द्रव्यक्रययोग्यत्वात्त अर्ह--कर्मणि घञ्९मूल्ये “महार्हशय्यापरिवर्त्तनच्युतैः” कुमा० “महानर्होमूल्यमस्यास्तादृशी शय्या” इति मल्लि० ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

अर्हँ अर्ह  पूजायाम्
- अर्हति  अर्हः (3212) इति कर्मण्यच् अणो बाधः-पूजार्हा  अर्हः पूजायाम् (तु0 32131) शता अर्हन्  न्यङ्क्वादित्वात् (द्र0 7353) अर्घः  हलश्च (33121) इति करणे घञ्  अर्घिर्धात्वन्तरम्-कलां नार्घन्ति  षोडशीम्  अर्घो मूल्यम्  शकधृषज्ञा (3465) इति तुमुन्-अर्हति भोक्तुम् अर्ह पूजने चुरादौ (10177) णिच्-अर्हयति,  योग्यत्वादौ नास्ति (?)  719

अर्हँ अर्ह  पूजायाम्
- अर्हयति,  आर्जिहत्,  अर्हितम्,  अर्हणा  भ्वादौ (1488) अर्हति 197

धातुवृत्तिः

Sanskrit

अर्हँ अर्ह (अर्थः)  पूजायाम्
हकारप्रसङ्गादनिडपीह पठितः (अर्हति आनर्ह अर्हिता अजिर्हिषति माभवानर्जिहत् सुखार्हःदुःखार्हः) "अर्हः''इति कर्मण्युपपदेऽच् (अर्हन्) "अर्हःप्रशंसायाम् च'' इर्ति व्राह्मणादिपाठात् ष्यञ्नुमौ (अर्धः) संज्ञायाम् अर्धमेघनिदाघा इति न्यङ् क्वादिपाठात् कुत्त्वम् अर्घो विक्रीयमाणस्य धान्यादेरियत्ता अन्ये तु मूल्यमिति,  तथा चानर्ध्य इति पठ्यते अमूल्यमित्यर्यः पूजाविधिरव्यर्घार्थमुदकम् (अर्ध्यम् ) "पादार्घाभ्यां च'' इति तादथ्यै यत् अर्हतिराधृषीयोपि घुषिरादय उदात्ता उदात्तेतः 723

अर्हँ अर्ह  (अर्थः)  पूजायाम्
(अर्हयति  अर्हान् ) 196

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“अर्ह पूजाजाम्”@} 2 ‘--पूजनेऽर्हति चार्हयेत्।’ 3 इति देवः। 
 अर्हकः-र्हिका,  अर्हकः-र्हिका,  4 अर्जिहिषकः-षिका
   अर्हिता-त्री,  अर्हयिता-त्री,  अर्जिहिषिता-त्री
   अर्हन्-न्ती,  अर्हयन्-न्ती,  अर्जिहिषन्-न्ती
   अर्हिष्यन्-न्ती-ती,  अर्हयिष्यन्-न्ती-ती,  अर्जिहिषिष्यन्-न्ती-ती
   -- अर्हयमाणः,  अर्हयिष्यमाणः
   5 अर्ट्-अर्ड्-अर्हौ-अर्हः
   -- -- अर्हः,  पूजा 6 र्हः-पूजार्हा,  अर्हः,  अर्जिहिषुः,  अर्जिहयिषुः,  7 अर्हन्
   8 अर्हितव्यम्,  अर्हयितव्यम्
   अर्जिहिषितव्यम्
   9 अर्ह्णीयम्,  अर्हणीयम्,  अर्जिहिषणीयम्
   अर्ह्यम्,  अर्ह्यम्,  अर्जिहिष्यम्
   ईषदर्हः,  दुरर्हः,  स्वर्हः
   -- अर्ह्यमाणः,  अर्ह्यमाणः,  अर्जिहिष्यमाणः
   अर्हः,  10 अर्घः,  अर्हः,  अर्जिहिषः
   अर्हितुम्,  अर्हयितुम्,  अर्जिहिषितुम्
   अर्हा,  अर्हणा,  अर्जिहिषा,  अर्जिहयिषा
   अर्हणम्,  अर्हणम्,  अर्जिहिषणम्
   अर्हित्वा,  अर्हयित्वा,  अर्जिहिषित्वा
   समर्ह्य,  समर्ह्य,  समर्जिहिष्य
   अर्हम् २,  अर्हित्वा २,  अर्हम् २,  अर्हयित्वा २,  अर्जिहिषम् २
   अर्जिहिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (४४)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-७४०-सक। से। पर।)
 03 =>
  (१९७)
 04 =>
  [[२। ‘नन्द्राः--’ (६-१-३) इति रेफस्य द्वित्वनिषेधे ‘कुहोश्चुः’ (७-४-६२) इति चुत्वम्।]]
 05 =>
  [[३। ‘हो ढः’ (८-२-३१) इति ढत्वम्।]]
 06 =>
  [[४। ‘अर्हः’ (३-२-१२) इत्यच् कर्मण्युपपदे। अदन्तत्वात् टाप्।]]
 07 =>
  [[५। ‘अर्हः प्रशंसायाम्’ (३-२-१३३) इति प्रशंसायां शता। प्रशंसाया अन्यत्र ‘वध- मर्हति चोरः’ इति लडेव।]]
 08 =>
  [पृष्ठम्००४२+ २६]
 09 =>
  [[आ। ‘गोविन्दस्तुहिनांशुरम्यवदनः कंसं जगद्दोहिनं प्रोहिष्यञ्जगदर्हणीयमहिमा मोदेन निन्ये निशाम्’ धा। का। १-९२।]]
 10 =>
  [[१। ‘न्यङ्क्वादीनां च’ (७-३-५३) इति कुत्वम्। ‘मूल्ये पूजाविधावर्घः--’ इत्यमरः]]

1 {@“अर्ह पूजायाम्”@} 2 ‘--पूजनेऽर्हति चार्हयेत्।’ 3 इति देवः। 
 पूर्वोक्तभौवादिकार्हतिवत् 4 रूपाणि सर्वाणि ज्ञेयानि। 
 ण्यन्तात् सनि तु इमानि रूपाणि-- अर्जिहयिषकः-षिका
   अर्जिहयिषितव्यम्
   अर्जिहयिषिता-त्री
   अर्जिहयिषणीयम्
   अर्जिहयिषन्-न्ती
   अर्जिहयिष्यम्
   अर्जिहयिषिष्यन्-न्ती-ती
   ईषदर्जिहयिषः-दुरर्जिहयिषः-स्वर्जिहयिषः
   अर्जिहयिषमाणः
   अर्जिहयिष्यमाणः
   अर्जिहयिषिष्यमाणः
   अर्जिहयिषः
   अर्जिहयिषितम्-तः-तवान्
   अर्जिहयिषितुम्
   अर्जिहयिषुः
   अर्जिहयिषा
   5 अर्जिहयिषणम्
   अर्जिहयिषम् २
   अर्जिहयिषित्वा
   अर्जिहयिषित्वा २
   समर्जिहयिष्य
   इति।।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (४५)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१७३२-सक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  (१९७)
 04 =>
  (४४)
 05 =>
  [पृष्ठम्००४३+ २४]

1 {@“अर्ह पूजायाम्”@} 2 आधृषीयः। 
 ‘--पूजनेऽर्हति चार्हयेत्।’ 3 इति देवः।) ‘आधृषाद्वा’ 4 इति णिचो वैकल्पिकत्वम्। 
 णिज- न्तात् पूजार्थक-चौरादिका 5 र्हयतिवत्,  णिजभावपक्षे भौवादिकार्हतिवत् 6 च रूपाणि ज्ञेयानि। 
 शाकटायनमते णिजभावपक्षे आत्मनेपदी। 
 तदानीं शानचि ‘अर्हमाणः’ इति रूपम्--इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (४५आ)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१८३१। सक। से। उभ।)
 03 =>
  (१९७)
 04 =>
  (गणसूत्रं चुरादौ)
 05 =>
  (४५)
 06 =>
  (४४)

Capeller

German

 अर्ह verdienend (Gutes u. Böses),  würdig
(Acc. Inf. o. —°)
 passend,  angemessen
für Gen.  o. —°).

Burnouf

French

 अर्ह अर्ह a. (अर्ह्) digne de,  ac. ou inf. 

Stchoupak

French

 अर्ह-
 a. qui mérite,  etc. (acc. inf.  ou ifc.) 
 propre à 
 valant 
-आ- f.
  ou nt. pl.
  hommage 
 -त्व- nt. fait d'être digne de.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.