अर्वुद (arvuda)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Apte Hindi

Hindi

अर्वुदः
पुं*
  - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
"सूजन,  रसौली"

अर्वुदः
पुं*
  - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
दस करोड़ की संख्या

अर्वुदः
पुं*
  - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
भारत के पश्चिम में स्थित आबू पहाड़

अर्वुदः
पुं*
  - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
साँप

अर्वुदः
पुं*
  - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
बादल

अर्वुदः
पुं*
  - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
मांसपिंड

अर्वुदः
पुं*
  - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
साँप जैसा राक्षस जिसे इन्द्र ने मारा था।

अर्वुदम्
नपुं*
   - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
"सूजन,  रसौली"

अर्वुदम्
नपुं*
   - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
दस करोड़ की संख्या

अर्वुदम्
नपुं*
   - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
भारत के पश्चिम में स्थित आबू पहाड़

अर्वुदम्
नपुं*
   - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
साँप

अर्वुदम्
नपुं*
   - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
बादल

अर्वुदम्
नपुं*
   - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
मांसपिंड

अर्वुदम्
नपुं*
   - अर्व्+विच्-उद्-इ+ड
साँप जैसा राक्षस जिसे इन्द्र ने मारा था।

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अर्बु(र्वु)द न०
  अर्ब (र्व) विच् तस्मै उदेति उद् + इण्--ड ।(आव् इति) ख्याते १ मांसपिण्डाकारे रोगभेदे,  स चसुश्रुतोक्तवर्त्माश्रयेषुएकविंशतिरोगेषु मध्येरोगभेदः “पृथग्-दोषा समस्ताश्च यदा वर्त्म व्यपाश्रयाः । सिरा व्याप्यावतिष्ठन्तेवर्त्मस्वधिकमूर्च्छिताः । विवर्द्ध्य मांसं रक्तञ्च तदावर्त्मव्यापाश्रयान् । विकारान् जनयत्याशु नामतस्तान्निबोधत” इत्युपक्रम्य उत्सर्द्दिनोप्रभृतीन् एकविंशतिभेदान् उक्त्वा तेषां प्रत्येकलक्षणान्युक्तानि तत्र० “वर्त्मा-न्तरस्थं विषमं ग्रन्थिभूतमवेदनम् । विज्ञेयमर्बुदंपुंसां सरक्तमवलम्बितम्” इत्यर्वुदलक्ष्मोक्तम् अर्बुदञ्चनानाविधं मांसार्वुदर्शोणितार्वुदादिभेदात् । “कृष्ण-स्फोटीसरक्तैश्च पिडकाभिश्च पीडितम् । यस्य वस्तिरुज-श्चोग्रा ज्ञेयं तच्छोणितार्बुदम् । मांसदोषेण जानीया-दर्बुदं मांससम्भवम्” एवं मेदोऽर्बुदादयोऽषि तत्रोक्तारोगभेदा ज्ञेयाः । २ दशकोटिसंख्यायां ३ तत्संख्यातेषुमएकादिकोटिसंख्या दशगृणोत्तरा उक्त्वा अर्बुदमवजंखर्वनिखर्वमहापद्मशङ्क्षवस्तस्मात्” लीला० “इमामेऽग्न! इष्टका धेनवःसन्त्वेका च दश च दश च शतंच शतं चेत्युपक्रम्य “अर्बुदं चन्यर्बुदञ्च इति यजु० १७,  २ ।४ पर्व्वतभेदे ५ असुरभेदे च पु०
  । “महान्तं चिदर्बुदंनिक्रमी पदा” ऋ० १,  ५१,  ४,  ६ काद्रवेये सर्पभेदे पु०
  पञ्च-मेऽहनीत्युपऽक्रम्य “अर्बुदः काद्रवेयो राजेत्याह तस्यसर्पाविशः” इति शत० ब्रा० । अम्बूनि ददाति दा--क वेदेमस्य रः । ७ मेघे “न्यर्बुदं वावृधानो अगुः ऋ० २,  ११, २०,  “अम्बूनि ददातीत्यर्बुदो मेघः” भा० अर्बुदाकारत्वात्गर्भस्य ८ मांसपिण्डभेदे” “यदि पिण्डः पुमान्,  स्त्रीचेत्पेशी,  नपुंसकेऽर्बुदमिति” सुश्रु० द्वितीयमासिकगर्भमात्रेन०  “प्रथमे मासि संक्लेदभूतो धातुविमूर्च्छितः । मास्यर्बुदंद्वितीये तु तृतीयेऽङ्गेन्द्रियैर्युतः” या० स्मृ० “द्वितीये तुमासि अर्बुदमीषत्कठिनं मांसपिण्डमयं भवति” मिता० ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.