| YouTube Channel

अर्पण (arpaNa)

 
शब्दसागरः
English
अर्पण nf. (-णं-णा)
1. Delivering, entrusting.
2. Placing in or upon.
E.
to go, in the causal form, यच्
aff.
Capeller Eng
English
अर्पण
f.
procuring, getting, conferring
n.
अ॑र्पण
throwing, sending, putting in or on, delivering, entrusting, offering,
sacrifice
transmission, restitution.
Yates
English
अर्पण (णः-णा) 1.
n.
f.
Delivering up.
Spoken Sanskrit
English
अर्पण - arpaNa -
adj.
- procuring
अर्पण - arpaNa -
adj.
- consigning
अर्पण - arpaNa -
adj.
- entrusting
अर्पण - arpaNa -
n.
- inserting
अर्पण - arpaNa -
n.
- delivering
अर्पण - arpaNa -
n.
- delivery
अर्पण - arpaNa -
n.
- fixing
अर्पण - arpaNa -
n.
- entrusting of
अर्पण - arpaNa -
n.
- piercing
अर्पण - arpaNa -
n.
- giving back
अर्पण - arpaNa -
n.
- placing in or upon
अर्पण - arpaNa -
n.
- offering
अर्पण - arpaNa -
n.
- giving
अर्पण arpaNa
adj.
entrusting
विधायिन् vidhAyin
adj.
entrusting
निवेदन nivedana
n.
entrusting
प्रतीत pratIta ppp. entrusting
अर्पण arpaNa
n.
entrusting of
युञ्जान yuJjAna
adj.
charging or entrusting with
समासङ्ग samAsaGga
m.
committing or entrusting to any one
अर्पण arpaNa
adj.
consigning
विधायक vidhAyaka
adj.
consigning
समर्पण samarpaNa
n.
consigning
समासर्जन samAsarjana
n.
consigning
न्यास nyAsa
m.
consigning or entrusting anything to the mind
Wilson
English
अर्पण
nf. (-णं-णा)
1 Delivering, entrusting.
2 Placing in or upon.
E.
to go, in the causal form, युच्
aff.
Apte
English
अर्पणम् [arpaṇam], [ऋ-णिच्-ल्युट्]
Placing or putting upon, setting upon
तस्य दृष्टयर्पणसंप्रचोदितः
Rām.*
5.47.2
पादार्पणानुग्रहपूतपृष्ठम्
R.*
2.35.
Inserting, placing or putting in.
Giving, offering, resigning
स्वदेहार्पण- निष्क्रयेण
R.*
2.55
मुखार्पणेषु प्रकृतिप्रगल्भाः 13.9
तत्कुरुष्व मदर्पणम्
Bg.*
9.27.
Restoration, delivery, giving back
न्यास˚ Ak.
Piercing, perforating
यद्यद् द्युत्तं लिखितमर्पणेन
Av.*
12.3.22
तीक्ष्णतुण्डार्पणैग्रीवां नखैः सर्वां व्यदार- यत् Rām. (Said to mean also fire, god, an oblation, a Mantra and the tongue of fire. Tv.
Apte 1890
English
अर्पणं [ऋ-णिच्-ल्युट्] 1 Placing or putting upon, setting upon
पादार्पणानुग्रहपूतपृष्ठं R. 2. 35.
2 Inserting, placing or putting in.
3 Giving, offering, resigning
स्वदेहार्पणनिष्क्रयेण R. 2. 55
मुखार्पणेषु प्रकृतिप्रगल्भाः 13. 9
तत्कुरुष्व मदर्पणं Bg. 9. 27.
4 Restoration, delivery, giving back
न्यास° Ak.
5 Piercing, perforating
तीक्ष्णतुंडार्पणैर्ग्रीवां नखैः सर्वां व्यदारयत् Rām. (Said to mean also fire, god, an oblation, a Mantra and the tongue of fire-Tv.).
Monier Williams Cologne
English
अर्पण mf(ई)n. procuring,
MBh.
xiii, 1007
consigning, entrusting
अ॑र्पण
n.
inserting, fixing,
R.
piercing,
AV.
xii, 3, 22
placing in or upon,
Ragh.
ii, 35
offering, delivering, consigning, entrusting of (gen. or in comp. )
giving back,
Hit.
Monier Williams 1872
English
अर्पण, अम्, n. throwing, casting
inserting, fix-
ing
piercing
placing in or upon
offering, delivering,
consigning, entrusting
giving back.
अर्पण, अस्, आ, अम्, to be delivered, to be placed.
Macdonell
English
अर्पण arp-aṇa,
a.
(ī) procuring
making 🞄over, entrusting
n.
throwing
attaching
🞄placing upon
application
offering consignment, 🞄making over, transference
restitution
🞄-aṇīya, fp. to be given up, to be handed over
🞄-ita, cs. pp. (√ ṛ) placed in or on, applied
🞄made over to.
Benfey
English
अर्पण अर्पण, i. e. ऋ, Caus. + अन,
n.
1. Offering, Rām. 4, 28, 22.
2. Return-
ing, Hit. 72, 19.
3. Putting on, Ragh.
2, 35.
--
Comp.
देव-,
adj.
receiving
sacrifices(?), MBh. 13, 4202.
Hindi
Hindi
प्रस्ताव
Apte Hindi
Hindi
अर्पणम्
नपुं*
- "ऋ+णिच्+ल्युट्, पुकागमः"
"रखना, स्थिर करना, जमाना"
अर्पणम्
नपुं*
- "ऋ+णिच्+ल्युट्, पुकागमः"
"बीच में डालना, रखना"
अर्पणम्
नपुं*
- "ऋ+णिच्+ल्युट्, पुकागमः"
"देना, भेंट करना, त्यागना"
अर्पणम्
नपुं*
- "ऋ+णिच्+ल्युट्, पुकागमः"
"वापस करना, देना, लौटा देना "
अर्पणम्
नपुं*
- "ऋ+णिच्+ल्युट्, पुकागमः"
"छेदना, गोदना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अर्पण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಡುವುದು /ಇರಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > (गतौ) + णिच् - "ल्युट्" (३-३-११५) पुगागमः
अर्पण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಲೆ ಇಡುವುದು
प्रयोगाः - > "कैलासगौरं वृषमारुरुक्षोः पादार्पणानुग्रहपूतपृष्ठम्"
उल्लेखाः - > रघु० २-३५
अर्पण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊಡುವುದು /ಅರ್ಪಿಸುವುದು /ದಾನ ಮಾಡುವುದು
प्रयोगाः - > "सेयं स्वदेहार्पणनिष्क्रियेण न्याय्या मया मोचयितुं भवत्तः"
उल्लेखाः - > रघु० २-५५
अर्पण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕೊಡುವುದು /ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ಕೊಡುವುದು
अर्पण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇರಿಯುವುದು /ಕೊರೆಯುವುದು
प्रयोगाः - > "तीक्ष्णतुण्डार्पणैर्ग्रीवां नखैः सर्वां व्यदारयत्"
उल्लेखाः - > रामा०
अर्पण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ /ಬೆಂಕಿ
निष्पत्तिः - > अधि० - "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > अर्प्यतेऽत्र
अर्पण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂತ್ರ
निष्पत्तिः - > कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > अर्प्यतेऽनेन
अर्पण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹವಿಸ್ಸು
निष्पत्तिः - > कर्म० "ल्युट्" (३-३-११३)
L R Vaidya
English
arpaRa {% n. %} 1. Placing in or upon, पादार्पणानुग्रहपूतपृष्ठम् R.ii.35
2. inserting, putting in, मुखार्पणेषु प्रकृतिप्रगल्भाः R.xiii.9
3. delivering, making over, resigning, सेयं स्वदेहाप्रणनिष्क्रयेण R.ii.55
4. piercing, तीक्ष्णतुण्डार्पणैर्ग्रीवां नखैः सर्वां व्यदारयत् Ram.
Bopp
Latin
अर्पण n. (ab अर्पय्, forma caus. r. ire - v. gr. 521. - s.
अन) actio tradendi. HIT. 72. 19. BH. 9. 27.
Lanman
English
árpaṇa, n. the sending, consignment, entrusting.
[caus. of √ṛ.]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
chud
१) अर्पण २)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अर्पणं,
क्ली,
(ऋ + णिच् + ल्युट् ।) प्रापणं सम-र्पणं यथा, --“यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् ।यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणं”
इति श्रीभगवद्गीतायां अध्यायः (स्थापनं ।न्यासः ।“कैलासगौरं वृषमारुरुक्षोःपादार्पणानुग्रहपूतपृष्ठम्” ।इति रघुवंशे स्वत्वत्यागः परित्यागः ।“अर्पणं स्वस्य वाक्यार्थे परस्यान्वयसिद्धये” ।इति साहित्यदर्पणे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अर्पण
न०
ऋ--णिच्--पुक् ल्युट् निक्षेपे, सत्वत्यागानुकूलव्यापारे निवेशने “पादार्पणानुग्रहपूतपृष्ठम्”“सेयं स्वदेहार्पणनिष्क्रयेण” “मुखार्पणेषु प्रकृतिप्रगल्भाः”इति रघुः “ब्रह्मार्पणं ब्रह्महविर्ब्रह्माऽग्नौ ब्रह्मणाहुतम्” “तत् कुरुष्व मदर्पणमिति” गीता करणेल्युट् मन्त्रादौ जूहूप्रभृतौ स्त्री संप्रदानेल्युटि देवादिषु अधिकरणे ल्युट् त्यागाधि-करणे वह्न्यादौ कर्म्मंणि ल्युटि हविरादौत्याज्यद्रव्ये
Capeller
German
अर्पण
f.
verschaffend.
अ॑र्पण
n.
das Werfen, Darreichen, die Übertragung.
Burnouf
French
अर्पण अर्पण
n.
(अर्प् c. de ऋ) action de diriger
vers, d'arranger, de mettre en ordre, d'orner.
Offrande.
Stchoupak
French
अर्पण-
nt. fait de fixer
de placer sur
de transmettre
don en retour
(f. -ई-) a. qui procure
qui transmet.