| YouTube Channel

अर्धरात्र (ardharAtra)

 
Spoken Sanskrit
English
अर्धरात्र ardharAtra
m.
 midnight
Monier Williams Cologne
English
अर्ध—रात्र
m.
 midnight,
Mn.
&c.
Macdonell
English
अर्धरात्र ardha-rātra,
m.
 midnight: -samaya,
m.
 midnight hour
-rūḍha, pp. half-grown.
Apte Hindi
Hindi
अर्धरात्रः
पुं*
 अर्ध-रात्रः -
आधीरात
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अर्धरात्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಡುರಾತ್ರಿ /ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-४-८७)
व्युत्पत्तिः - > अर्धं रात्रेः
प्रयोगाः - > "अथार्धरात्रे स्तिमितप्रदीपे शय्यागृहे सुप्तजने प्रबुद्धः"
उल्लेखाः - > रघु० १६-४
L R Vaidya
English
arDa-rAtra {% m. %} mid-night, R.xvi.4.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
यामः प्रहरो निशीथस्त्वर्धरात्रो महानिशा ।
-wordlist-
याम (पुं), प्रहर (पुं), निशीथ (पुं), अर्धरात्र (पुं), महानिशा (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अर्द्धरात्रः,
पुं,
 (अर्द्धं रात्रेः, अर्द्धं नपुंसकमित्येक-देशी समासः, अहःसर्व्वैकदेशसंख्यातपुण्याच्चरात्रेरिति समासान्तोऽच्प्रत्ययः, रात्र्यह्नाहा पुंसिइति नियमात् पुंस्त्वम् ।) रात्र्यर्द्धभागः । दुइप्रहररात्रि इति भाषा । तत्पर्य्यायः । निशीथः २ ।इत्यमरः ॥
निसम्पातः ३ अवसरालयः ४ । इतिशब्दरत्नावली ॥
सुप्तजनः ५ । इति जटाधरः ॥
रात्र्यष्टममुहूर्त्तः । स तु रात्रिमध्यदण्डद्वयात्मकः ।सम्पूर्णार्द्धरात्रोऽप्ययं । महानिशा । सा तु सा-र्द्धप्रहरानन्तरं सार्द्धतृतीयप्रहरपर्य्यन्तं । इतिस्मृतिः ॥
(“मध्यन्दिनेऽर्द्धरात्रे च श्राद्धं भुक्त्वा च सामिषम्” ।“मध्यन्दिनेऽर्द्धरात्रे वा विश्रान्तो विगतक्लमः ।चिन्तयेद्धर्म्मकामार्थान् सार्द्धं तैरेक एव वा” ॥
इति मनुः ।)
Capeller
German
अर्धरात्र
m.
 Mitternacht.