अर्थिन् (arthin)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अर्थिन् mfn.
   (-र्थी-र्थिनी-र्थि)
	 1. One who asks or begs for any thing.
	 2.
One who seeks to effect or gain a purpose or object.
	 m.
  (-र्थी)
	 1. A
servant.
	 2. A follower,  a companion or partizan. 
	 3. A plaintiff,  a
prosecutor.
	 4. A beggar,  a petitioner.
 E.
  अर्थ asking,  &c. इनि aff.
  

Capeller Eng

English

 अर्थि॑न् a.
  having an object,  industrious,  eager
 wanting, 
poor,  desirous of (instr.   or —°),  begging,  a beggar or petitioner, 
amorous,  wooing,  a wooer,  suitor,  plaintiff. 

Yates

English

 अर्थि-न् (थी)
m.
  A servant,  a beggar.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 adj.
  	-	  longing for
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 adj.
  	-	  supplicating or entreating any one
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 adj.
  	-	  libidinous
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 adj.
  	-	  calculating
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 adj.
  	-	  active
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 adj.
  	-	  industrious
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 adj.
  	-	  one who wants or desires anything
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  suitor
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  companion
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  petitioner
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  one who supplicates with prayers
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  one who asks for a girl in marriage
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  suppliant
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  prosecutor
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  wooer
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  servant
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  claimant
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  beggar
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  follower
अर्थिन् 	-	 arthin 	-	 m.
  	-	  plaintiff

 
   अर्थिन्  arthin adj.
   libidinous   
   अभिक  abhika adj.
   libidinous    
   कच्छुर  kacchura adj.
   libidinous   
   कमन  kamana adj.
   libidinous    
   कामयितृ  kAmayitR adj.
   libidinous   
   कामरसिक  kAmarasika adj.
   libidinous    
   कामल  kAmala adj.
   libidinous   
   कामलुब्ध  kAmalubdha adj.
   libidinous    
   गदयित्नु  gadayitnu adj.
   libidinous   
   गम्य  gamya adj.
   libidinous    
   गृधु  gRdhu adj.
   libidinous   
   तरल  tarala adj.
   libidinous    
   निष्षपिन्  niSSapin adj.
   libidinous   
   लिम्पट  limpaTa adj.
   libidinous    
   अलम्पट  alampaTa adj.
   not libidinous   
   कञ्चुकिन्  kaJcukin m.
   libidinous man   
   कटार  kaTAra m.
   libidinous man  
   जघनचपला  jaghanacapalA f.
   libidinous woman   
   वाञ्छिनी  vAJchinI f.
   libidinous woman  
   कामचारिन्  kAmacArin adj.
   behaving libidinously   
   कामि  kAmi m.
   lustful or libidinous man     
            

 
   अर्थिन्  arthin m.
   one who supplicates with prayers

 
   अर्थिन्  arthin adj.
   industrious   
   कर्मशिल  karmazila adj.
   industrious    
   कर्मप्रसक्त  karmaprasakta adj.
   industrious   
   बहुकर  bahukara adj.
   industrious    
   चेक्रिय  cekriya adj.
   industrious   
   महारम्भ  mahArambha adj.
   industrious    
   व्यवसायवसायिन्  vyavasAyavasAyin adj.
   industrious   
   स्वपाक  svapAka adj.
   industrious    
   स्वपस्य  svapasya adj.
   industrious   
   स्वपस्य  svapasya adj.
   be active or industrious    
   महोद्योग  mahodyoga adj.
   very laborious or industrious      
            

 
   अर्थिन्  arthin adj.
   supplicating or entreating any one  
   याच्ञावचस्  yAcJAvacas n.
   words used in begging or entreating      
            

 
   अर्थिन्  arthin m.
   plaintiff   
   अभियोक्तृ  abhiyoktR m.
   plaintiff    
   विवादार्थिन्  vivAdArthin m.
   plaintiff   
   अभियोगिन्  abhiyogin m.
   plaintiff    
   कारणवादिन्  kAraNavAdin m.
   plaintiff   
   क्रियावादिन्  kriyAvAdin m.
   plaintiff    
   परिवादिन्  parivAdin m.
   plaintiff   
   पूर्ववादिन्  pUrvavAdin m.
   plaintiff    
   पूर्वावेदक  pUrvAvedaka m.
   plaintiff   
   वादिन्  vAdin m.
   plaintiff    
   व्यवहरणवहर्तृ  vyavaharaNavahartR m.
   plaintiff   
   व्यवहारार्थिन्  vyavahArArthin m.
   plaintiff    
   शिरःस्थ  ziraHstha m.
   plaintiff   
   पूर्वपक्षपाद  pUrvapakSapAda m.
   plaint of the plaintiff    
   पूर्वपक्ष  pUrvapakSa m.
   first statement of the plaintiff   
   कार्यिन्  kAryin adj.
   a party to a suit either as plaintiff or defendant   
   प्रत्यभिस्कन्दन  pratyabhiskandana n.
   accusation brought against the accuser or plaintiff      
            

Wilson

English

 अर्थिन्
mfn.
   (-र्थी-र्थिनी-र्थि)
1 One who asks or begs for any thing.
2 One who seeks to effect or gain a purpose or object.
m.
  (-र्थी)
1 A servant.
2 A follower,  a companion or partisan. 
3 A plaintiff,  a prosecutor.
4 A beggar,  a petitioner.
E.
  अर्थ asking,  &c. इनि aff.
  

Apte

English

अर्थिन् [arthin],  a.
  [अर्थ्-इनि]

Seeking to gain or obtain,  wishing for,  desirous of,  with instr.
  or in comp.
  अर्थिनश्च राजानो हिरण्येन भवन्ति । MBh. on P.
 I.1.1. etc. तुषैरर्थिनः Dk.*
  132
 कोषदण्डाभ्याम्˚ Mu.*
  5
 को वधेन ममार्थी स्यात् Mb.
 ,  Ve.*
  6.25
 अर्थार्थी Pt.*
  1.4,  अर्थार्थी जीवलोको$यम् Pt.*
  1.9.

Entreating or begging anyone (with gen.
  )
 सर्वत्र मण्डूकवधः क्रियतामिति यो मया$र्यी Mb.
 *  3.192.24. अर्थी वररुचिर्मे$स्तु Ks.

Possessed of desires
 अनर्थी प्रार्थ- नावहः R.*
  1.18. m.
 

One who asks,  begs or solicits
 a beggar,  suppliant,  suitor
 यथाकामार्चितार्थिनाम् R.*
  1.6
 2.64
4.31
9.27
 को$र्थी गतो गौरवम् Pt.*
  1.146
 One who asks for a girl in marriage,  a wooer
 Y.*
  1.6
 कन्या- रत्नमयोनिजन्म भवतामास्ते वयं चार्थिनः Mv.*
  1.3.

(In law) A plaintiff,  complainant,  prosecutor
 स धर्मस्थसखः शश्वदर्थि- प्रत्यर्थिनां स्वयम् । ददर्श संशयच्छेद्यान् व्यवहारानतन्द्रितः R.*
  17.39
 अर्थी कार्यं निवेदयेत् Śukra. 4.575
 सभान्तः साक्षिणः प्राप्तानर्थि- प्रत्यर्थिसन्निधौ Ms.*
  8.79.

A servant,  follower.

A master or lord. Comp.
   -भावः state of a suppliant,  begging,  request
 कं याचे यत्र तत्र ध्रुवमनवसरग्रस्त एवार्थिभावः Māl.
 9.3. -सात् adv.
  at the disposal of beggars
 विभज्य मेरुर्न यदर्थिसात्कृतः N.*
  1.16. cf.
   अर्थी तु याचको विद्यात् यस्यार्थः स च अर्थवान्.

Apte 1890

English

 अर्थिन् a. [अर्थ्-इनि] 1 Seeking to gain or obtain,  wishing for,  desirous of,  with instr. or in comp
 तुषैरर्थिनः Dk. 132
 कोषदंडाभ्यां Mu. 5
 को वधेन ममार्थी स्यात् Mb.,  Ve. 6. 25
 अर्थार्थी Pt. 1. 4,  9. 
2 Entreating or begging any one (with gen.)
 अर्थी वररुचिर्मेऽस्तु Ks. 
3 Possessed of desires
 अनर्थी प्रार्थनावहः R. 10. 18. 
m. 1 One who asks,  begs or solicits
 a beggar,  suppliant,  suitor
 यथाकामार्चितार्थिनां R. 1. 6
 2. 64
 5. 31
 9. 27
 कोर्थी गतो गौरवं Pt. 1. 146
 कन्यारत्नमयोनिजन्म भवतामास्ते वयं चार्थिनः Mv. 1. 30. 
2 (In law) A plaintiff,  complainant,  prosecutor
 स धर्मस्थसखः शश्वदार्थिप्रत्यर्थिनां स्वयं । ददर्श संशयच्छेद्यान् व्यवहारानतंद्रितः R. 17. 39. 
3 A servant,  follower. 
4 A master or lord. 
Comp. 
भावः state of a suppliant,  begging,  request
 Māl. 9. 30. 
सात् adv. at the disposal of beggars
 विभज्य मेरुर्न यदर्थिसात्कृतः N. 1. 16. 

Monier Williams Cologne

English

 अर्थि॑न् mfn.
   active,  industrious,  RV.
  

 (cf.   अर्थे॑त् above)

 one who wants or desires anything (instr. or in comp. 
 cf.
   पुत्रार्थिन्,  बलार्थिन्)

 supplicating or entreating any one (gen.  )

 longing for,  libidinous,  R.
  i,  48,  18

 अर्थि॑न् (ई),  m.
  one who asks for a girl in marriage,  a wooer,  Yājñ.
  i,  60
 Kathās.
 

 a beggar,  petitioner,  suitor,  Mn.
   xi,  1,  &c.
  

 one who supplicates with prayers,  VarBṛS.
 

 a plaintiff,  prosecutor,  Mn.
   viii,  62 and 79
 Yājñ.
  ii,  6

 a servant,  L.
 

 a follower,  companion,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 अर्थिन्,  ई,  इनी,  इ,  one who seeks to effect or gain
a purpose or object
 one who asks or begs for any-
thing (with inst.)
 desirous of (with inst.)
 sup-
plicating or entreating any one (with gen.)
 a beg-
gar,  a petitioner,  suitor
 a plaintiff,  a prosecutor
 a
servant
 a follower,  a companion or partizan.
—अर्-
थि-ता,  f. the condition of a beggar,  asking,  wishing
begging.
—अर्थि-त्व,  अम्,  n. the condition of a sup-
pliant.
—अर्थि-सात्,  ind. with कृ,  to dispose of any-
thing in favour of one who asks or begs for it.

Benfey

English

 अर्थिन् अर्थिन्,  i. e. अर्थ + इन्,  adj.
 ,  f.
 
नी।
 1. Full of desire,  Rām.  1,  48,  18
with instr. भार्यया चार्थी,  Long-
ing after a wife,  Rām.  3,  24,  4. वधेन
ममार्थी,  Desiring my death, 
Böhtl. Chr. 114,  27.
 2. A beggar,  Bhartṛ. 2,  36
Daśak. in Chr. 186,  20.
 3. A plaintiff, 
Man.  8,  62.
 -- Comp.
 
छाया-,  adj.
  de-
siring shadow.
धन-,  adj.
  greedy for
money,  Man.  5,  34.
पुत्र-,  adj.
  wish-
ing for a son,  Man.  3,  48.
बल-,  adj.
 
desiring power,  Man.  2,  37.
भार्या-, 
adj.
  desiring a wife,  Chr. 6,  5.
युद्ध-, 
adj.
  seeking war.
शरण-,  adj.
  de-
pending on others for protection,  un-
fortunate.
हित-,  adj.
  seeking another's
welfare,  Rām.  3,  48,  15.

Apte Hindi

Hindi

अर्थिन्
वि* - अर्थ्+इनि
"प्राप्त करने की चेष्टा करने वाला, अभिलाषी, इच्छुक"

अर्थिन्
वि* - अर्थ्+इनि
"अनुरोध करने वाला, या किसी से कुछ मांगने वाला"

अर्थिन्
वि* - अर्थ्+इनि
मनोरथ रखने वाला

अर्थिन्
पुं*
  - अर्थ्+इनि
"याचक,  प्रार्थयिता,  भिक्षुक,  दीन याचक,  निवेदक,  विवाहार्थी"

अर्थिन्
पुं*
  - अर्थ्+इनि
" वादी,  अभियोक्ता,  प्राभियोजक"

अर्थिन्
पुं*
  - अर्थ्+इनि
सेवक अनुचर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अर्थिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯಾಚಕ /ಭಿಕ್ಷುಕ /ಬೇಡುವವನು
निष्पत्तिः - > अर्थ (उपयाञ्चायाम्) - "णिनिः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > अर्थयते
प्रयोगाः - > "यथाविधि हुताग्नीनां यथाकामार्चितार्थिनाम्"
उल्लेखाः - > रघु० १-६
अर्थिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದರಿದ್ರ /ಧನಹೀನ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (वा० ५-२-१३५)
व्युत्पत्तिः - > असन्निहितोऽर्थोऽस्यास्ति
अर्थिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸೇವಕ /ಆಳು
अर्थिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಾದಿ /ವ್ಯಾಜ್ಯ ಹೂಡುವವನು
प्रयोगाः - > "स धर्मस्थसखः शश्वदर्थिप्रत्यर्थिनां स्वयम् । ददर्श संशयच्छेद्यान् व्यवहारानतन्द्रितः ॥"
उल्लेखाः - > रघु० १७-३९
अर्थिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಪೇಕ್ಷೆಯುಳ್ಳ /ಆಸೆಯುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > अर्थोऽपेक्षाऽस्यास्ति

L R Vaidya

English

 arTin {% (I) a. (f. नी) %} 1. One who seeks for anything,  (with the inst.,  e.g. भार्यया चार्थी)
 2. desirous of,  (with the inst.,  e.g. को वधेन ममार्थी स्यात्)
 3. entreating any one,  (with the gen.,  e.g. अर्थी वररुचिर्मेस्तु.)

 arTin {% (II) m. %} 1. A beggar,  a suitor,  कन्यारत्नमयोनिजन्म भवतामास्ते वयं चार्थिनः Mv.i.,  यथाकामार्चितार्थिनाम् R.i.6,  ii.54,  ix.27
 2. a prosecutor,  a plaintiff,  a complainant,  स धर्मस्थसखः शश्वदर्थिप्रत्यर्थिनः स्वयम् । ददर्श संशयच्छेद्यान् व्यवहारानतन्द्रितः R.xvii.39
 3. a servant.

Bopp

Latin

 अर्थिन् (a r. अर्थ् s. इन्) petens,  desiderans,  egens,  pau-
per. N. 13. 11. 50. BH. 7. 16.

Lanman

English

 arthín,  a. having an object,  desiring, 
seeking
 (begging,  i. e.) needy. [artha.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अर्थिन्
adjective
 
यत्कर्तृका आवश्यकता वर्तते।
 "अस्माभिः अर्थिनां जनानां साहाय्यं कर्तव्यम्।"

Synonyms:
  उद्यमशील,  अर्थिन्,  चेक्रिय,  महारम्भ,  महोद्योग,  व्यवसायवसायिन्,  स्वपस्य,  स्वपाक
adjective
 
यः परिश्रमान् करोति।
 "उद्यमशीलः नित्यं सफलो भवति।"

Synonyms:
  इच्छुक,  इच्छु,  इच्छक,  इच्छावत्,  इच्छान्वित,  अभिलाषिन्,  अभिलाषुक,  वाञ्छिन्,  आकाङ्क्षिन्,  अर्थिन्,  कामिन्,  कामुक,  कामवत्,  कामयान,  लोभिन्,  लुब्ध,  स्पृहयालु,  जातस्पृह,  सस्पृह,  साकाङ्क्ष,  ईप्सु,  अभीप्सु,  प्रेप्सु,  परिप्रेप्सु,  इष्टिन्,  जिघृक्षु,  आशायुक्त,  लालसिन्,  तृष्णक,  कम्र
adjective
 
यः इच्छति।
 "रामः पुस्तकं क्रेतुम् इच्छुकः अस्ति।"

Synonyms:
  लुब्ध,  लोभिन्,  सस्पृह,  साकांक्ष,  ईप्सु,  अभीप्सु,  प्रेप्सु,  परिप्रेप्सु,  इष्टी,  जिघृक्षु,  आशंसु,  लालसिन्,  तृष्णक,  कम्र,  इच्छु,  इच्छुक,  इच्छुक,  इच्छावत्,  इच्छान्वित,  अभिलाषिन्,  अभिलाषुक,  वाञ्छिन्,  अर्थिन्,  कामिन्,  कामुक,  कामवत्,  कामायान
adjective
 
आशया युक्तः।
 "बालकाः मिष्टान्नं लुब्धया दृष्ट्या पश्यन्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अर्थव्ययज्ञः सुकलो याचकस्तु वनीपकः ॥ ३८७ ॥
मार्गणोऽर्थी याचनकस्तर्कुकोऽथार्थनैषणा ।
अर्दना प्रणयो याच्ञा याचनाध्येषणा सनिः ॥ ३८८ ॥
-wordlist-
 
अर्थव्ययज्ञ (पुं),  सुकल (पुं),  याचक (पुं),  वनीपक (पुं),  मार्गण (पुं),  अर्थिन् (पुं),  याचनक (पुं),  तर्कुक (पुं),  अर्थना (स्त्री),  एषणा (स्त्री),  अर्दना (स्त्री),  प्रणय (पुं),  याच्ञा (स्त्री),  याचना (स्त्री),  अध्येषणा (स्त्री),  सनि (पुंस्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अर्थिन्
अर्थिन्,  मार्गणक,  याचक,  वनीपक
अर्थी मार्गणकः प्रोक्तो याचकश्च वनीपकः ॥ ३५९ ॥
verse 2.1.1.359
page 0042

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अर्थिन् त्रि०
  अर्थ + अस्त्यर्थे इनि । १ याचके,  २ सेवके,  अस-न्निहितधने ३ धनस्वामिनि । “नैक्षतार्थिनमवज्ञया मुहुः”“शात्रवादिव पराङ्मुखोऽर्थिन” इति च माघः “यथा-कामार्च्चितार्थिनाम्” “ततः समानीय स मानितार्थी”इति च रघुः । ४ कार्य्यार्थिनि “ततोऽर्थी लेखयेत् सद्यःप्रतिज्ञातार्थसाधनम्” या० स्मृ० । “स धर्म्मस्थसखः शश्वद्अर्थिप्रत्यर्थिनां स्वयम्” रघुः स्त्रियां ङीप् । “कान्तार्थिनीतु या याति” इत्यमरः सन्निहितधने तु अर्थवानित्येव ।

Capeller

German

 अर्थि॑न् eifrig,  geschäftig,  begehrend,  begierignach
(Instr. o. —°),  liebesbedürftig
m.
  Bewerber,  Bittender,  Kläger (j.).

 अर्थि॑न् auch arm
 m.
  Bettler.

Grassman

German

 arthín,  a. [von ártha],  strebend,  strebsam,  begehrend,  regsam.
-ī́ sūrís {517, 23}.
-ínas [G.] {105, 2}
 {852, 8}.
-ínas [N.] {647, 12}
 {688, 5}
 śyenā́sas {953, 5}.
-ínas [A.] {48, 6}.

Burnouf

French

 अर्थिन् अर्थिन् a. qui demande
 solliciteur
 qui a besoin
pauvre
 mendiant.
		 Demandeur,  plaignant.

Stchoupak

French

 अर्थिन्-
 a. cupide 
 qui a besoin,  qui
 désire 
 pauvre 
 m.
 
amant 
 solliciteur,  mendiant 
 plaignant 
 अर्थिता- f.
  condition de
suppliant 
 vœu,  requête 
 अर्थित्व- nt. id. 
 अर्थिसात्कृ- mettre
à la disposition (du quémandeur).
अर्थि-भाव- m.
  condition de solliciteur.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.