| YouTube Channel

अर्थवत् (arthavat)

 
शब्दसागरः
English
अर्थवत्
mfn.
(-वान्-वती-वत्)
1. Wealthy, rich.
2. Significant, having sense
or meaning.
3. Designed, intentional, having an object.
E.
अर्थ, and
मतुप् poss.
aff.
Capeller Eng
English
अर्थवन्त्
a.
having sense or meaning, significant
suitable, apt, wealthy, rich.
n.
°वत् according to the purpose.
Yates
English
अर्थ-वत् (वान्-वती-वत्)
a. Wealthy
significant, intentional.
Wilson
English
अर्थवत्
mfn.
(-वान्-वती-वत्)
1 Wealthy, rich.
2 Significant, having sense or meaning.
3 Designed, intentional, having an object.
E.
अर्थ, and मतुप् poss.
aff.
Apte
English
अर्थवत् [arthavat],
a.
Wealthy, rich
तेनार्थवाँल्लोभपराङ्मुखेन
R.*
14.23.
Significant, full of sense or meaning
वाक्य- मर्थवदव्यग्रस्तमुवाच दशाननम्
Rām.*
5.51.1. अर्थवान् खलु मे राजशब्दः
Ś.*
5
Pt.*
1.136
Ki.*
3.51.
Having meaning
अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम्
P.
I.2.45.
Serving some purpose
successful, useful
पुमानर्थवज्जन्मा
Ki.*
11 62
1.62.
adv.
According to a purpose
विण्मूत्रोत्सर्ग- शुद्ध्यर्थं मृद्वार्यादेयमर्थवत्
Ms.*
5.134
Y.*
3.2.
m.
(-वान्) A man.
Apte 1890
English
अर्थवत् a. 1 Wealthy, rich
R. 14. 23.
2 Significant, full of sense or meaning
अर्थवान् खलु मे राजशब्दः Ś. 5
Pt. 1. 136
Ki. 3. 51.
3 Having meaning
अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकं P. I. 2. 45.
4 Serving some purpose
successful, useful
पुमानर्थवज्जन्मा Ki. 11. 62
10. 62.
adv. According to a purpose.
m. (
वान्) A man.
Monier Williams Cologne
English
अर्थ—वत्
mfn.
wealthy
full of sense, significant,
Pāṇ.
i, 2, 45,
&c.
suitable to the object, fitting,
RPrāt.
KātyŚr.
full of reality, real
अर्थ—वत्
m.
(आन्) a man,
L.
अर्थ—वत्
ind.
according to a purpose,
Mn.
v, 134
Yājñ.
iii, 2.
Benfey
English
अर्थवत् अर्थ + वत्, adv. Accord-
ing to the object, Man. 5, 134.
अर्थवन्त् अर्थ + वन्त्,
adj.
,
f.
वती।
1. Wealthy, Hit. i. d. 175. 2. Signi-
ficant, full of meaning, Rām. 1, 14, 35.
3. True, Pañc. i. d. 152.
--
Comp.
महा-,
adj.
very dignified.
Apte Hindi
Hindi
अर्थवत्
वि* - अर्थ्+मतुप्
धनवान
अर्थवत्
वि* - अर्थ्+मतुप्
"सार्थक, अभिप्रायः या अर्थ से परिपूर्ण"
अर्थवत्
वि* - अर्थ्+मतुप्
अर्थ रखने वाला।
अर्थवत्
वि* - अर्थ्+मतुप्
"किसी प्रयोजन को सिद्ध करने वाला, सफल, उपयोगी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अर्थवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಥದಿಂದ ಕೂಡಿದ /ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > अर्थोऽस्यास्ति
अर्थवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧನಿಕ /ಹಣವಂತ
प्रयोगाः - > "तेनार्थवान् लोभपराङ्मुखेन तेन घ्नता विघ्नभयं क्रियावान्"
उल्लेखाः - > रघु० १४-२३
अर्थवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯೋಜನ ಸಹಿತವಾದ /ಸಫಲವಾದ
अर्थवत्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಥದಂತೆ /ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ
अर्थवत्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ
निष्पत्तिः - > अर्थ - "वतिः" (५-१-११५)
L R Vaidya
English
arTa-vat {% a. %} 1. having meaning, अर्थवदधातुरप्त्ययः Pan.
2. serving some purpose, not useless
3. significant, e.g. अर्थवान् खलु मे राजशब्दः.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
सार्थक, अर्थवत्, अर्थयुक्त, अर्थपूर्ण
adjective
यस्य अर्थः अस्ति।
"भवतः कथनं सार्थकम् अस्ति।"
Synonyms:
उपयोगिन्, उपकारक, उपकारिन्, सोपकार, महोपकार, प्रयोगिन्, सार्थक, सार्थ, अर्थकर, अर्थद, अर्थवत्
adjective
उपयुक्तद्रव्यादिः।
"बालकानां कृते एषः ग्रन्थः उपयोगी अस्ति।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अर्थवत्
त्रि०
अर्थोऽस्त्यस्य असन्निहतः मतुप् मस्यवः अर्थ-युक्ते सार्थके “अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम्” पा० ।३ प्रयोजनयुक्ते फलयुक्ते “अपसव्य उपेतश्चे दाहिता-ग्न्यावृतार्थवत् या० स्मृ० “विण्मूत्रोत्सर्गशुड्यार्थं मृदा-द्यादेयमर्थवत्” मनुः असन्नितधनवति
त्रि०
सन्निहितेतु इनि अर्थीत्येव व्यवहारे वादिनिरूढः “ततोऽर्थी लेखयेत् सद्यः प्रतिज्ञातार्थसाधनम्”या० स्मृ० स्त्रियामुभयत्र ङीप् पुरुषे
पु०
राजनि० ।अर्थमर्हति अर्थेन तुल्यंक्रिया, अर्थे इव वा वति अर्थार्हे७ अर्थतुल्यक्रियायाम् अर्थसदृशे आश्रये
अव्य०
Capeller
German
अर्थवन्त् einen Sinn habend, bedeutsam,
verständig, zweckmäßigig, reich.
Stchoupak
French
अर्थवन्त्-
a. riche
significatif
utile
-वत्ता-
f.
richesse.