धातुः: अर्थ्
मूलधातुः: अर्थ
धात्वर्थः: उपयाञ्चायाम्
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: अर्थयते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

अर्थ  (अर्थः)  उपयाच्ञायाम्
( अर्थयते अर्थयिता  अर्थयिष्यते ) "प्रार्थयन्ति शयनोत्थितं प्रिया' इत्यादि कृदन्तात्तत्करोतीति णिचि नेयम् 359

अर्थ याच्ञायाम् 
- अर्थयते  अर्थयाञ्चक्रे  आर्त्तथत  अर्त्तिथयिषते  348

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@‘अर्थ उपयाच्ञ्नायाम्’@} <a href="#foot_krm02">2</a> अर्थकः-र्थिका, अर्तिथयिषकः-षिका;</li> <li> अर्थयिता-त्री, अर्तिथयिषिता-त्री;</li> <li> अर्थ <a href="#foot_krm03">3</a> यमानः, अर्तिथयिषमाणः;</li> <li> अर्थयिष्यमाणः, अर्तिथयिषिष्यमाणः;</li> <li> अर्थ् <a href="#foot_krm04">4</a> -अर्थौ-अर्थः;</li> <li> -- अर्थितम् <a href="#foot_krm05">5</a> -तः-तवान्, अर्तिथयिषितम्-तः-तवान्;</li> <li> अर्थः, विद्या <a href="#foot_krm06">6</a>र्थी, अर्तिथयिषुः;</li> <li> अर्थयितव्यम्, अर्तिथयिषितव्यम्;</li> <li> अर्थनीयम्, अर्तिथयिषणीयम्;</li> <li> अर्थ्यम्, अर्तिथयिष्यम्, ईषदर्थः, दुरर्थः, स्वर्थः;</li> <li> -- अर्थ्यमानः, अर्तिथयिष्यमाणः;</li> <li> अर्थः;</li> <li> अर्तिथयिषः;</li> <li> अर्थयितुम्, अर्तिथयिषितुम्;</li> <li> अर्थना, अभ्यर्थना, अर्तिथयिषा;</li> <li> अर्थनम्, अर्तिथयिषणम्;</li> <li> अर्थयित्वा, अर्तिथयिषित्वा;</li> <li> समर्थ्य, अभ्यर्थ्य, <a href="#foot_krm07">7</a> समर्तिथयिष्य;</li> <li> अर्थम् २, अर्थयित्वा २, अर्तिथयिषम् २, अर्तिथयिषित्वा २;</li> <li> <a href="#foot_krm08">8</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (४०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१९०५-सक। सेट्- आत्मने-आ [[१। ‘आगर्वादात्मनेपदिनः’, इति ग। सू। चुरादौ। तेन ण्यन्ताच्छानजेव। “प्रार्थ- यन्ति शयनोत्थितं प्रियाः’ ‘इत्यादि तु कृदन्तात् ‘तत्करोति--’ इति णिचि नेयम्” इति मा धा। वृत्तौ।।]] गर्वीयः। अदन्तः)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[१। ‘आगर्वादात्मनेपदिनः’, इति ग। सू। चुरादौ। तेन ण्यन्ताच्छानजेव। “प्रार्थ- यन्ति शयनोत्थितं प्रियाः’ ‘इत्यादि तु कृदन्तात् ‘तत्करोति--’ इति णिचि नेयम्” इति मा धा। वृत्तौ।।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[२। ‘रात् सस्य’ (८-२-२४) इति नियमात् संयोगान्तलोपो न।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[आ। ‘तच्चाकर्ण्य सरोषमुत्पदयते स्मोत्तुङ्गमञ्चं हरिः प्रोत्तिष्ठन्नसिचर्मणी गृहितवान् कंसोऽपि मृग्योऽसताम्। द्रष्टॄणां कुहकोऽथ शूरयितृभिः स्तुत्योऽसिना वीरयां-- चक्रे स्थूलितभीतिरर्थितवधास्सत्राशनैर्गर्वितैः’ (धा। का। ३-५८।)]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[३। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[B। ‘न जिह्रियाञ्चकाराथ सीतामभ्यर्थ्य तर्जितः। नाप्यूर्जां बिभरामास वैदेह्यां प्रसितो भृशम्।।’ भ। का। ६। ३।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [पृष्ठम्००३८+ २८]</li></ul>

अर्थ (अ꣡र्थ॒ उपयाच्ञायाम् - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = अर्थनम्
अनीयर् = अर्थनीयः - अर्थनीया
ण्वुल् = अर्थकः - अर्थिका
तुमुँन् = अर्थयितुम् / अर्थितुम्
तव्य = अर्थयितव्यः / अर्थितव्यः - अर्थयितव्या / अर्थितव्या
तृच् = अर्थयिता / अर्थिता - अर्थयित्री / अर्थित्री
क्त्वा = अर्थयित्वा / अर्थित्वा
ल्यप् = प्रार्थ्य
क्तवतुँ = अर्थितवान् - अर्थितवती
क्त = अर्थितः - अर्थिता
शानच् = अर्थयमानः / अर्थमानः - अर्थयमाना / अर्थमाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

अर्थ उपयाच्ञायाम्
- अर्थयते, आर्तिथत, अर्तिथयिषते  345

√arthaya (artháyate, -ti). seek for an
object. [artha, 1067.]
+ abhi, ask, entreat.
+ pra, desire, sue for.


अर्थय arthá-ya, den. Ā. (P.), (arthate, E.), 🞄endeavour, strive for;
 ask one (ac., ab.) for 🞄(ac.);
 explain. abhi, ask one (ac.) for (ac. 🞄d., lc., or -artham). pra, desire;
 ask one 🞄(ac.) for (ac., lc.);
 request something (ac.) from 🞄(ab.);
 wish to, ask one to (inf.);
 woo;
 have 🞄recourse to;
 Ā. oppose oneself to (ac.). sam, 🞄prepare;
 conclude;
 judge, think, consider;
 🞄connect with (in. or prati w. ac.);
 perceive;
 🞄contemplate;
 resolve;
 cheer up, encourage.


Synonyms: याचय, भिक्षय, अर्थय, प्रार्थय

verb

याचनप्रेरणानुकूलः व्यापारः।; "दिनेशः आपणात् अन्येन हिन्दीव्याकरणस्य पुस्तकम् अयाचयत्।"

अर्थय (arthaya)

Macdonell

Lanman

Wordnet