| YouTube Channel

अर्थम् (artham)

 
Spoken Sanskrit
English
- अर्थम् - artham
indecl.
 for the sake of
Monier Williams Cologne
English
अर्थम्
acc.
ind.
 See
s.v.
 अ॑र्थ.
Monier Williams 1872
English
अर्थम् or अर्थे, ind. (generally at the end of com-
pounds) on account of, in behalf of, for the sake of.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khong du chud pa
१) अधिगत २) अधिगम ३) अधिगमन ४) अनुप्रविष्ट ५) अर्थम् ६) अवगति ७) अवगम ८) अवबुद्ध ९) अवबुद्ध्यन्ते १०) अवबोध ११) अवसित १२) अवस्यत्१३) अवस्यति १४) उपगत १५) गत १६) गति १७) गतिंगतः १८) गम्यते १९) चेतना २०) पर्याप्त २१) प्रज्ञा २२) प्रतिपत्ति २३) प्रतिवेध २४) प्रतीति २५) बुद्ध २६) बोद्ध्र २७) बोध २८) बोधित २९) विवेचयति ३०) वेदित ३१) व्युत्पत्ति ३२) व्युत्पादन
पुराणम्
English
अर्थम् / ARTHAM. From the forehead of Mahāviṣṇu a golden lotus grew up from which Śrī devī was born. Dharmārthas (dharma=righteousness and artha=wealth) also were born from Śrī. “From the forehead of viṣṇu, sprung up a golden lotus and His wise spouse Śrī arose there from and oh, Pāṇḍava, righteousness and wealth came into being from Śrī”. (Bhāṣābhārata, śānti Parva, Chapter 59, Stanzas 130 & 131).
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@‘अर्थ उपयाच्ञ्नायाम्’@} 2 अर्थकः-र्थिका, अर्तिथयिषकः-षिका
अर्थयिता-त्री, अर्तिथयिषिता-त्री
अर्थ 3 यमानः, अर्तिथयिषमाणः
अर्थयिष्यमाणः, अर्तिथयिषिष्यमाणः
अर्थ् 4 -अर्थौ-अर्थः
-- अर्थितम् 5 -तः-तवान्, अर्तिथयिषितम्-तः-तवान्
अर्थः, विद्या 6र्थी, अर्तिथयिषुः
अर्थयितव्यम्, अर्तिथयिषितव्यम्
अर्थनीयम्, अर्तिथयिषणीयम्
अर्थ्यम्, अर्तिथयिष्यम्, ईषदर्थः, दुरर्थः, स्वर्थः
-- अर्थ्यमानः, अर्तिथयिष्यमाणः
अर्थः
अर्तिथयिषः
अर्थयितुम्, अर्तिथयिषितुम्
अर्थना, अभ्यर्थना, अर्तिथयिषा
अर्थनम्, अर्तिथयिषणम्
अर्थयित्वा, अर्तिथयिषित्वा
समर्थ्य, अभ्यर्थ्य, 7 समर्तिथयिष्य
अर्थम् २, अर्थयित्वा २, अर्तिथयिषम् २, अर्तिथयिषित्वा २
8
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४०)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१९०५-सक। सेट्- आत्मने-आ [[१। ‘आगर्वादात्मनेपदिनः’, इति ग। सू। चुरादौ। तेन ण्यन्ताच्छानजेव। “प्रार्थ- यन्ति शयनोत्थितं प्रियाः’ ‘इत्यादि तु कृदन्तात् ‘तत्करोति--’ इति णिचि नेयम्” इति मा धा। वृत्तौ।।]] गर्वीयः। अदन्तः)
03
=>
 [[१। ‘आगर्वादात्मनेपदिनः’, इति ग। सू। चुरादौ। तेन ण्यन्ताच्छानजेव। “प्रार्थ- यन्ति शयनोत्थितं प्रियाः’ ‘इत्यादि तु कृदन्तात् ‘तत्करोति--’ इति णिचि नेयम्” इति मा धा। वृत्तौ।।]]
04
=>
 [[२। ‘रात् सस्य’ (८-२-२४) इति नियमात् संयोगान्तलोपो न।]]
05
=>
 [[आ। ‘तच्चाकर्ण्य सरोषमुत्पदयते स्मोत्तुङ्गमञ्चं हरिः प्रोत्तिष्ठन्नसिचर्मणी गृहितवान् कंसोऽपि मृग्योऽसताम्। द्रष्टॄणां कुहकोऽथ शूरयितृभिः स्तुत्योऽसिना वीरयां-- चक्रे स्थूलितभीतिरर्थितवधास्सत्राशनैर्गर्वितैः’ (धा। का। ३-५८।)]]
06
=>
 [[३। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]
07
=>
 [[B। ‘न जिह्रियाञ्चकाराथ सीतामभ्यर्थ्य तर्जितः। नाप्यूर्जां बिभरामास वैदेह्यां प्रसितो भृशम्।।’ भ। का। ६। ३।]]
08
=>
 [पृष्ठम्००३८+ २८]