| YouTube Channel

अर्ज् (arj)

 
Yates
English
अर्ज् अर्जति 1.
a. To collect
to
gain, commonly उपार्जति . अर्जयति,
10.
a. To prepare, purify.
Apte
English
अर्ज् [arj], 1
P.
 [अर्जति, आनर्ज, अर्जिष्यति, आर्जीत्, अर्जितुम्, अर्जित]
To procure, secure, gain, earn, usually in thecaus. in this sense
पितृद्रव्याविरोधेन यदन्यत्स्वयमर्जितम्
Y.*
 2. 118.
To take up
आनर्जुर्नृभुजो$स्त्राणि
Bk.*
 14.74.1
P.
 or caus.
To procure, acquire, obtain
स्वयमर्जित, स्वार्जित obtained by one's own exertions, self-acquired.
To work or manufacture, make, prepare (सतो गुणान्तराधानम्). -With
अति to allow, permit, let go.
to remove, despatch, make away with. -अनु to let go, set free, deliver. -अपि to add to.
अन्वव to cause to go after or in a particular direction.
To visit with anything, overcome. -अप्यति to add, append
say something in addition to what is already said. -अव to permit to leave, release, let go. -उद् to drive out, remove. -प्र caus. to furnish, supply, procure.
Apte 1890
English
अर्ज् {c1c} P. [अर्जति, आनर्ज, अर्जिष्यति, आर्जीत्, अर्जितुं, आर्जीत] 1 To procure, secure, gain, earn, usually in the caus. in this sense
पितृद्रव्याविरोधेन यदन्यत्स्वयमर्जितं Y. 2. 118.
2 To take up
आनर्जुर्नृभुजोस्त्राणि Bk. 14. 74.
{c10c} P. or caus. 1 To procure, acquire, obtain
स्वयमर्जित, स्वार्जित obtained by one's own exertions, self-acquired.
2 To work or manufacture make, prepare (सतोगुणांतराधानं).
WITH अति {1} to allow, permit, let go. {2} to remove, despatch, make away with.
अनु to let go, set free, deliver.
अपि to add to.
अन्वव {1} to cause to go after or in a particular direction. {2} to visit with any thing, overcome.
अप्यति to add, append
say something in addition to what is already said.
अव to permit to leave, release, let go.
उद् to drive out, remove.
प्र caus. to furnish, supply, procure.
Monier Williams Cologne
English
अर्ज्
cl.
 1.
P.
 अर्जति (perf. 3.
pl.
 आनर्जुः) to procure, acquire, Naiṣ. &
Bhaṭṭ.
 :
Ā. अर्जते, to go,
L.
 , to stand firm,
L.
 , to procure,
L.
to be of good health,
L.
 :
Caus.
 अर्जयति, °ते, (aor. अर्जिजत्,
Bhaṭṭ.
 ) to procure, acquire, obtain,
MBh.
Mn.
&c.
Monier Williams 1872
English
अर्ज् 1. अर्ज्, cl. 1. P. अर्जति, आनर्ज, अर्जिष्-
यति, -जितुम्, to procure
to acquire, reach,
gain, earn: Caus. अर्जयति, -यितुम्, to procure, ac-
quire
to work or manufacture
to make or prepare.
अर्ज् 2. अर्ज् (a doubtful root, probably
distinct from the last, and connected with
रज्, राज्, and अर्च्), to shine, to be white (?).
Macdonell
English
अर्ज् ARJ, Ⅰ. P. arja, procure, acquire
cs. 🞄arjaya, P. Ā. id. upa, cs. id..
Benfey
English
1. अर्ज् अर्ज्, i. 1, and 10, Par. To
earn, to acquire, MBh. 11, 193
Indr. 3,
7 (Ātm). स्व-अर्जित and स्वयम्-अर्जित,
adj.
 Acquired by one's own efforts,
Rām. 1, 43, 11
Man. 9, 209. -- With the
prep. उप उप, To acquire, Man. 9, 208.
2. अर्ज् अर्ज्, i. 10, Par. To work,
to prepare. -- With the prepositions
समुप सम्-उप, To prepare, Chr. 14, 21
(read तत् तु).
Apte Hindi
Hindi
अर्ज्
"भ्वा* पर*, " - -
"उपार्जन करना, उपलब्ध करना, प्राप्त करना, कमाना"
अर्ज्
"भ्वा* पर*, " - -
ग्रहण करना
अर्ज्
चु* पर*या भ्वा* पर* - -
"उपार्जन करना, अधिकार में करना, प्राप्त करना"
L R Vaidya
English
arj {% (I) vt. 1P (pp. अर्जित) %} 1. To procure, to gain, to earn, पितृद्रव्यविरोधेन यदन्यय् स्वयमर्जितम् Yaj.ii.118, Na.v.84
2. to take, to take up, Bt.xiv.74.With उप-, to procure, to obtain.
arj {% (II) vt. 10U (pp. अर्जित) %} To obtain, to procure.
Bopp
Latin
अर्ज् 1. P. 10. P. A.
1) colligere, coacervare, adipisci, ac-
quirere. N. 26. 4. IN. 3. 7.
2) facere, perficere (प्रयत्ने
K. संस्कारे v.): स्वर्जितङ् कर्म bene facta actio. RAM.
ed. Ser. I. 34. 38.
स्वार्जितन् तपस् a mement ipso ef-
fecta castigatio. RAM. ed. Ser. I. 47. 13. (fortasse lat.
urgo et arguo, gr. ἔϱγω nisi hoc est pro Ϝέϱγω =
वृज् vel pro σέϱγω = सृज्).
c. उप i. q. simpl. sign. 1. HIT. 33. 21. MAN. 9. 208.
Lanman
English
√arj, see √2ṛj.
Kridanta Forms
Sanskrit
अर्ज् (अ꣡र्जँ꣡ अर्जने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = अर्जनम्
अनीयर् = अर्जनीयः - अर्जनीया
ण्वुल् = अर्जकः - अर्जिका
तुमुँन् = अर्जितुम्
तव्य = अर्जितव्यः - अर्जितव्या
तृच् = अर्जिता - अर्जित्री
क्त्वा = अर्जित्वा
ल्यप् = प्रार्ज्य
क्तवतुँ = अर्जितवान् - अर्जितवती
क्त = अर्जितः - अर्जिता
शतृँ = अर्जन् - अर्जन्ती
अर्ज् (अ꣡र्जँ꣡ प्रतियत्ने सम्पादने च - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = अर्जनम्
अनीयर् = अर्जनीयः - अर्जनीया
ण्वुल् = अर्जकः - अर्जिका
तुमुँन् = अर्जयितुम्
तव्य = अर्जयितव्यः - अर्जयितव्या
तृच् = अर्जयिता - अर्जयित्री
क्त्वा = अर्जयित्वा
ल्यप् = प्रार्ज्य
क्तवतुँ = अर्जितवान् - अर्जितवती
क्त = अर्जितः - अर्जिता
शतृँ = अर्जयन् - अर्जयन्ती
शानच् = अर्जयमानः - अर्जयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 अर्ज्
मूलधातुः:
 अर्ज
धात्वर्थः:
 अर्जने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 अर्जति
धातुः:
 अर्ज्
मूलधातुः:
 अर्ज
धात्वर्थः:
 प्रतियत्ने
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 अर्जयति-ते
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. अर्ज् mit निस् herauslassen, -x- geben, TS. 1, 5, 9, 3.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अर्ज्, आप्, समाप्, अभिलभ्, उपलभ्, परिलभ्, संलभ्, समालभ्, समुपलभ्, अभिविद्, संविद्, अभ्याप्, अवाप्, ग्रह्, अभ्यासद्, अभिसम्प्राप्, अभिसम्पद्, अभिसम्प्रपद्, अधिगम्, अधिविद्, अभिगम्, अनुविद्, अभिप्राप्, अभिसिध्, प्रलभ्
verb
प्रापणात्मकः व्यापारः।
"अहं बहु धनम् आर्जम्।"
Synonyms:
 अर्ज्, उपार्ज्, लभ्, उपलभ्, प्राप्, अवाप्, अधिगम्, अश्, उपाश्, आदा, उपादा, निर्विश्, कॣप्
verb
बहुप्रयत्नैः प्रापणानुकूलव्यापारः।
"भोः कष्टैः अर्जितं धनं तव पूर्वजैः।"
Synonyms:
 अर्ज्, उपार्ज्, प्राप्, आप्, अवाप्, लभ्, अभिलभ्, अभ्यश्
verb
आधिक्येन प्रापणानुकूलः व्यापारः।
"सः व्यापारे अधिकं धनम् अर्जयति।"
Capeller
German
अर्ज् , अर्जति sich verschaffen, erwerben,
erlangen. Caus. Act. u. Med. dass. उप
Caus. dass.
Grassman
German
1. (√arj), vordringen, siehe ṛñj.
2. (√arj), strahlen, aus ar erweitert, wie arc
liegt zu Grunde für árjuna, ṛjrá u. s. w.
Burnouf
French
*अर्ज् अर्ज्। अर्जामि 1, अर्जयामि et
अर्जये 10
p. आनर्ज
pp. अर्जित। Acquérir par le
travail.
Faire, exécuter.
Travailler: स्वर्जितं कर्म
action bien faite.
Gr.
ἔργον.
Stchoupak
French
अर्ज्-
{%arjayati -te
arjita- %} -- acquérir, se procurer
a. v. acquis.