अर्चिस् (arcis)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अर्चिस् m.
  (-र्चिः)
	 1. Flame.
	 2. A ray of light.
	 3. Light,  luster.
 E.
  अर्च to
worship,  and इसि Unādi aff.
  

Capeller Eng

English

 अर्चि॑स् n.
  (later also f.
 ) beam,  flame.

Yates

English

 अर्चिस् (चिः) 2.
m.
  Flame,  light.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 अर्च्चिस्
m.
  (-र्चिः)
1 Flame.
2 A ray of light.
3 Light,  lustre.
E.
  अर्च to worship,  and इसि Uṇādi aff.
  

Apte

English

अर्चिस् [arcis],  n.
  (-र्चिः) [अर्च्-इसि Uṇ.*
  2.17]

A ray of light,  flame
 यत्ते पवित्रमर्चिष्यग्ने विततमन्तरा Rv.*
  9.67.23
 प्रदक्षिणार्चिर्हविरग्निराददे R.*
  3.14.

Light,  lustre
 प्रशमादर्चिषाम् Ku.*
  2.2
 Ratn.*
  4.16. (said to be also f.
 ) f.
  N.
  of the wife of कृशाश्व and mother of धूमकेतु. m.
 

A ray of light.

Fire. अर्चिर्मयूखशिखयोः ......Nm. 

Apte 1890

English

 अर्चिस् n. (
र्चिः) [अर्च्-इसि Uṇ. 2. 107] 1 A ray of light,  flame
 यत्ते पवित्रमर्चिष्यग्ने विततमंतरा Rv. 9. 67. 23
 प्रदक्षिणार्चिर्हविरग्निराददे R. 3. 14. 
2 Light,  lustre
 प्रशमादर्चिषां Ku. 2. 20
 Ratn. 4. 16 (said to be also. f.) 
f. N. of the wife of कृशाश्व and mother of धूमकेतु. 
m. 1 A ray of light. 
2 Fire. 

Monier Williams Cologne

English

 अर्चि॑स् n.
  ray of light,  flame,  light,  lustre,  RV.
   (once. pl.
  अर्ची॑न्षि,  RV.
   vii,  62,  1),  AV.
  
 ŚBr.
   &c.
  

 अर्चि॑स् f.
  id.,  ŚBr.
   ii
 Up.
   &c.
  ,  (इस्),  N.
  of the wife of Kṛśāśva and mother of Dhūmaketu,  BhP.
  

Monier Williams 1872

English

 अर्चिस्,  इस्,  f. n. ray of light,  flame
 light,  lustre
(इस्),  f.,  N. of the wife of Kṛśāśva and mother of
Dhūmaketu.
—अर्चिष्-मत्,  आन्,  अती,  अत्,  brilliant, 
resplendent
 (आन्),  m. fire,  the god of fire
 (अती), 
f. one of the ten earths with Buddhists.
.1. अर्च्य,  अस्,  आ,  अम्,  to be honoured or worshipped.
.2. अर्च्य,  ind. having honoured or worshipped.

Macdonell

English

 अर्चिस् arc-ís,  n.
  (C. f.
  also),  ray,  flame.

Benfey

English

 अर्चिस् अर्च् + इस्,  f.
  and n.
 
 1. A
ray of light,  Chr. 294,  5 = Rigv. i. 92,  5.
 2. Flame,  Rām.  5,  75,  6
 6,  36,  117.
 --
 Comp.
 
अरुण-,  m.
  the sun,  Daśak. in
Chr. 184,  5.
उद्-,  adj.
  radiant,  Ragh, 
7,  21. शान्त- (vb. शम्),  adj.
  extin-
guished. सप्तार्चिस्,  i. e.
सप्तन्-,  m.
 
1. fire. 2. the planet Saturn. 

Apte Hindi

Hindi

अर्चिस्
न* - अर्च्+इसि
"प्रकाशकिरण, लौ"

अर्चिस्
न* - अर्च्+इसि
"प्रकाश, चमक"

अर्चिस्
पुं*
  - अर्च्+इसि
प्रकाशकिरण

अर्चिस्
पुं*
  - अर्च्+इसि
अग्नि।

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अर्चिस्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರಣ /ರಶ್ಮಿ
अर्चिस्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ /ಬೆಂಕಿ
अर्चिस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಂಕಿಯ ಉರಿ /ಜ್ವಾಲೆ
निष्पत्तिः - > अर्च (पूजायाम्) - "इसिः" (उ० २-१०८)
अर्चिस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಂತಿ /ಪ್ರಕಾಶ
प्रयोगाः - > "प्रशमादर्चिषामेतदनुद्गीर्णसुरायुधम्"
उल्लेखाः - > कुमा० २-२०

L R Vaidya

English

 arcis {% (I) n. %} 1. A flame,  प्रदक्षिणार्चिर्हविरग्निराददे R.iii.14
 2. light,  lustre,  प्रशमादर्चिषाम् K.S.ii.20.

 arcis {% (II) m. %} 1. A ray of light
 2. fire.

Bopp

Latin

 अर्चिस् f. (r. अर्च् s. इस्) splendor,  flamma. IN. 1. 35. H.
1. 49. (cf. अर्क्,  अर्क).

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

हेति
स्त्री
हेति,  शस्त्र,  अर्चिस्
हायनौ वर्षभोज्यौ च हेती शस्त्रार्चिषी मते ।
verse 3.1.1.26
page 0015

Lanman

English

 arcís,  n. flame. [√ṛc,  1153.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  रश्मिः,  मरीचिः,  करः,  अभीशुः,  अभीषुः,  मयूखः,  गभस्तिः,  दीधितिः,  अर्कत्विट्,  पादः,  उस्रः,  रुचिः,  त्विषिः,  विभा,  अर्चिस्,  भानुः,  शिपिः,  धृष्णिः,  पृष्टिः,  वीचिः,  घृणिः,  उपधृतिः,  पृश्निः,  स्योनः,  स्यूमः,  किरणः,  अंशुः,  किरणः
noun
 
प्रकाशस्य अतिसूक्ष्माः रेखाः याः सूर्यचन्द्रादिभ्यः ज्योतिष्मद्भ्यः पदार्थेभ्यः निष्कस्य विकीर्यमाणाः दृश्यन्ते।
 "सूर्यस्य रश्मिभिः दिनस्य प्रारम्भः भवति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
रोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः ।
प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ॥ ९९ ॥
पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः ।
भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा ॥ १०० ॥
-wordlist-
 
रोचिस् (क्ली),  उस्र (पुं),  रुचि (स्त्री),  शोचिस् (क्ली),  अंशु (पुं),  गो (पुंस्त्री),  ज्योतिस् (क्ली),  अर्चिस् (स्त्रीक्ली),  उपधृति (पुं),  अभीशु (पुं),  प्रग्रह (पुं),  शुचि (पुं),  मरीचि (पुंस्त्री),  दीप्ति (स्त्री),  धामन् (क्ली),  केतु (पुं),  घृणि (पुं),  रश्मि (पुं),  पृश्नि (पुंस्त्री),  पाद (पुं),  दीधिति (स्त्री),  कर (पुं),  द्युति (स्त्री),  द्युत् (क्ली),  रुच् (क्ली),  विरोक (पुं),  किरण (पुं),  त्विषि (स्त्री),  त्विष् (स्त्री),  भास् (पुंस्त्री),  प्रभा (स्त्री),  वसु (पुं),  गभस्ति (पुं),  भानु (पुं),  भा (स्त्री),  मयूख (पुं),  महस् (क्ली),  छवि (स्त्री),  विभा (स्त्री)

--source--
 
हेतिः कीला शिखा ज्वालार्चिरुलक्का महत्यपि ॥ ११०२ ॥
-wordlist-
 
हेति (स्त्री),  कीला (पुंस्त्री),  शिखा (पुंस्त्री),  ज्वाला (पुंस्त्री),  अर्चिस् (स्त्रीक्ली),  उलक्का (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अर्चिस्
अर्चिस्,  कीला,  ज्वाला,  वर्चस्,  तेजस्,  त्विष्,  ज्योतिस्,  हेति,  द्युति,  दीप्ति,  रुच्,  शिखा,  प्रभा,  रश्मि
अर्चिः कीला ज्वाला वर्चस्तेजस्त्विषस्तथा ज्योतिः ।
हेतिद्युतिदीप्तिरुचः शिखाप्रभारश्मयः समानार्थाः ॥ ६५ ॥
verse 1.1.1.65
page 0009

स्फुलिङ्ग
स्फुलिङ्ग,  कणा,  जिह्वा,  अर्चिस्
ऊष्मा वाष्पः स्फुलिङ्गश्च कणा जिह्वास्तथार्चिषः ।
verse 1.1.1.67
page 0009

नाममाला

Sanskrit

दीधिति,  भानु,  उस्र,  अंशु,  गभस्ति,  किरण,  कर,  पाद,  रुचि,  मरीचि,  भास्,  तेजस्,  अर्चिस्,  गो,  द्युति,  प्रभा,  दीप्ति,  ज्योतिस्,  महस्,  धामन्,  रश्मि,  ऊर्ज,  विभावसु
दीधितिर्भानुरुस्रोंऽशुर्गभस्तिः किरणः करः ।
पादो रुचिर्मरीचिर्भास्तेजोऽर्चिर्गौर्द्युतिः प्रभा ॥ ४५ ॥
दीप्तिर्ज्योतिर्महो धाम रश्मिरूर्जो विभावसुः ।
verse 0.1.1.45
page 0023

पुराणम्

English

अर्चिस् / ARCIS. pṛthu and the arcis were born from the arms of vena. (bhāgavata,  4th skandha,  Chapter 15). Pṛthn did tapas in forest and gave up his physical body in fire and attained vaikuṇṭha (the abode of viṣṇu) with the arcis. (bhāgavata,  4th skandha). For details see pṛthu.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अर्चिस् न०
  अर्च्च--इसि । १ वह्न्यादेः शिखायां “प्रदक्षि-णार्च्चिर्व्याजेन” “प्रदक्षिणार्च्चिंर्हविरग्निराददे” “आसी-दासन्ननिर्वाणप्रदीपार्च्चिरिवोषसि” इति च रघुः २ मयूखे३ वह्नौ च पु०
  “तेऽर्च्चिषमभिसम्भवन्ति अर्च्चिषोऽहः” छा०उ० “अग्निर्ज्योतिरहः शुक्ल” इति गीतावाक्यैकवाक्य-त्वात् अर्च्चिरत्र वह्निः ४ दीप्तिमात्रे न०
  “प्रशमादर्चिषा-मेतदनुद्गीर्ण्णसुरायुधम्” कुमा० ।

Capeller

German

 अर्चिस् n.
  (sp. auch f.
 ) Strahl,  Flamme.

Grassman

German

 arcís,  n.,  Strahl,  Flamme [von arc],  1〉 von Agni,  2〉 der Sonne,  3〉 der Morgenröthe.
-ís 1〉 {240, 3}
 {303, 9}
 {663, 10}
 {842, 4}
 {968, 6}. — 3〉 {92, 5}.
-íṣā 1〉 {199, 4}
 {371, 3}
 {489, 3}
 {501, 10}
 {627, 36}
 {663, 8}
 {913, 2}. _{913, 11}. _{913, 14}. _{913, 17}
 {914, 9}. _{914, 12}. — 2〉 {433, 9}
 ({627, 36}). — 3〉 {157, 1}.
-íṣi 1〉 {779, 23}.
-ī́ṅṣi 2〉 {578, 1}.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.