| YouTube Channel

अर्चिष्मत् (arciSmat)

 
शब्दसागरः
English
अर्चिष्मत्
mfn.
(-ष्मान्-ष्मती-ष्मत्) Brilliant, resplendent.
m.
(-ष्मान्)
1. Fire.
2. The sun.
E.
अर्चिस् flame, and मतुप् poss.
aff.
Capeller Eng
English
अर्चिष्मन्त्
a.
flaming, brilliant, resplendent
m.
fire.
Yates
English
अर्चिष्मत् (ष्मान्) 5.
m.
Fire
sun.
a.
Bright, resplendent.
Wilson
English
अर्चिष्मत्
mfn.
(-ष्मान्-ष्मती-ष्मत्) Brilliant, resplendent.
m.
(-ष्मान्)
1 Fire.
2 The sun.
E.
अर्चिस् flame, and मतुप poss.
aff.
Apte
English
अर्चिष्मत् [arciṣmat],
a.
[अस्त्यर्थे मतुप्] Flaming, brilliant, bright
अर्चिष्मतीः सन्ध्यामङ्गलदीपिकाः
V.*
3.2.
m.
Fire, the god of fire
जज्ञे तेजो महार्चिष्मान् पञ्चवर्णः प्रभावतः
Mb.
* 3.22. 3.
The sun. अर्चिष्मानर्चितो$त्यर्थं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः
Rām.*
5. 35.12.
A sort of subordinate deity.
N.
of Viṣṇu.
ती
N.
of the town or world of Agni.
One of the 1 earths according to Buddhists.
Apte 1890
English
अर्चिष्मत् a. [अस्त्यर्थे मतुप्] Flaming, brilliant, bright
V. 3. 2.
m. 1 Fire, the god of fire.
2 The sun.
3 A sort of subordinate deity.
4 N. of Viṣṇu.
ती 1 N. of the town or world of Agni.
2 One of the 10 earths according to Buddhists.
Monier Williams Cologne
English
अर्चिष्-मत्
mfn.
brilliant, resplendent,
R.
&c.
अर्चिष्-मत्
m.
fire, the god of fire,
Hariv.
a flame,
VarBṛS.
Macdonell
English
अर्चिष्मत् arciṣ-mat,
a.
radiant, flaming
🞄m. fire.
Benfey
English
अर्चिष्मन्त् अर्चिष्मन्त्, i. e. अर्चिस् +
मन्त्,
adj.
,
f.
मती, Beaming, flaming,
Vikr. d. 43.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अर्चिष्मत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
प्रयोगाः - > "अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः"
उल्लेखाः - > वि० स०
अर्चिष्मत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯ
अर्चिष्मत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ /ಬೆಂಕಿ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > अर्चिरस्यास्ति
अर्चिष्मत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ /ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ
L R Vaidya
English
arcizmat {% m. %} 1. fire
2. the sun.
Bopp
Latin
अर्चिष्मत् (a sq. s. मत्)
1) Adj. flammans. UR. 37. 7.
2) m. ignis. HEM.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Arciṣmant,
(1) n. of a Tathāgata: Śikṣ 〔9.3〕
(2) n. of a Bodhisattva: Gv 〔442.11〕
(3) n. of an ancient king, a previous incarnation of Amitāyus, and father of Puṇyaraśmi: RP 〔36.18 ff.〕 Cf. also Arcimant.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अर्चिष्मन्त् m. auch N. pr. eines Affen, R. ed. Bomb. 4, 42, 3.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः
कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् १०९७
कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू
अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः १०९८
शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-
ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः
बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौ
बर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः १०९९
विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य
-wordlist-
वह्नि (पुं), बृहद्भानु (पुं), हिरण्यरेतस् (पुं), धनञ्जय (पुं), हव्याशन (पुं), हविराशन (पुं), हुताशन (पुं), कृपीटयोनि (पुं), दमुनस् (पुं), विरोचन (पुं), आशुशुक्षणि (पुं), छागरथ (पुं), तनूनपाद् (पुं), कृशानु (पुं), वैश्वानर (पुं), वीतिहोत्र (पुं), वृषाकपि (पुं), पावक (पुं), चित्रभानु (पुं), अप्पित्त (क्ली), धूमध्वज (पुं), कृष्णवर्त्मन् (पुं), अर्चिष्मत् (पुं), शमीगर्भ (पुं), तमोघ्न (पुं), शुक्र (पुं), शोचिष्केश (पुं), शुचि (पुं), हुतवह (पुं), उषर्बुध (पुं), सप्तजिह्व (पुं), मन्त्रजिह्व (पुं), ज्वालाजिह्व (पुं), ज्वलन (पुं), शिखिन् (पुं), जागृवि (पुं), जातवेदस् (पुं), बर्हिःशुष्मन् (पुं), अनिलसख (पुं), वसु (पुं), रोहिताश्व (पुं), आश्रयाश (पुं), बर्हिर्ज्योति (पुं), दहन (पुं), बहुल (पुं), हव्यवाह (पुं), अनल (पुं), अग्नि (पुं), विभावसु (पुं), सप्तार्चिस् (पुं), उदर्चिस् (पुं), स्वाहा (स्त्री), आग्नेयी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सप्तार्चिस्
सप्तार्चिस्, बहुल, शिखिन्, हुतवह, वैश्वानर, अग्नि, वसु, वह्नि, वायुसख, सितेतरगति, स्वाहाप्रिय, पावक, अर्चिष्मत्, ज्वलन, कृशानु, अनल, धूमध्वज, हव्यवाह्, बर्हिर्ज्योतिस्, उषर्बुध, दहन, चित्रभानु, शुचि, कृपीटयोनि, दमुनस्, कृष्णवर्त्मन्, आशुशुक्षणि, विभावसु, अपांपित्त, जातवेदस्, तनूनपाद्, वीतिहोत्र, बृहद्भानु, आश्रयाश, धनञ्जय, हिरण्यरेतस्, तमोघ्न, रोहिताश्व, हुताशन
सप्तार्चिर्बहुलः शिखी हुतवहो वैश्वानरोऽग्निर्वसु-
र्वह्निर्वायुसखः सितेतरगतिः स्वाहाप्रियः पावकः
अर्चिष्मान् ज्वलनः कृशानुरनलो धूमध्वजो हव्यवाट्,
बर्हिर्ज्योतिरुषर्बुधश्च दहनः स्याच्चित्रभानुः शुचिः ६२
कृपीटयोनिर्दमुनाः कृष्णवर्त्माशुशुक्षणिः
विभावसुरपांपित्तं जातवेदास्तनूनपात् ६३
वीतिहोत्रो बृहद्भानुराश्रयाशो धनञ्जयः
हिरण्यरेतास्तमोघ्नो रोहिताश्वो हुताशनः ६४
verse 1.1.1.62
page 0009
पुराणम्
English
अर्चिष्मत् / ARCIṢMAT. A sect of pitṛs. (M.B., śānti Parva, Chapter 236, Verse 15).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अर्चिष्मत्
पु०
अर्च्चिर्विद्यतेऽस्य मतुप् सूर्य्ये, वह्नौ३ उपदेवभेदे “अर्चिष्मांस्तुम्बुरुश्चैव भोरिश्च वदतांवरः ।नेतारो देवदेवानामेते हि तपसान्विताः” हरिवं० दीप्तेत्रि० स्त्रियां ङीप् सा अग्निपुर्य्याम् इन्द्र-लोकमुपवर्ण्ण्य “एतस्यादक्षिणे भागे येयं दृश्येत पूः शुभा ।इमामर्च्चिष्मतीं पश्य वोतहोत्रपुरीं शुभाम्” काशीख०विवरणमग्निलोकशब्दे विष्णौ
पु०
अर्चितशव्दे उदा०
Capeller
German
अर्चिष्मन्त् strahlenreich, brennend
m.
Feuer.