| YouTube Channel

अर्चा (arcA)

 
शब्दसागरः
English
अर्चा
f.
(-र्चा)
1. Worship, see अर्चन.
2. An image.
E.
अर्च to worship, अच्
affix, and टाप् fem. do.
Yates
English
अर्चा (चा) 1.
f.
Idem.
Spoken Sanskrit
English
अर्चा - arcA -
f.
- adoration
आराधना - ArAdhanA -
f.
- adoration
उपासा - upAsA -
f.
- adoration
उपास्ति - upAsti -
f.
- adoration
नमस्कृति - namaskRti -
f.
- adoration
नमस्क्रिया - namaskriyA -
f.
- adoration
नमस्या - namasyA -
f.
- adoration
निषेवा - niSevA -
f.
- adoration
वन्दना - vandanA -
f.
- adoration
सपर्या - saparyA -
f.
- adoration
गुरुकार - gurukAra -
m.
- adoration
नमस्कार - namaskAra -
m.
- adoration
साधन - sAdhana -
m.
- adoration
भक्तृत्व - bhaktRtva -
n.
- adoration
आराधन - ArAdhana -
n.
- adoration
उपासन - upAsana -
n.
- adoration
नमस् - namas -
n.
- adoration
परिबर्हण - paribarhaNa -
n.
- adoration
परिकर्मन् - parikarman -
n.
- adoration
भजन - bhajana -
n.
- adoration
वन्दन - vandana -
n.
- adoration
समर्चकर्चन - samarcakarcana -
n.
- adoration
सेवन - sevana -
n.
- adoration
गौरीपूजा - gaurIpUjA -
f.
- adoration of gaurI
यजत्र - yajatra -
adj.
- deserving adoration
मूर्तिपूजा - mUrtipUjA -
f.
- adoration of images
सूर्यनमस्कार - sUryanamaskAra -
m.
- adoration of the sun
पात्रवन्दन - pAtravandana -
n.
- adoration of vessels
नमोवृध् - namovRdh -
adj.
- honoured by adoration
सन्ध्योपस्थान - sandhyopasthAna -
n.
- adoration at the sandhyA
सुतीर्थ - sutIrtha -
n.
- object of great adoration
शिवपूजन - zivapUjana -
n.
- worship or adoration of ziva
अर्चाविधि - arcAvidhi -
m.
- rules for worship or adoration
सेवावसर - sevAvasara -
m.
- opportunity for worship or adoration
पूजा - pUjA -
f.
- homage to superiors or adoration of the gods
पूजासम्भार - pUjAsambhAra -
m.
- requisites for the worship or adoration of a god
पूजोपकरण - pUjopakaraNa -
n.
- requisites for the worship or adoration of a god
नीराजन - nIrAjana -
n.
- waving lights before an idol as an act of adoration
योगिनी - yoginI -
f.
- woman representing any goddess who is the object of adoration [ Buddhism ]
अर्चा - arcA -
f.
- image or idol
अर्चा - arcA -
f.
- body
अर्चा - arcA -
f.
- worship
अर्चा - arcA -
f.
- adoration
Wilson
English
अर्चा
f.
(-र्चा)
1 Worship, see अर्चना.
2 An image.
E.
अर्च to worship, अच् affix, and टाप् fem. do.
Apte
English
अर्चा [arcā], [अर्च्-अङ्]
Worship, adoration
अर्चायामेव हरये पूजां यः श्रद्धयेहते
Bhāg.*
11.2.47.
An idol or image intended to be worshipped
मौर्यैर्हिरण्यार्थिभिरर्चाः प्रकल्पिताः
Mbh.*
5.3.99. (there is some dispute among scholars as to the precise meaning of this passage)
अर्चापूजा- प्रतिमयोः Nm.
Apte 1890
English
अर्चा [अर्च्-अङ्] 1 Worship, adoration.
2 An idol or image intended to be worshipped
मौर्यैर्हिरण्यार्थिभिरर्चाः प्रकल्पिताः Mbh. (there is some dispute among scholars as to the precise meaning of this passage).
Monier Williams Cologne
English
अर्चा॑
f.
(Pāṇ. ii, 3, 43 and v, 2, 101) worship, adoration,
ŚBr.
xi
Mn.
&c.
an image or idol (destined to be worshipped),
VarBṛS.
&c.
body,
Jain.
Monier Williams 1872
English
अर्चा, f. worship, adoration
an image or idol
destined to be worshipped.
—अर्चा-वत्, आन्, अती, अत्,
worshipped.
—अर्चा-विडम्बन, अम्, n. false or
feigned worship.
Macdonell
English
अर्चा arc-ā,
f.
worship, adoration.
Benfey
English
अर्चा अर्च् + आ,
f.
Worship, Chr. 56, 11.
Apte Hindi
Hindi
अर्चा
स्त्री*
- अर्च्+अङ्+टाप्
"पूजा, आराधना"
अर्चा
स्त्री*
- अर्च्+अङ्+टाप्
वह प्रतिमा या मूर्ति जिसकी पूजा की जाय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अर्चा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೂಜೆ /ಆರಾಧನೆ
निष्पत्तिः - > अर्च (पूजायाम्) - "अः" (३-३-१०३)
अर्चा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಮೆ /ವಿಗ್ರಹ /ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂರ್ತಿ
विस्तारः - > "अर्चा पूजाप्रतिमयोः" - वैज०
L R Vaidya
English
arcA {% f. %} 1. Worship
2. an image or idol destined to be worshipped, मौर्यौर्हिरण्यार्थिभिरर्चाः प्रकल्पिताः P.Bh.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अर्च(पूजायाम्)+अः। ‘गुरोश्च हलः’ ३.३.१०३। १.पूजा, आराधनम्, देवादीनां पूजनम् २.प्रतिमा, विग्रहः। ‘अर्चा पूजाप्रतिमयोः’ मेदिनी ‘अर्चा चेत् विधितश्च ते वद तदा किं मोक्षलाभक्लमैः’शिवश०।
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अर्चा f. 3. Reliquie, Śīlāṅk. 1, 377. 4. bei den Jaina Körper, Kalpas. 111.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मूर्तिः, अर्चा, देवः, देवता, देवप्रतिकृतिः, प्रतिमा, देवप्रतिमा, देवताप्रतिमा, सुरः
noun
आराध्यस्य पार्थिवं प्रतिरूपम्।
"अद्य मन्दिरे मूर्तिः स्थाप्यते।"
Synonyms:
पूजा, नमस्या, अपचितिः, सपर्या, अर्चा, अर्हणा, नुतिः
noun
देवतार्थे जलपुष्पनैवेद्यादिभिः कृतं धार्मिककार्यम्।
"सः ईश्वरस्य पूजां करोति।"
Synonyms:
आदरः, सत्कारः, सम्मानः, मानः, अर्चनम्, अर्हा, अर्हणम्, अर्चा, अभ्यर्चा, अभ्यर्चनम्, पूजा, नमस्कारः, सेवा, सम्भावना, आराधनम्, पुरस्कारः, श्लाघा
noun
सा उक्तिः आचारो वा येन कस्यचित् गौरवो भवति।
"मातुः पितुः आदरः करणीयः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पूजार्हणासपर्यार्चा उपहारबली समौ ४४७
-wordlist-
पूजा (स्त्री), अर्हणा (स्त्री), सपर्या (स्त्री), अर्चा (स्त्री), उपहार (पुं), बलि (पुंस्त्री)
--source--
औपम्यमनुकारोऽनुहारः साम्यं तुलोपमा
कक्षोपमानमर्चा तु प्रतेर्मा यातना निधिः १४६३
छाया छन्दः कायो रूपं बिम्बं मानकृती अपि
-wordlist-
औपम्य (क्ली), अनुकार (पुं), अनुहार (पुं), साम्य (क्ली), तुला (स्त्री), उपमा (स्त्री), कक्षा (स्त्री), उपमान (क्ली), अर्चा (स्त्री), प्रतिमा (स्त्री), प्रतियातना (स्त्री), प्रतिनिधि (पुं), प्रतिच्छाया (स्त्री), प्रतिच्छन्द (पुं), प्रतिकाय (पुं), प्रतिरूप (क्ली), प्रतिबिम्ब (क्ली), प्रतिमान (क्ली), प्रतिकृति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अर्चा
अर्चा, पूजा, सपर्या
अर्चा पूजा सपर्या स्यादुपहारो बलिः स्मृतः
verse 1.1.1.128
page 0016
प्रतिबिम्ब
प्रतिबिम्ब, प्रतिरूप, प्रतिमान, प्रतिकृति, प्रतिच्छन्द, प्रतिकाय, प्रतिनिधि, प्रतियातना, प्रतिच्छाया, अर्चा, प्रतिमा
प्रतिबिम्बं प्रतिरूपं प्रतिमानं प्रतिकृतिं प्रतिच्छन्दम्
प्रतिकायं प्रतिनिधिमाहुः प्रतियातनां प्रतिच्छायाम् १३०
अर्चा तु प्रतिमा प्रोक्ता हरिणी स्याद्धिरण्मयी
verse 1.1.1.130
page 0016
Vedic Reference
English
Arcā. See Brāhmaṇa.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अर्च्चा,
स्त्री,
(अर्च्च + आधारे अङ् ।) पूजा प्रतिमा ।इति मेदिनी
(देवादीनां पूजनं “अर्च्चा चेत्विधितश्च ते वद तदा किं मोक्षलाभक्लमैः”
इति शिवशतके ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अर्चा स्त्री अर्च्च--आधारे अङ् प्रतिमायाम् “आभिरू-प्येण चार्चाया देवः सान्निध्यमृच्छति” ति० त० पुरा० ।“देवार्च्चामग्रतः कृत्वा ब्राह्मणानां विशेषतः” आ० त० ।भावेऽङ्, पूजायाम् “लोकः पच्यमानश्चतुर्भिर्धर्मै!ब्राह्मणं भुनक्त्यर्चया दानेन चोज्यया दयया च” ।शत० ब्रा०
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अर्च पूजायाम्”@} 2 ‘पूजायां णौ विभाषाऽर्चेरर्चयत्यर्चतेऽर्चति।
भूवादौ पाठ- सामर्थ्यात् कर्तृगामिफलेऽर्चति।।’ 3 इति देवः।
अर्चकः-र्चिका, अर्चकः-र्चिका, 4 अर्चिचिषकः-षिका
अर्चिता-त्री, अर्चयिता-त्री, अर्चिचिषिता-त्री
अर्चन्-न्ती, अर्चयन्-न्ती, अर्चिचिषन्-न्ती
अर्चिष्यन्-न्ती-ती, अर्चयिष्यन्-न्ती-ती, अर्चिचिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अर्चयमानः, अर्चयिष्यमाणः
5 र्क्-अर्चौ-अर्चः
-- -- अर्चितम्- 6 तः- 7 तवान्, अर्चितः, अर्चिचिषितम्-तः-तवान्
अर्चः, अर्चः, अर्चिचिषुः, अर्चिचयिषुः
अर्चितव्यम्, अर्चयितव्यम्, अर्चिचिषितव्यम्
अर्चनीयम्, अर्चनीयम्, अर्चिचिषणीयम्
8 अर्च्यम् 9, अर्च्यम्, अर्चिचिष्यम्
ईषदर्चः-दुरर्चः-स्वर्चः
-- -- अर्च्यमानः, अर्च्यमानः, अर्चिचिष्यमाणः
अर्चः, अर्चः, अर्चिचिषः
अर्चितुम्, अर्चयितुम्, अर्चिचिषितुम्
अर्चा, अर्चना, अर्चिचिषा, अर्चिचयिषा
अर्चनम्, अर्चनम्, अर्चिचिषणम्
अर्चित्वा, अर्चयि 10 त्वा, अर्चिचिषित्वा
11 समर्च्य, समर्च्य, समर्चिचिष्य
अर्चम् २, अर्चित्वा २, अर्चम् २, अर्चयित्वा २, अर्चिचिषम्
अर्चिचिषित्वा
12 अर्क्कः
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(३६)
02
=>
(१-भ्वादिः-२०४-सक। से। पर।)
03
=>
(श्लो-४९।)
04
=>
[[१। ‘न न्द्राः संयोगादयः’ (६-१-३) इति रेफस्य द्वित्वनिषेधः।]]
05
=>
[[१। आ। ‘रात्सस्य’ (८-२-२४) इति निय- मात् चकारस्य लोपो न।]]
06
=>
[[आ। ‘सुरार्चिते म्लेच्छजनैर्दुरासदे श्री- लाञ्छिताङ्गे स्मितपुष्पलाञ्छिते’ धा। का। १-२८।]]
07
=>
[[२। ‘मतिबुद्धिपूजार्थेभ्यश्च’ (३-२-१८८) इति वर्तमाने क्तः। राज्ञामर्चितः ‘क्तस्य वर्तमाने’ (२-३-६७) इति षष्ठी।]]
08
=>
[[३। निष्ठायां सेट्त्वात् ‘चजोः’ -(७-३-५२) इति कुत्वं न।]]
09
=>
[[B। “अथार्ध्यं मधुपर्काद्यमुपनीयाऽऽ- दरादसौ। अर्चयित्वा फलैरर्च्यौ सर्वत्राख्यदनामयम्” भ। का। ६-७१।]]
10
=>
[[B। “अथार्ध्यं मधुपर्काद्यमुपनीयाऽऽ- दरादसौ। अर्चयित्वा फलैरर्च्यौ सर्वत्राख्यदनामयम्” भ। का। ६-७१।]]
11
=>
[पृष्ठम्००३५+ २६]
12
=>
[[१। औणादिकः कः प्रत्ययः। अर्च्यते, अर्चयन्ति वा तं इति व्युत्पत्तिः-- (द। उ। ३-१८) भास्करो पुष्पजा- तिश्च।]]
Burnouf
French
अर्चा अर्चा
f.
mms.
Stchoupak
French
अर्चा-
f.
hommage
statue de dieu.