| YouTube Channel

अर्चना (arcanA)

 
Yates
English
अर्चना (ना) 1.
f.
Worship.
Wilson
English
अर्चना
mfn.
(-नः-ना-नं) An article of worship.
nf. (-नं-ना)
Worship, the homage paid to deities and to superiors.
E.
अर्च to worship, युच् and टाप्
aff.
Apte Hindi
Hindi
अर्चना
स्त्री*
- अर्च्+ल्युट्+टाप्
"पूजा, अपने से बड़ों का और देवों का आदर सम्मान।"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अर्चना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೂಜೆ /ಆರಾಧನೆ
निष्पत्तिः - > अर्च (पूजायाम्) + णिच् - "युच्" (३-३-१०७)
L R Vaidya
English
arcanA {% f. %} The same as अर्चन q.v.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mchod pa
१) अर्चन २) अर्चना ३) ४) आराधना ५) कारा ६) परिचर्या ७) पूज ८) पूजन ९) पूजना १०) पूजा ११) पूजित १२) पूज्य १३) पूज्यमान १४) भक्ति १५) महित १६) महीयते १७) मानना १८) सत्कार १९) सपर्या २०) संपूजित २१) सेवा
rjes su 'brel ba
१) अनुगत २) अनुपरिवर्तिन् ३) अनुषंग ४) अनुसहित ५) अनुस्यूति ६) अर्चना
brjed pa
१) अर्चना २) उपद्रोतृ ३) ४) विस्मरण ५) विस्मृति ६) संप्रमोष
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अर्घ
अर्घ, अर्चना, मूल्य
अर्चनामूल्ययोरर्घो विसर्गो मुक्तिवर्चसोः
verse 5.1.1.835
page 0096
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अर्च्चना,
स्त्री,
(अर्च्च + युच्, टाप् ।) पूजा इतिजटाधरः
गुरुदेवद्विजानां नित्यार्च्चनागुणाः ।स्वर्गयश-आयुर्धनधान्यकारित्वं अलक्ष्मीपाप-नाशित्वञ्च इति राजवल्लभः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अर्चना स्त्री
चु०
अर्च--युच् पूजायाम् “देवार्चनायां “निरतः पुरा०
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अर्च पूजायाम्”@} 2 ‘पूजायां णौ विभाषाऽर्चेरर्चयत्यर्चतेऽर्चति।
भूवादौ पाठ- सामर्थ्यात् कर्तृगामिफलेऽर्चति।।’ 3 इति देवः।
अर्चकः-र्चिका, अर्चकः-र्चिका, 4 अर्चिचिषकः-षिका
अर्चिता-त्री, अर्चयिता-त्री, अर्चिचिषिता-त्री
अर्चन्-न्ती, अर्चयन्-न्ती, अर्चिचिषन्-न्ती
अर्चिष्यन्-न्ती-ती, अर्चयिष्यन्-न्ती-ती, अर्चिचिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अर्चयमानः, अर्चयिष्यमाणः
5 र्क्-अर्चौ-अर्चः
-- -- अर्चितम्- 6 तः- 7 तवान्, अर्चितः, अर्चिचिषितम्-तः-तवान्
अर्चः, अर्चः, अर्चिचिषुः, अर्चिचयिषुः
अर्चितव्यम्, अर्चयितव्यम्, अर्चिचिषितव्यम्
अर्चनीयम्, अर्चनीयम्, अर्चिचिषणीयम्
8 अर्च्यम् 9, अर्च्यम्, अर्चिचिष्यम्
ईषदर्चः-दुरर्चः-स्वर्चः
-- -- अर्च्यमानः, अर्च्यमानः, अर्चिचिष्यमाणः
अर्चः, अर्चः, अर्चिचिषः
अर्चितुम्, अर्चयितुम्, अर्चिचिषितुम्
अर्चा, अर्चना, अर्चिचिषा, अर्चिचयिषा
अर्चनम्, अर्चनम्, अर्चिचिषणम्
अर्चित्वा, अर्चयि 10 त्वा, अर्चिचिषित्वा
11 समर्च्य, समर्च्य, समर्चिचिष्य
अर्चम् २, अर्चित्वा २, अर्चम् २, अर्चयित्वा २, अर्चिचिषम्
अर्चिचिषित्वा
12 अर्क्कः
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(३६)
02
=>
(१-भ्वादिः-२०४-सक। से। पर।)
03
=>
(श्लो-४९।)
04
=>
[[१। ‘न न्द्राः संयोगादयः’ (६-१-३) इति रेफस्य द्वित्वनिषेधः।]]
05
=>
[[१। आ। ‘रात्सस्य’ (८-२-२४) इति निय- मात् चकारस्य लोपो न।]]
06
=>
[[आ। ‘सुरार्चिते म्लेच्छजनैर्दुरासदे श्री- लाञ्छिताङ्गे स्मितपुष्पलाञ्छिते’ धा। का। १-२८।]]
07
=>
[[२। ‘मतिबुद्धिपूजार्थेभ्यश्च’ (३-२-१८८) इति वर्तमाने क्तः। राज्ञामर्चितः ‘क्तस्य वर्तमाने’ (२-३-६७) इति षष्ठी।]]
08
=>
[[३। निष्ठायां सेट्त्वात् ‘चजोः’ -(७-३-५२) इति कुत्वं न।]]
09
=>
[[B। “अथार्ध्यं मधुपर्काद्यमुपनीयाऽऽ- दरादसौ। अर्चयित्वा फलैरर्च्यौ सर्वत्राख्यदनामयम्” भ। का। ६-७१।]]
10
=>
[[B। “अथार्ध्यं मधुपर्काद्यमुपनीयाऽऽ- दरादसौ। अर्चयित्वा फलैरर्च्यौ सर्वत्राख्यदनामयम्” भ। का। ६-७१।]]
11
=>
[पृष्ठम्००३५+ २६]
12
=>
[[१। औणादिकः कः प्रत्ययः। अर्च्यते, अर्चयन्ति वा तं इति व्युत्पत्तिः-- (द। उ। ३-१८) भास्करो पुष्पजा- तिश्च।]]
1 {@“ऋच दीप्तौ”@} 2 ‘स्तुतौ’ इत्यपि पाठः।
‘वियोजनेऽर्चयेदर्चेद् यौ, स्तुतावृचतीत्यृचेः।’ 3 इति देवः।
अर्चकः-र्चिका, अर्चकः-र्चिका, अर्चिचिषकः-षिका
अर्चिता-त्री, अर्चयिता-त्री, अर्चिचिषिता-त्री
4 ऋचन्-ती, 5 अर्चयन्-न्ती, अर्चिचिषन्-न्ती
अर्चिष्यन्-न्ती-ती, अर्चयिष्यन्-न्ती-ती, अर्चिचिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अर्चयमानः, अर्चयिष्यमाणः
-- ऋक्-ऋचौ-ऋचः
-- -- ऋचितम्-तः-तवान्, अर्चितम्-तः, अर्चिचिषितः-तवान्
6 ऋचः, अर्चः, अर्चिचिषुः, अर्चिचयिषुः
अर्चितव्यम्, अर्चयितव्यम्, अर्चिचिषितव्यम्
7 अर्चनीयम्, अर्चनीयम्, अर्चिचिषणीयम्
8 अर्च्यम्, अर्च्यम्, अर्चिचिष्यम्
ईषदर्चः, दुरर्चः, स्वर्चः
-- -- ऋच्यमानः, अर्च्यमानः, अर्चिचिष्यमाणः
अर्चः, अर्चः, अर्चिचिषः
अर्चितुम्, अर्चयितुम्, अर्चिचिषितुम्
ऋक्तिः, अर्चना, अर्चिचिषा, अर्चिचयिषा
अर्चनम्, अर्चनम्, अर्चिचिषणम्
9 अर्चित्वा, अर्चयित्वा, अर्चिचिषित्वा
समृच्य, समर्च्य, समर्चिचिष्य
अर्चम् २, अर्चित्वा २, अर्चम् २, अर्चयित्वा २, अर्चिचिषम्
अर्चिचिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(११९)
02
=>
(६-तुदादिः-१३०२। अक। सेट्। पर।)
03
=>
(श्लो-५५)
04
=>
[[३। ‘तुदादिभ्यः शः’ (३-१-७७) इति शः विकरणप्रत्ययः। शप्रत्ययस्य ‘सार्वधातुक- मपित्’ (१-२-४) इति ङिद्वद्भावात् धातोः गुणो न।]]
05
=>
[[आ। ‘चर्चन्ती कटु झर्झती बुधजनं दोषं त्वचित्वर्चती नित्यं भूपतिमुब्जनोज्झितमना यत्रास्त खत्या सुखम्।।’ धा। का। २-७३।]]
06
=>
[[४। ‘इगुपधज्ञाप्रीकिरः कः’ (३-१-१३५) इति कः।]]
07
=>
[पृष्ठम्०१२०+ २४]
08
=>
[[१। ‘यजयाचरुचप्रवचर्चश्च’ (७-३-६६) इति ण्यति परतः कुत्वनिषेधसामर्थ्यात् ‘ऋदुपधाच्चाकॢपि--’ (३-१-११०) इति प्राप्तं क्यपं बाधित्वा ण्यदेव।]]
09
=>
[[२। ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधाल्लघूपधगुणः।]]
Burnouf
French
अर्चना अर्चना
f.
(अर्च्) culte
honneur rendu aux dieux,
aux brâhmanes, etc.
-- अर्चन
n.
mms.