अर्घ (argha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अर्घ r. 1st cl. (अर्घति) To hurt or injure. r. 10th cl. (अर्घयति) To cost,  to
be worth.

 अर्घ m.
  (-र्घः)
	 1. Price,  cost.
	 2. Mode of worship or reverence.
	 3. An obla-
tion of various ingredients to a god or Brahman. 
 E.
  अर्घ to cost,  or
अर्ह to worship,  ह being changed to घ,  affix अच्.

Capeller Eng

English

 अर्घ॑ m.
  worth,  price
 gift of honour. 

Yates

English

 अर्घ (घः) 1.
m.
  Price,  cost
 mode of
worship
 oblation. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अर्घ 	-	 argha 	-	 m.
  	-	  price
अर्घ 	-	 argha 	-	 m.
  	-	  worth
अर्घ 	-	 argha 	-	 m.
  	-	  respectful reception of a guest
अर्घ 	-	 argha 	-	 m.
  	-	  collection of twenty pearls
अर्घ 	-	 argha 	-	 m.
  	-	  value
गो अर्घ 	-	  go argha 	-	 adj.
  	-	  of the value of a cow
मृत्य- अर्घ 	-	  mRtya- argha 	-	 m.
  	-	  death rate
अपहार अर्घ 	-	  apahAra argha 	-	 m.
  	-	  discount rate
अधिकोष- अर्घ 	-	  adhikoSa- argha 	-	 m.
  	-	  bank rate
अशोधित मृअत्यु- अर्घ 	-	  azodhita mRatyu- argha 	-	 m.
  	-	  crude death rate
प्रतिकूल विनिमय अर्घ 	-	  pratikUla vinimaya argha 	-	 m.
  	-	  unfavourable rate of exchange  [ Econ.  ]
संशोधित मृअत्यु- अर्घ 	-	  saMzodhita mRatyu- argha 	-	 m.
  	-	  corrected death-rate

Wilson

English

 अर्घ r. 1st cl. (अर्घति) To hurt or injure. r. 10th cl.
(अर्घयति) To cost,  to be worth.

 अर्घ
m.
  (र्घः)
1 Price,  cost.
2 Mode of worship or reverence.
3 An oblation of various ingredients to a god or Brahman. 
E.
  अर्घ to cost,  or अर्हं to worship,  ह being changed to घ, 
affix अच्.

Apte

English

अर्घः [arghḥ],  [अर्घ्-घञ्]

Price,  value
 कुर्युरर्घं यथापण्यम् Ms.*
  8.398
 Y.*
  2.251
 कुत्स्याः स्युः कुपरीक्षका हि मणयो यैरर्घतः पातिताः Bh.*
  2.15 reduced in their true value,  depreciated
 so अनर्घ priceless
 महार्घ very costly.

A material of worship,  respectful offering or oblation to gods or venerable men,  consisting of rice,  Dūrvā grass &c.
  with or without water
 दूर्वासर्षपपुष्पाणां दत्त्वार्घं पूर्णमञ्जलिम् Y.*
  1.29
 कुटजकुसुमैः कल्पितार्घाय तस्मै Me.*
  4
 (the ingredients of this offering are: आपः क्षीरं कुशाग्रं च दधि सर्पिः सतण्डुलम् । यवः सिद्धार्थकश्चैव अष्टाङ्गे$र्घः प्रकीर्तितः ॥-तन्त्रम् cf.
   also रक्तबिल्वाक्षतैः पुष्पैर्दधिदूर्वाङ्कुशैस्तिलैः । सामान्यः सर्वदेवानामर्घो$यं परिकीर्तितः ॥ -देवीपुराणम् and आपः क्षीरं कुशाग्राणि घृतं मधु तथा दधि । रक्तानि करवीराणि तथा रक्तं च चन्दनम् । अष्टाङ्ग एष ह्यर्धो वै भानवे परिकीर्तितः ॥ -काशीखण्डः cf.
   also अर्घः पूजाविधौ मूल्ये...। Nm.  see अर्घ्य below.Comp.   -अपचयः The diminution of price. -अर्ह a.
  worthy of a respectful offering. -ईश्वरः Śiva.  -दानम् presentation of a respectful offering. -बलाबलम् rate of price,  proper price,  the cheapness or dearness of articles,  fall or rise in prices
 गन्धानां च रसानां च विद्या- दर्घबलाबलम् Ms.*
  9.329. (cf.   अर्घस्य ह्रासं वृद्धिं वा ...। Y.*
  2.249.)-सख्यानम्,  -संस्थापनम् fixing the price of commodities,  appraising,  assizes of goods
 कुर्वित चैषां (वणिजां) प्रत्यक्षमर्घ- संस्थापनं नृपः Ms.*
  8.42.

Apte 1890

English

 अर्घः [अर्घ्-घञ्] 1 Price,  value
 कुर्युरर्घं यथापण्यं Ms. 8. 398
 Y. 2. 251
 कुत्स्याः स्युः कुपरीक्षका हि मणयो यैरर्घतः पातिताः Bh. 2. 15 reduced in their true value,  depreciated
 so अनर्घ priceless
 महार्घ very costly. 
2 A material of worship,  respectful offering or oblation to gods or venerable men,  consisting of rice,  Dūrvā grass &c. with or without water
 दूर्वासर्षपपुष्पाणां दत्त्वार्घं पूर्णमंजलिं Y. 1. 290
 कुटजकुसुमैः कल्पितार्घाय तस्मै Me. 4
 the ingredients of this offering are: -आपः क्षीरं कुशाग्रं च दधि सर्पिः सतंडुलम् । यवः सिद्धार्थकश्चैव अष्टांगोऽर्घः प्रकीर्तितः ॥ see अर्घ्य below. 
Comp. 
अर्ह a. worthy of a respectful offering. 
दानं presentation of a respectful offering. 
बलाबलं rate of price,  proper price,  the cheapness or dearness of articles,  fall or rise in prices
 Ms. 9. 329. 
संख्यानं,  संस्थापनं the price of commodities,  appraising,  assizes of goods
 कुर्वीत चैषां (वणिजां) प्रत्यक्षमर्घसंस्थापनं नृपः Ms. 8. 402. 

Monier Williams Cologne

English

 अर्घ m.
  (√ अर्ह्),  worth,  value,  price,  Mn.
   Yājñ.
 

 (often ifc.  cf.
   धनार्घ॑,  महार्घ,  शतार्घ॑,  सहस्रार्घ॑)

 respectful reception of a guest (by the offering of rice,  durva-grass,  flowers,  or often only of water),  ŚBr.
   xiv,  &c.
   (often confounded with अर्घ्य,  q.v.)

 a collection of twenty pearls (having the weight of a Dharaṇa),  VarBṛS.
 

Monier Williams 1872

English

 अर्घ अर्घ,  अस्,  m. (fr. rt. अर्ह्),  worth, 
value,  price
 a respectful offering of various ingre-
dients to a god or Brāhman.
—अर्घ-दान,  अम्, 
n. presentation of a respectful offering.
—अर्घ-
बलाबल (°ल-अब्°),  अम्,  n. rate of price,  proper
price,  the cheapness or dearness of commodities.
—अर्घ-सङ्ख्यापन,  अम्,  n. fixing the price of
commodities,  appraising,  assize: it is the act of the
king or ruler,  in concert with the traders,  and should
be done once a week or once a fortnight.
—अर्घार्ह
(°घ-अर्°),  अस्,  आ,  अम्,  worthy of or requiring a
respectful offering,  a superior.
—अर्घाष्ट-पुरक
(°घ-अष्°),  अम्,  n.,  N. of a town.
—अर्घीश
(°घ-ईश?),  अस्,  m. a N. of Śiva.

Macdonell

English

 अर्घ argh-á,  m.
  value,  price
 hospitable reception
 🞄honorific gift
 -pātra,  n.
  dish in 🞄which water is presented to a guest
 -udaka,  🞄n.  water presented to a guest.

Benfey

English

 अर्घ अर्घ् + अ (vb. अर्घ् or अर्ह्),  m.
 
and n.
 
 1. Price,  cost,  Man.  8,  398.
 2.
A mode of worship,  or reverence,  con-
sisting in an oblation of rice,  etc.,  with
water or,  of water only,  Sāv. 3,  6.
 --
 Comp.
 
अन्-, 
 I. m.
  n.
  wrong price,  Yājñ.
2,  250.
 II. adj.
  priceless,  inestimable, 
Kathās. 24,  148.
महा-,  adj.
  of great
value,  Kathās. 21,  86.

Hindi

मूल्य

Apte Hindi

Hindi

अर्घः
पुं*
  - अर्घ्+घञ्
"मूल्य, कीमत,  वास्तविक मूल्य से घटी हुई,  अवमूल्यित"

अर्घः
पुं*
  - अर्घ्+घञ्
"पूजा की सामग्री, देवताओं या सम्मान्य व्यक्तियों को सादर आहुति या उपहार"

अर्घः
पुं*
  - अघ+घञ्
"मूल्य,  कीमत"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अर्घ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಲೆ /ಕ್ರಯ
निष्पत्तिः - > अर्ह (पूजायाम्) - "घञ्" (३-३-१२१) । कुत्वम् (७-३-५३)
प्रयोगाः - > "मणिमुक्ताप्रवालानां लोहानां तान्तवस्य च । गन्धानां च रसानां च विद्यादर्घबलाबलम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ९-३२९
अर्घ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೂಜೆ /ಪೂಜಾಕಾರ್ಯ
प्रयोगाः - > "स प्रत्यग्रैः कुटजकुसुमैः कल्पितार्घाय तस्मै"
उल्लेखाः - > मेघ० १-४

L R Vaidya

English

 arGa {% m. %} 1. Value,  price,  कुर्युरर्घं यथापण्यम् M.viii.898,  अर्घतः पातिताः ‘caused to fall in price or depreciate in value’
 2. an offering of various ingredients to a god or a Brāhmaṇa (the ingredients of this offering are- आपः क्षीरं कुशाग्रं च दधि सर्पिः सतण्डुलम् । यव सिद्धार्थकश्चैव अष्टांगोऽर्घः प्रकीर्तितः) Megh.i.4.

Bopp

Latin

 अर्घ m. (r. अर्घ् s. अ)
1) pretium.
2) donum honorificum, 
quod diis eximiisque hospitibus offertur,  constans ex
octo rebus,  nempe ex oryza,  sacro gramine durva di-
cto,  floribus etc. cum aqua,  aut ex aqua sola in parvo
vase. SA. 3. 6.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

अर्घ
पु
अर्घ,  मूल्य,  पूजाविधि
मूल्ये पूजाविधावर्घो दृष्टिरक्ष्णि तथा मता ॥ २९ ॥
verse 3.1.1.29
page 0015

Lanman

English

 arghá,  m. worth,  price. [√arh.]

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  अर्घ्
मूलधातुः:
   अर्घ
धात्वर्थः:
  मूल्ये
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  अर्घयति-ते

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
सत्यानृतं तु वाणिज्यं वणिज्या वाणिजो वणिक् ।
क्रयविक्रयिकपण्याजीवापणिकनैगमाः ॥ ८६७ ॥
वैदेहः सार्थवाहश्च क्रायकः क्रयिकः क्रयी ।
क्रेयदे तु विपूर्वास्ते मूल्ये वस्नार्घवक्रयाः ॥ ८६८ ॥
-wordlist-
 
सत्यानृत (क्ली),  वाणिज्य (क्ली),  वणिज्या (स्त्रीक्ली),  वाणिज (पुं),  वणिज् (पुं),  क्रयविक्रयिक (पुं),  पण्याजीव (पुं),  आपणिक (पुं),  नैगम (पुं),  वैदेह (पुं),  सार्थवाह (पुं),  क्रायक (पुं),  क्रयिक (पुं),  क्रयिन् (पुं),  क्रेयद (पुं),  विक्रायक (पुं),  विक्रयिक (पुं),  विक्रयिन् (पुं),  मूल्य (क्ली),  वस्न (पुंक्ली),  अर्घ (पुं),  अवक्रय (पुं),  वक्रय (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अर्घ
अर्घ,  माणवक
देवच्छन्दः शतयष्टिरर्धो माणवकः स्मृतः ।
verse 2.1.1.562
page 0064

अर्घ
अर्घ,  अर्चना,  मूल्य
अर्चनामूल्ययोरर्घो विसर्गो मुक्तिवर्चसोः ।
verse 5.1.1.835
page 0096

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अर्घ,  मूल्ये,  (भ्वादि -- परं -- सकं सेट् ।) इतिकविकल्पद्रुमः ॥
 अर्घति गां गोपः । इति दुर्गा-दासः । (“परीक्षका यत्र न सन्ति देशे नार्घन्तिरत्नानि समुद्रजानि” । इति पञ्चतन्त्रे ।)

 अर्घः,  पुं,
   (अर्घ + घञ् ।) मूल्यं ।(“कुर्य्युरर्घं यथापण्यं ततो विंशं नृपो हरेत्” ।“मणिमुक्ताप्रबालानां लौहानां तान्तवस्य च ।गन्धानाञ्च रसानाञ्च विद्यादर्घबलाबलम्” ॥
इति मनुः ।) पूजाविधिः । इत्यमरः ॥
 अयं शब्दःसामगानां सर्व्वत्राभिलापे सयकारो नपुंसकलिङ्गे-नैव प्रयोज्यः अन्यवेदिनां निर्यकारः पुंलिङ्गेनप्रयोज्यः । इति श्राद्धतत्त्वं ॥
 (दूर्व्वाक्षतसर्षप-पुष्पादिविरचितोदेवब्राह्मणादिसम्मानार्थः पूजो-पचारभेदः । “अये वनदेवतेयं फलकुसुमपल्लवा-र्घेण मामुपतिष्ठते” । इति उत्तरचरिते ।“स प्रत्यग्रैः कुटजकुसुभैः कल्पितार्घाय तस्मै” ।इति मेघटूते ।“टूर्व्वासर्षपपुष्पाणां दत्वाघं पूर्णमञ्जलिम्” ।इति याज्ञवल्क्यः ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अर्घ मूल्ये भ्वादि० पर०
  सक०
  सेट् । अर्घति आर्घीत् ।आनर्घ । अर्घः । अर्घ्यः ।

 अर्घ पु०
  अर्घ--घञ् । क्रेयवस्तुग्रहणार्यं देये तुल्यरूपेरजतादिद्रव्यरूपे १ मूल्ये । “कुर्ब्धीर्त चैषां प्रत्यक्षमर्धसंस्थापनं नृपः” “कुर्य्युरर्घं यथापण्यमिति” च मनुःअर्ह--करणे घञ् न्यङ्क्वादित्वात् कुत्वम् । २ पूजोपचारेदूर्व्वाक्षतादौ । सामगैरयं सयकारः क्लीवलिङ्गश्च प्रयो-क्तव्यः अन्यैः पुंलिङ्गोनिर्यकारश्च । अघाय देयम् यत् ।अर्घ्यम् पूजार्थे देवे जलादो अर्घद्रव्याणि च “आपः क्षीरंकुशाग्रञ्च दधि सर्पिः सतण्डुलम् । यवः सिद्धार्थकश्चैवअष्टाङ्गोऽर्घः प्रकीर्त्तितः” काशीखण्डम् । “तमर्व्यमर्व्यादि-कयादिपूरूषः” माघः “अर्घ्यमर्घ्यमिति वादिनं नृपंसोऽनवेक्ष्य भरताग्रजो यतः” “अर्घानुपदमाशिष-मिति” च रघुः ।

Capeller

German

 अर्घ॑ m.
  Wert,  Preis
 Berührung,  gastliche
Aufnahme,  Ehrengeschenk.

Grassman

German

 (arghá),  m.,  n.,  Werth,  Preis [von arh],  s. sahasra-arghá.

Burnouf

French

 अर्घ अर्घ m.
  (अर्घ्) prix,  valeur.
		 Présent d'honneur
fait aux dieux ou aux hôtes et composé de huit objets,  tels que riz, 
fleurs,  दूर्ब,  eau pour les pieds,  etc.
अर्घीश m.
  (ईश) le maître de l'offrande,  Śiva.

Stchoupak

French

 अर्घ-
 m.
  valeur,  prix 
 réception d'un hôte 
 don d'honneur.
°पात्र- nt. aiguière présentée à l'hôte.
°बलाबल- nt. barème des prix,  tarif. 
°संस्थापन- nt. fixation des prix.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.