| YouTube Channel

अर्गला (argalA)

 
Apte Hindi
Hindi
अर्गला
स्त्री*
 - अर्ज्+कलच् न्यङ्क्त्वादि कुत्वं-तारा*
"अगड़ी, किल्ली या मूसली, ब्योंडा, सिटकिनी, आगल, बाधित"
अर्गला
स्त्री*
 - अर्ज्+कलच् न्यङ्क्त्वादि कुत्वं-तारा*
तरंग वा झाल।
L R Vaidya
English
argalA {% f. %} The same as अर्गल q.v., पुरार्गलादीर्घभुजो बुभोज R.xviii.4. (This word is metaphorically used in the sense of ‘something intervening as an obstruction or bar, ’ वार्यर्गलाभंग इव प्रवृत्तः Rv.45. Cf. also कण्ठे केवलमर्गलेव निहिता जीवस्य निर्गच्छतः K.Pr.viii.).
Bopp
Latin
अर्गला f. id.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
अर्गला stotra. Oppert II, 1727.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अर्गला, अपिहिति, बाहुः, विष्कम्भः, विष्कम्भी, शलाका, हुडुक्कः
noun
द्वारबन्धकलोहादिभिः विनिर्मितम् उपकरणम्।
"अस्मिन् द्वारे अर्गला नास्ति।"
Synonyms:
 अर्गला
noun
गजस्य पदबन्धनार्थे उपयुज्यमाना शृङ्खला।
"अर्गलां छित्त्वा गजः गतः।"
Synonyms:
 अर्गला, कीलः, द्वारबन्धनी, विष्कम्भम्, रोधिनी
noun
कील्यते अनेन इति।
"अर्गलया सह वृषभः धावति।"
Synonyms:
 ऊर्मिः, वीचिः, ऊर्मिका, कल्लोलः, घृणिः, जलकरङ्कः, जलतरङ्गः, तरङ्गकः, तरलः, अर्गला, अर्णः, अर्णम्, उत्कलिका, हिल्लोलः, विभङ्गः, वारितरङ्गः, लहरी, वली, भङ्गी, भङ्गिः
noun
नदी-समुद्रादिषु जलाशयेषु विशिष्टान्तरेण उत् च अव च त्वङ्गमाना जलराशिः या अग्रे गम्यमाना दृश्यते।
"समुद्रस्य ऊर्मयः पर्वतम् अभिताड्य व्याघूर्णन्ति।"
Synonyms:
 अर्गला
noun
द्वारपिधानार्थे उपयुक्तं शृङ्खलासदृशम् उपकरणम्।
"रात्रौ शयनकाले अहं द्वारस्य अर्गलया पिधानं करोमि।"
Synonyms:
 अर्गला, कवाटम्, द्वारकण्टकः, प्रतिबन्धः
noun
कपाटबन्धककाष्ठविशेषः।
"रामः अर्गलया द्वारम् सुबद्धं करोति ।"
Synonyms:
 शृङ्खला, अर्गला, पाशम्
noun
हस्त्यादीनाम् लोहमयपादबन्धोपकरणम्।
"चौरः शृङ्खलया बध्यते।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वलजं प्रतिहारो द्वार्द्वारेऽथ परिघोऽर्गला ॥ १००४ ॥
-wordlist-
वलज (क्ली), प्रतिहार (पुं), द्वार् (स्त्री), द्वार (क्ली), परिघ (पुं), अर्गला (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अर्गला
अर्गला, परिघ
द्वार्द्वारं बलजं ज्ञेयमर्गला परिघः स्मृतः ।
verse 2.1.1.300
page 0036