| YouTube Channel

अर्गलम् (argalam)

 
Apte Hindi
Hindi
अर्गलम्
नपुं*
- अर्ज्+कलच् न्यङ्क्त्वादि कुत्वं-तारा*
"अगड़ी, किल्ली या मूसली, ब्योंडा, सिटकिनी, आगल, बाधित"
अर्गलम्
नपुं*
- अर्ज्+कलच् न्यङ्क्त्वादि कुत्वं-तारा*
तरंग वा झाल।
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्रीन) अर्ज्यते अर्ज(अर्जने)+कलः, कुत्वम् ‘वृषादिभ्यश्चित्’ उ०१.१०६। ‘न्यङ्क्वादीनां च’ ७.३.५३। १.दण्डः। २.तरङ्गः, ऊर्मिः। ३.कवाटद्वयबन्धनम्, कपाटरोधनकाष्ठम्, परिघः(आगली) ‘ससम्भ्रमेन्द्रद्रुतपातितार्गला’ काव्यप्र०१.५.५। ४.द्वारपटलम् ‘अर्गलं द्वारपटलम्’ वैज०। ‘पुरार्गलादीर्घभुजो बुभोज’ रघुः१८.४। ‘स्यादर्गलं तु दण्डोर्मिपरिघेषु’ हैमः। ‘अर्गला तु ना द्वारकवाटद्वयबन्धने’नानार्था०सं०। ५.प्रतिबन्धः, अन्तरायः। ‘ईप्सितं तदवज्ञाद् विद्धि सार्गलमात्मनः’ रघुः१.७९। ६.पाठ्यस्तोत्रविशेषः। ‘अर्गलं कीलकं चैव पठित्वा कवचं पठेत्’ देवीमा०।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अर्गलः, अर्गलम्
noun
दुर्गासप्तशतीस्त्रोत्रपाठस्य आदौ स्तोत्रपाठविशेषः।
"सङ्गीता मधुरेण स्वरेण अर्गलस्य पाठं कृतवती।"
Synonyms:
अर्गलम्
noun
द्वारं पिधातुं निर्मिता काष्ठरचना।
"वृषभः अर्गलं भित्त्वा गृहम् अत्यचरत्।"
Synonyms:
तालयन्त्रम्, तालकम्, तालः, अर्गलम्, वितण्डः, द्वारकीलः
noun
धातुनिर्मितं द्वारयन्त्रम्।
"कुञ्चिकायाः अलाभात् मया सन्दुकं भिद्यते।"